II SA/Gd 513/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant: Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 5 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. J. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 kwietnia 2005 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego oddala skargę. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej decyzją z dnia 27 stycznia 2005 r. na postawie art. 104 i art. 163 k.p.a. w zw. z art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 36 pkt 1 lit. "a", art. 37 ust. 1 pkt 2, ust 2 pkt 2 i ust 3, art. 106 ust. 5, ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. nr 64 poz. 593 z późn. zm.) zmienił swoją decyzję z dnia 9 listopada przyznająca P. J. świadczenie z pomocy społecznej w formie zasiłku stałego w części dotyczącej wysokości przyznanego świadczenia ustalając od dnia 1 grudnia 2004r. jego nową wysokość w kwocie 204,77 zł miesięcznie. Wysokość przedmiotowego świadczenia ustalono zgodnie z treścią art. 37 ust. 2 pkt 2 oraz ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie - kwotą 316 zł. a dochodem na osobę w rodzinie w tym przypadku kwotą 111,23zł. Zgodnie z treścią decyzji od dnia 1 grudnia 2004r. do dnia 31 grudnia 2007r. P. J. przysługiwał zasiłek stały w wysokości 204,77zł miesięcznie. Organ ustalił, iż za miesiąc grudzień 2004r. i styczeń 2005 r. P. J. otrzymał nienależną wysokość zasiłku w kwocie po 226,28 zł miesięcznie, wskutek czego zażądał zwrotu nadpłaty w kwocie 43 zł za okres 2 miesięcy. Na podstawie przeprowadzonego w dniu 7 stycznia 2005 r. wywiadu środowiskowego, oraz dokumentacji o dochodach z dnia 19 stycznia 2005r. organ ustalił, iż żonie P. J. przyznano zasiłki rodzinne dla dwojga dzieci na okres od dnia 1 listopada 2004r. do dnia 31 sierpnia 2005r. O powyższym fakcie MOPS został poinformowany dopiero w trakcie przeprowadzania wywiadu w dniu 7 stycznia 2005r., natomiast zgodnie z art. 109 ustawy o pomocy społecznej osoby i rodziny korzystające ze świadczeń pomocy społecznej zobowiązane są niezwłocznie poinformować organ udzielający pomocy o każdej zmianie ich sytuacji osobistej, dochodowej i majątkowej, która wiąże się z podstawą do przyznania świadczenia. Od powyższej decyzji odwołał się P. J.. W uzasadnieniu wyjaśnił, że nie uzyskuje on żadnego dochodu z tytułu posiadanego sadu ze względu na brak możliwości jego użytkowania. Sprzeciwił się także sposobowi ustalenia kwoty zasiłku rodzinnego w związku z uzyskanym dochodem. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 27 kwietnia 2005r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 106 ust. 4 w związku z art. 37 ust. 2 pkt 2, art. 8 ust. 1 pkt 2, art. 6 pkt 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.) utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu SKO powołało się na art. 106 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którym decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji przy czym organ administracji działa z urzędu i ma obowiązek zmiany lub uchylenia decyzji z chwilą gdy poweźmie wiadomość o wystąpieniu którejkolwiek z wymienionych w tym przepisie okoliczności. Wskazano ponadto, iż dochód, stosownie do art. 8 ust. 3 ustawy jest to suma miesięcznych przychodów (...) bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania (...) pomniejszona o miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach a także kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Do dochodu ustalonego w myśl ust. 3 nie wlicza się jedynie jednorazowego świadczenia socjalnego oraz wartości świadczeń w naturze (ust.4), wlicza się natomiast zasiłki rodzinne na dzieci. Kolegium wskazało ponadto, że zgodnie z ust. 9 i 10 tegoż artykułu 7 ustawy, "przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 194 zł", niezależnie od faktycznej dochodowości gruntu, a " dochody z ha przeliczeniowego oraz innych źródeł sumuje się". Wskazano także na konieczność zwrotu nienależnie pobranego świadczenia stosownie do art. 6 pkt 16 ustawy. Od decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego P. J. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W treści skargi ponownie zakwestionował ustalenia organu dotyczące uzyskiwania przez siebie dochodu z sadu, którego jest właścicielem. W piśmie zaś z dnia 14 marca 2005r. skarżący zarzucił naruszenie art. 8 i art. 30 Konstytucji RP, twierdząc, że zgodnie z treścią powyższych przepisów wszyscy obywatele są równi wobec prawa. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie bowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa. Stosownie do art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. nr 64, poz. 593 ze zm.) zasiłek stały przysługuje pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek stały ustala się w wysokości w przypadku osoby w rodzinie - różnicy między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie a dochodem na osobę w rodzinie. Kryterium dochodowe na osobę w rodzinie, zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy wynosi 316 zł. Dochód na osobę w rodzinie to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w rodzinie. Dochodem rodziny jest zaś suma miesięcznych dochodów osób w rodzinie. Za dochód uważa się natomiast sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób (art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej). Do dochodu zalicza się także miesięczny dochód uzyskany z 1 hektara przeliczeniowego posiadanej ziemi w kwocie 194 zł. W przedmiotowej sprawie Kierownik Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej decyzją z dnia 27 stycznia 2005 r. zmienił wysokość zasiłku stałego przysługującego P. J. z kwoty 226,28 zł na 204,77 zł, argumentując to zmianą sytuacji materialnej skarżącego. Należy stwierdzić, iż organ I i II instancji prawidłowo przeprowadził niniejsze postępowanie oraz rzetelnie i zgodnie z przepisami ustawy oraz stanem faktycznym ustalił wysokość dochodu skarżącego, stanowiącego podstawę określenia wysokości zasiłku stałego. Z analizy materiału dowodowego znajdującego się w aktach wynika, iż P. J. prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną, H. J. i dwójką niepełnoletnich dzieci. H. J. przyznano na dzieci dwa zasiłki rodzinne w kwocie 86 zł.(po 43 złote na jedno dziecko). Ponadto w posiadaniu P. J. znajduje się położony w P. sad wielkości 1,85 ha. Mając na uwadze powyższe należy wyjaśnić, iż suma dochodu w rodzinie skarżącego składa się z kwoty dwóch zasiłków rodzinnych w łącznej kwocie 86 zł. oraz dochodu z ha przeliczeniowego w wysokości 358,90 zł, co razem daje dochód rodzinny w kwocie: 444,90 zł : 4 osoby = dochód na osobę w rodzinie: to jest 111,23 zł. Wysokość zasiłku stałego w rozpatrywanej sprawie wynosi zatem: 316 zł (kryterium dochodowe) – 111,23 zł (dochód na osobę w rodzinie) = 204,77 zł. Rozważeniu podlega także kwestia, czy organ miał prawo wydać decyzję która zmieniła uprawnienie strony na jej niekorzyść. Wyjaśnić należy, iż Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje w treści przepisu art. 163 k.p.a. możliwość uchylenia bądź zmiany decyzji przez organ administracji publicznej, na podstawie której strona nabyła prawo, w sytuacji gdy przewidują to przepisy szczególne. Takim przepisem szczególnym jest art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej, który stanowi, iż decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Ponadto w niniejszej sprawie doszło do pobrania przez skarżącego nienależnego świadczenia, dlatego też organ zobligowany był do wydania decyzji zgodnie z art. 106 ust. 5 przedmiotowej ustawy. Z akt sprawy wynika bowiem, że organ ustalając wysokość zasiłku stałego decyzją z dnia 9 listopada 2004 r. nie posiadał informacji o otrzymywaniu przez H. J. zasiłków rodzinnych na dzieci w kwocie 86 zł, przyznanych jej na okres od 1 listopada 2004 r. do 31 sierpnia 2005 r. Zasiłki te należało natomiast wliczyć do dochodu rodziny, stanowiącego podstawę do ustalenia wysokości zasiłku stałego. Podzielając stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji organu pierwszej i drugiej instancji wskazać należy, iż uzasadnionym było stwierdzenie, że pobrany za miesiące grudzień 2004 r. i styczeń 2005 r. zasiłek stały w kwocie 226,28 zł nie był w całości należny P. J., co w konsekwencji musiało skutkować zmianą decyzji zgodnie z art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, że nie uzyskuje on z posiadanego sadu żadnego dochodu należy wskazać, iż przepis art. 8 pkt 9 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej nie uzależnia stawki przyjętej jako dochód miesięczny z hektara od wysokości uzyskiwanego dochodu, a nawet od okoliczności czy dochód ten jest w rzeczywistości osiągany. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę oddalił.