II SA/Gd 513/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok po rozpoznaniu w dniu 23 października 2007r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. i S. W. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Wojewody z dnia 16 maja 2007r. nr [...] w przedmiocie podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie pozwolenia na budowę postanawia: odmówić przyznania skarżącym prawa pomocy Wnioskiem z dnia 28 sierpnia 2007 r. J. i S. W. zwrócili się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku o przyznanie prawa pomocy poprzez częściowe (w połowie) zwolnienie od kosztów sądowych. Z zawartych w uzupełniającym wniosek formularzu PPF danych wynika, że miesięczny łączny dochód skarżących z tytułu wypłacanej emerytury (skarżącemu) i renty (skarżącej) wynosi 1.894,92 zł brutto. Oświadczenie o stanie majątkowym wnioskodawców wskazuje także, że są współwłaścicielami (udział w wysokości 1/3) budynku mieszkalnego i gruntu. Na rachunku bankowym (lokata terminowa) posiadają oszczędności w wysokości 12.736 USD. Innego majątku nie posiadają. W uzasadnieniu wniosku skarżący podnieśli, że ze względu na stan zdrowia zmuszeni są do ponoszenia znacznych wydatków na leki i leczenie, jak również muszą korzystać z pomocy osób trzecich w prowadzeniu własnych spraw. W tych okolicznościach nie są w stanie ponieść kosztów sądowych związanych z niniejszą sprawą w kwocie 100 złotych. Postanowieniem z dnia 29 sierpnia 2007 r. referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku odmówił skarżącym przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazano, iż sytuacja majątkowa skarżących jest dobra, bowiem posiadają oni oszczędności na rachunku bankowym w wysokości 12.736 USD, a zatem są oni w stanie, choćby z tych oszczędności, ponieść koszty postępowania w niniejszej sprawie. Skoro skarżący posiadają środki finansowe, które mogą przeznaczyć na prowadzenie własnych spraw przed sądem uznać należy, że są w stanie ponieść pełne koszty niniejszego postępowania. W dniu 1 października 2007 r. J. i S. W. wnieśli sprzeciw od postanowienia odmawiającego przyznania im prawa pomocy. W uzasadnieniu wyjaśnili, iż znajdujące się na rachunku bankowym pieniądze stanowią roczną lokatę dewizową, której naruszenie przed upływem terminu spowodowałoby pozbawienie skarżących odsetek. Ponadto wskazali, że są to pieniądze przeznaczone na lekarstwa i opiekę zdrowotną, której koszty są nieprzewidywalne w ich wieku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub w części albo od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków łącznie lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. W myśl art. 246 § 1 pkt 2 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Wskazane przepisy stanowią odstępstwo od generalnej zasady ponoszenia kosztów postępowania sądowoadministracyjnego zawartej w art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem rzeczą wnioskodawców, jako osób zainteresowanych jest wykazanie, iż ich sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie o którym mowa w przytoczonych przepisach. Jak wynika z przedłożonych w sprawie dokumentów J. i S. W. posiadają miesięczny łączny dochód z tytułu wypłacanej emerytury w kwocie 1.894,92 zł brutto, są współwłaścicielami budynku mieszkalnego i gruntu oraz posiadają na rachunku bankowym oszczędności w wysokości 12.736 USD. Mając na względzie powyższe informację zgodzić się należy ze stanowiskiem, iż mimo niewysokich bieżących dochodów skarżący posiadają znaczne zasoby pieniężne w postaci oszczędności na rachunku bankowym, z których to oszczędności w ogóle nie korzystają, a które mogłyby służyć do pokrycia kosztów postępowania w niniejszej sprawie. Skoro zatem skarżący posiadają środki finansowe, które mogą przeznaczyć na prowadzenie własnych spraw przed sądem uznać należy, że okoliczności te nie pozwalają na przyjęcie, że skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania. Należy podkreślić, że instytucja pomocy prawnej jest wyjątkiem od ogólnej zasady ponoszenia przez skarżącego kosztów postępowania. Ustawodawca tworząc tę instytucję miał na uwadze zagwarantowanie osobom pozbawionym środków finansowych realizacji ich uprawnień wynikających z Konstytucji RP, a dotyczących prawa do sądu. Prawo pomocy przyznawane jest zatem jedynie osobom, które chcą skorzystać ze swojego prawa do sądu, ale brak środków finansowych całkowicie im to uniemożliwia. W niniejszej sprawie skarżący posiadają środki finansowe umożliwiające im na uiszczenie wymaganego przepisami wpisu w kwocie 100 zł. Nie ma znaczenia dla niniejszej sprawy tłumaczenie stron, że pokrycie wpisu z umieszczonych na koncie pieniędzy pozbawi ich odsetek z lokaty. Należy mieć na uwadze, że w razie udzielenia prawa pomocy, koszty postępowania ponosi Skarb Państwa, czyli w konsekwencji podatnicy. Nie byłoby właściwym udzielenie skarżącym prawa pomocy, uzasadniając to jedynie uchronieniem skarżących przed utratą odsetek z lokaty. Takie postępowanie było by sprzeczne z zasadami regulującymi instytucję prawa pomocy. Odnosząc się zaś do kwestii przeznaczenia powyższych środków finansowych na lekarstwa i przyszłe leczenie należy wskazać, że kwota 100 zł w odniesieniu do wartości środków umieszczonych na koncie jest naprawdę nieznaczna, a jej uiszczenie nie spowoduje znaczącego uszczerbku w finansach stron skarżących. Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.