II SA/Gd 515/13

WyrokWSA w Gdańsku2013-11-13

Skład orzekający: Katarzyna Krzysztofowicz, Wanda Antończyk, Mariola Jaroszewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wójt gminy może wydać decyzję nakazującą przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, jeśli szkodliwy wpływ zmiany stanu wody na grunty sąsiednie wynika z działań innych podmiotów niż właściciel gruntu, na którym nastąpiła zmiana?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, regulujący administracyjny tryb postępowania w przypadku szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na grunty sąsiednie, może być stosowany wyłącznie w sytuacji, gdy organ ustali, że zmiana stanu wody została spowodowana przez właściciela gruntu, na którym nastąpiła zmiana. W przypadku, gdy szkodliwy wpływ wynika z działań innych podmiotów (np. zarządcy drogi krajowej), administracyjny tryb postępowania na podstawie tego przepisu nie znajduje zastosowania, a właściciel nieruchomości może dochodzić innych roszczeń na drodze cywilnej.
Stan faktyczny
Skarżący T. M. wniósł o przywrócenie stosunków wodnych na swojej działce, wskazując na prace ziemne na sąsiednich działkach oraz spływ wód opadowych z ulic. Organy administracji, opierając się na opiniach biegłych, odmówiły nakazania przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, uznając, że podtapianie działki nie wynika ze zmian spowodowanych przez właścicieli sąsiednich gruntów, lecz z naturalnych zjawisk atmosferycznych lub działań innych podmiotów (np. zarządcy drogi krajowej). Skarżący kwestionował kwalifikacje biegłych i sposób oceny dowodów przez organy.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 23 października 2013 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi T. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 13 maja 2013 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia stosunków wodnych na gruncie oddala skargę. W decyzji z dnia 25 lipca 2012r. 2011r. r. nr. [...] Wójt Gminy, na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 29 ust. 1 pkt 2 i ust. 3 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. – Prawo wodne (Dz. U. z 2012 r., poz. 145 – tekst jednolity ze zm.), po przeprowadzeniu postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...] położonej w K., odmówił nakazania przywrócenia stanu wód na działkach nr: [...] i [...] oraz na działkach leżących wzdłuż ulic: G., Z., A. oraz W. i na tych ulicach w miejscowości K. oraz odmówił nakazania wykonania urządzeń zapobiegających szkodom na działce nr [...] (obręb K.) w miejscowości K. W uzasadnieniu decyzji organ w pierwszej kolejności przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania w sprawie, podając że pismem z dnia 1 lutego 2010r. T. M., właściciel działki nr [...] wniósł o wszczęcie postępowania w sprawie naruszenia stosunków wodnych na jego działce spowodowanych prowadzaniem na sąsiednich działkach nr [...] i [...] prac ziemnych oraz o wydanie decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego gruntów lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. Ze sporządzonej w trakcie postępowania administracyjnego przez biegłego I. M. opinii hydrologicznej wynika, że prace ziemne wykonywane na działkach sąsiednich nr [...] nie naruszyły stosunków wodnych na działce stanowiącej własność skarżącego. W opinii biegłego wskazano natomiast, że zmiana stosunków wodnych może wynikać ze zwiększonego spływu wód powierzchniowych z ulic Z., A. i G. oraz działek zlokalizowanych w ich biegu. Decyzją z dnia z dnia 23 sierpnia 2010r. Wójt Gminy umorzył postępowanie w sprawie. W wyniku odwołania od tej decyzji wniesionego przez skarżącego Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 1 marca 2011r. uchyliło ww. decyzję z dnia 23 sierpnia 2010r. umarzającą postępowanie, wskazując że ustalenia organu I instancji były niekompletne, skupiały się jedynie ma okolicznościach wskazanych we wniosku, pomijając wskazane w opinii możliwe przyczyny zmian stanu wody na działce nr [...]. Ponownie rozpoznając sprawę organ I instancji zlecił wykonanie ekspertyzy pod kątem ustalenia znaczenia spływu wód powierzchniowych z ul. Z., A. i G. oraz działek zlokalizowanych w ich biegu. W sporządzonej ekspertyzie stwierdzono, że stan wód na działce nr [...] nie jest istotnie podwyższony, okresowe podwyższenia stanu wód istnieją w związku z roztopami. Potwierdzono, że prace ziemne na działkach nr [...] i [...] nie miały wpływu na zmianę stosunków wodnych na działce skarżącego. W ekspertyzie ustalono nadto, że spływy wód powierzchniowych z ww. ulic oraz działek położonych w ich biegu nie mają znaczenia dla stosunków wodnych na przedmiotowej działce. Nadto wskazano, że budynek znajdujący się działce nr [...] został zlokalizowany u końca naturalnego stoku, po którym gruntowo i powierzchniowo spływają wody opadowe i roztopowe. Decyzją z dnia 17 października 2011r. Wójt Gminy odmówił nakazania przywrócenia wód na działce nr [...]. Po rozpoznaniu odwołania skarżącego Kolegium decyzją z dnia 18 marca 2012r. ponownie uchyliło decyzję organu I instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu decyzji Kolegium wskazało, że podmiotem decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego nie może być właściciel działki zalewanej, tak jak to orzeczono w decyzji organu I instancji, lecz właściciele działek, na których doprowadzono do ewentualnych zmian stosunków wodnych w sposób wpływający na zalewanie nieruchomości nr [...]. Wskazano, że ponownie rozpoznając organ I Instancji winien ustalić okoliczności faktycznego zalewania lub nie, działki nr [...] i orzec o nałożeniu obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego lub o braku takiego obowiązku. Następnie Wójt Gminy wydał wyżej opisaną decyzję z dnia 25 lipca 2012r. i w jej uzasadnieniu podał, że poczynione w toku prowadzonych postępowań ustalenia jednoznacznie wskazują, że częściowe podtapianie działki nr [...] nie wynika ze zmiany stosunków wodnych na sąsiednich działkach czy ulicach i okalających je działkach lecz jest wynikiem naturalnych zjawisk atmosferycznych nasilających się zależnie od pory roku. Od powyższej decyzji odwołanie wniósł T. M. powołując się na opinię sporządzoną przez biegłego I. M. i zarzucił organowi pominięcie jej postanowień poprzez błędne uznanie, że biegły określił występowanie wpływu oddziaływania spływów wodnych wskazanymi ulicami oraz okalającymi je działkami trybem przypuszczającym. Ponadto zarzucił, że autor drugiej ekspertyzy Z. W. nie ma stosownych uprawnień do tworzenia ekspertyz takich jak sporządzona w sprawie, co skutkuje bezpodstawnością jej wyników. Zarzucono ponadto, że oględziny nieruchomości zostały dokonane w miesiącach letnich, podczas gdy największe podtopienia nieruchomości mają miejsce w sezonie wiosennym, jesiennym i zimowym. W ocenie skarżącego podtopienia powodowane są zlewem wody przez rów uliczny drogi krajowej nr 6, który zgodnie z twierdzeniem strony zalewa nieruchomość od 10 lat oraz zasypaniem końcowego odcinka rowu odwadniającego część wsi K. Zaskarżoną decyzją z dnia 13 maja 2013r. nr [...] Samorządowe Kolegium odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, w trakcie którego skarżący podnosił, że doszło do zmiany stanu wody na gruncie będącym jego własnością. Jako przyczyny skarżący wskazywał początkowo wykonanie prac ziemnych na działkach nr [...] i [...] a następnie jako przyczynę zmiany stanu wody wskazywał spiętrzenie wody opadowej spływającej na działkę , z działek położonych przy ul. G. i A. przez rów drogi krajowej. Powyższe wiązało się z problemem odprowadzania wód deszczowych z działek sąsiednich na część działki skarżącego nr [...] od zespołu budynków jednorodzinnych usytuowanych przy ul. A. i Z. Organ przytoczył treść przepisu art. 29 Prawa wodnego wskazując, że stosownie do treści art. 29 ust. 3 jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie organ może w drodze decyzji nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W celu ustalenia czy odprowadzania wód opadowych i gruntowych szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie organ I instancji przeprowadził dowód z opinii dwóch biegłych I. M. i Z. W. Organ II instancji stwierdził, że opinie te sporządzone zostały przez osoby posiadające kwalifikacje z zakresu budownictwa i hydrologii. Opinie te w sposób jednoznaczny wykluczyły budowę nasypu jako przyczynę zalewania działki skarżącego. Biegli różnili się natomiast w przedmiocie oceny drugiej z podanej przez skarżącego przyczyny zalewania jego działki a więc odprowadzania wód deszczowych z działek sąsiednich na część działki nr [...] od strony zespołu budynków jednorodzinnych usytuowanych przy ul. A. i Z. Organ II instancji dokonując oceny tych opinii po przedstawieniu tezy biegłego M., iż odprowadzanie ścieków z placów utwardzonych, parkingów do bezodpływowego rowu przydrożnego, z którego przelewają się na działkę skarżącego, jest naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego oraz dokonanej przez biegłego W. analizy stanu faktycznego pod kątem tego, w jaki sposób spływ wód z pobliskich dróg wpływa na zalewanie działki nr [...] ocenił, że biegły W. właściwiej i bardziej przekonująco ocenił okoliczności związane ze spływem wód. Dodatkowo biegły W. elementy stanu faktycznego naniósł na mapę stanowiącą załącznik do opinii. W ocenie organu w opinii biegły W. opisał całościowo funkcjonowanie urządzeń melioracyjnych wokół terenów należących do skarżącego oraz w sposób przekonujący wykazał, że ich funkcjonowanie nie przyczynia się zalewania działki skarżącego. Swoje ustalenia dodatkowo w sposób czytelny opisał na mapie, co wzmacnia rzetelność opinii. Natomiast biegły M. nie sformułował swojej wypowiedzi w oparciu o analizę stanu faktycznego, nie poparł swojej wypowiedzi analizą umiejscowienia urządzeń melioracyjnych, ma ona charakter jedynie hipotetyczny. Powołując się na dokonaną ocenę Kolegium ustaliło, że przyjęcie za miarodajne wniosków z opinii Z. W. wyklucza uwzględnienie żądania skarżącego. Niezależnie od powyższego organ II instancji wskazał, że istotnym powodem dla którego żądania skarżącego nie mogą być uwzględnione jest ta okoliczność, że budowa drogi była prowadzona na podstawie pozwolenia na budowę i decyzja o udzieleniu takiego pozwolenia jest wiążąca dla organów administracji publicznej. W szczególności Wójt Gminy czy też Kolegium nie mają możliwości ustalenia czy prace budowlane zostały wykonane prawidłowo. Nieprawidłowe funkcjonowanie, wadliwe wykonanie wybudowanego w oparciu o pozwolenie na budowę urządzenia, bądź też niekorzystne skutki jego wykonania podlegają regulacji prawa budowlanego i prawa wodnego Odnosząc się do zarzutów skarżącego podważających kwalifikacje biegłego W. (posiadanie tytułu techniki melioracji wodnych, brak przygotowania do wykonywania funkcji kierownika budowy) organ II instancji uznał, że nie mogą one pozbawić wiarygodności sporządzonej przez niego opinii. W ocenie Kolegium biegły W. posiada wiedzę fachową pozwalającą mu na wypowiadanie się w kwestii oceny stosunków wodnych, posiada on uprawnienia do projektowania i wykonywania urządzeń melioracyjnych i niewątpliwie posiada wiedzę fachową z zakresu oceny stosunków wodnych zastanych na danym obszarze. Odnosząc się do zarzutów przedstawionych w piśmie uzupełniającym skargę Kolegium podało, że nie ma znaczenia podniesiony zarzut, iż organ zlecił wykonanie kolejnej opinii dysponując już opinią I. M. Organ może dopuszczać tyle dowodów ile uznaje za stosowne dla rozstrzygnięcia zagadnień wymagających wiadomości specjalnych. Odpowiadając na zarzut, że powodem zmiany stanu wody na gruncie w miejscowości K. jest nieprawidłowo prowadzona gospodarka przestrzenna, Kolegium wskazało, że pozostawiając na marginesie rozważania czy jest to rzeczywista przyczyna problemów hydrologicznych, błędne planowanie urządzeń wodnych nie może być usuwane w drodze decyzji wydanej na podstawie art. 29 Prawa wodnego. Każda z inwestycji została podjęta w oparciu o plan miejscowy czy decyzję o warunkach zabudowy i pozwolenia na budowę. W ramach tych aktów należy przewidywać skutki zagęszczającej się zabudowy i związanej z tym gospodarki wodnej. Działalność ta musi mieć charakter planowy, a skutki niedociągnięć nie mogą być usuwane w drodze art. 29 Prawa wodnego, którego stosowanie nie może ingerować w stan prawny wynikający z ostatecznych decyzji administracyjnych czy z planu miejscowego a jego stosowanie sprowadza się do prostego nakazania usunięcia przyczyn zmiany stosunków wodnych. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku złożył T. M., zarzucając tej decyzji naruszenie prawa procesowego poprzez: 1) naruszenie przepisów art. 7,77 § 1 oraz 80 kpa -poprzez podjęcie zaskarżonej decyzji z pominięciem całokształtu okoliczności sprawy i zgromadzonego materiału dowodowego, -nieprawidłowe rozpatrzenie odwołania skarżącego polegające na niewystarczającym odniesieniu się w uzasadnieniu decyzji do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, -brak należytego wyjaśnienia przez organ przesłanek, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy oraz nieprzedstawienie wystarczającej argumentacji przemawiającej za utrzymaniem w mocy decyzji organu I instancji, 2) naruszenie przepisów art. 8 kpa 2 związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji RP poprzez prowadzenie postępowania odwoławczego w sposób naruszający zaufanie obywateli do organów państwa oraz świadomość i kulturę prawną. Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący przytoczył treść przepisu art. 29 Prawa wodnego, podnosząc że w sprawie nie może budzić wątpliwości, iż organ winien nakazać podjęcie czynności mających na celu likwidację szkód. Skarżący podniósł, że dla zastosowania art. 29 prawa wodnego niezbędne jest ustalenie czy dochodzi faktycznego zalewania działki skarżącego. Skarżący w swojej skardze podniósł odmowa wiarygodności przez organy obu instancji opinii biegłego I. M. jest nie do zaakceptowania. Opinia ta w sposób logiczny wskazała, że rzeczywistą przyczyną zalewania działek skarżącego jest odprowadzanie do bezodpływowego rowu przydrożnego wód deszczowych z terenu zespołu budynków mieszkalnych przy ul. A. i Z., co jest następnie przyczyną przelewania się na działkę skarżącego. W ocenie skarżącego biegły I. M. zauważył istotę problemu, która została pominięta przez organy obu instancji. Ustalenie, że działka nr [...] nie graniczy z przydrożnym rowem bezodpływowym choć prawdziwe, to pozostaje bez znaczenia wobec faktu, że właśnie z tego rowu poprzez działkę [...] zalewana jest działka skarżącego. W związku z tym argument o braku możliwości zalewania działki nr [...] z powodu braku sąsiedztwa z rowem jest bezzasadny. Podobnie nielogiczny jest argument braku sąsiedztwa działki skarżącego z ul. A. czy Z., w sytuacji spływu wody z tych ulic do przedmiotowego rowu. To właśnie omawiany przydrożny bezodpływowy rów na skutek ukształtowania spływu wód z ulic A., Z. i G. jest nadmiernie wypełniany ściekami, co w dalszej kolejności powoduje zalewanie działek skarżącego, najpierw działki nr [...], a następnie działki nr [...]. Wobec powyższego przyjęte przez organy obu instancji ustalenia ekspertyzy Z. W. dokonane są w następstwie błędnych ustaleń faktycznych. Skarżący podniósł, że wielokrotnie informował organy o zalewaniu swoich działek a we wniesionym odwołaniu załączył dokumentację zdjęciową. Organ II instancji nie odniósł do załączonej dokumentacji, arbitralnie przyjmując stanowisko Z. W. jakoby działki nie były w ogóle zalewane, bez wyjaśnienia zaistniałej rozbieżności. Skarżący podniósł, że zalewanie działek skarżącego jest faktem, dlatego twierdzenia przeciwne wyrażone w opinii Z. W. są absurdalne. Skarżący zarzucił, że rzeczywiste przyczyny zalewania działek przedstawione przez biegłego I. M. są niewygodne dla gminy L., ponieważ wiążą się z koniecznością nałożenia licznych obowiązków wymykających się z założeń planistycznych, przewidujących spływ wody z budynków, placów znajdujących się przy ul. Z., A. oraz W. a także z tych ulic, bezpośrednio do rowu bezodpływowego. Skarżący wskazał, że zmiana nachylenia terenu na skutek prowadzonych działań inwestycyjnych, tj. zabudowie przy ul. Z. i A. również może powodować zmianę kierunku odpływu wód. Warunki zabudowy działek znajdujących się przy tych ulicach, ale także sposób zagospodarowania dróg gminnych w zakresie wodnomelioracyjnym zostały przeprowadzone w ten sposób zgodnie, z którym cała woda deszczowa jest odprowadzana do bezodpływowoego rowu przydrożnego, a następnie przelewa się na działkę nr [...]. O negatywnych skutkach takiego rozwiązania Wójt Gminy był wielokrotnie informowany. Skarżący podkreślił nadto, że stosunki wodne do czasu rozbudowy wsi, tj. remontu dróg oraz powstających zabudowań nigdy nie wywoływały negatywnych skutków na działce nr [...]. Zatem przeprowadzone winny być pomiary wysokościowe celem rozważenia zmian w kącie nachylenia , który obecnie skutkuje intensyfikacją napływu wody. Powołując się na powyższe zarzuty skarżący podniósł, że w trakcie rozpoznawania sprawy nie dokonano analizy całokształtu jej okoliczności a organ naruszył zasady postępowania określone w art. 7 i 77 § 1 kpa W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Odpowiedzi na skargę udzieliła również uczestniczka postępowania M. Ł., wnosząc o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r.-Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola, o której mowa w art. 1 § 1 ustawy sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2). Zgodnie zaś z art. 145 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem przy rozpoznaniu sprawy organ nie naruszył przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik spawy. Wydając zaskarżoną decyzję organ II instancji jako podstawę rozstrzygnięcia powołał ogólnie art. 29 ustawy z dnia 18 lipca 2001r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2012r., poz. 145), bez sprecyzowania szczegółowej podstawy rozstrzygnięcia sprawy. Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo wodne, właściciel gruntu, o ile przepisy ustawy nie stanowią inaczej, nie może: 1/ zmieniać stanu wody na gruncie, a zwłaszcza kierunku odpływu znajdującej się na jego gruncie wody opadowej ani kierunku odpływu ze źródeł - ze szkodą dla gruntów sąsiednich; 2/ odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Zgodnie z art. 29 ust. 2 na właścicielu gruntu ciąży obowiązek usunięcia przeszkód oraz zmian w odpływie wody, powstałych na jego gruncie wskutek przypadku lub działania osób trzecich, ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Zakaz ten obejmuje odprowadzanie wód i ścieków na grunty sąsiednie, i ma charakter bezwzględny bez względu na to, czy odprowadzanie to stanowi źródło szkody. Zgodnie zaś z art. 29 ust. 3 ustawy, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie, wójt, burmistrz lub prezydent miasta może w drodze decyzji, nakazać właścicielowi gruntu przywrócenie stanu poprzedniego lub wykonanie urządzeń zapobiegających szkodom. W przypadku szkodliwego wpływu zmiany stanu wody na nieruchomość, w wyniku bezprawnego działania właściciela gruntu sąsiedniego, w grę wchodzi roszczenie negatoryjne określone w art. 222 kc, o przywrócenie stanu zgodnego z prawem i o zaniechanie naruszeń. Sprawy o ochronę własności są sprawami cywilnymi. W sprawach cywilnych zasadą jest dopuszczalność drogi sądowej. Ustawodawca dopuszcza jednak wyjątki stanowiąc w art. 2 § 3 kpc, że nie są rozpoznawane w postępowaniu sądowym sprawy cywilne jeżeli przepisy szczególne przekazują je do właściwości innych organów. Takim przepisem szczególnym jest art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Z treści art. 29 ust. 2 Prawa wodnego wynika, że regulacja w nim zawarta dotyczy wszelkich zmian stanu wody, także kierunku wody opadowej, jeśli mogłaby być ona szkodliwa dla gruntów sąsiednich. Natomiast art. 29 ust. 3 Prawa wodnego przewiduje administracyjny tryb postępowania w przypadku szkodliwego oddziaływania na grunty sąsiednie spowodowanego zmianą stanu wody na gruncie i wydanie decyzji administracyjnej nakładającej co najmniej jeden z obowiązków wymienionych w art. 29 ust. 3. Rozstrzygnięcie określone w przepisie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego może więc być wydane, w sytuacji gdy organ ustali, że w wyniku działań dokonywanych przez właściciela gruntu doszło do naruszenia stanu wód ze szkodą dla gruntów sąsiednich. Wówczas może w drodze decyzji administracyjnej orzec na podstawie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Przepis art. 29 ust. 3 przewidując administracyjny tryb postępowania ustanawia wyjątek od zasady . Ze względu na swój wyjątkowy charakter nie może być interpretowany rozszerzająco. Oznacza to, że jeżeli roszczenie negatoryjne o przywrócenie stanu zgodnego z prawem przybiera inną postać niż żądanie przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom, to takie roszczenie powinno być dochodzone w postępowaniu sadowym (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 27 czerwca 2007r., IIICZP 39/07 OSNC 2008/7-8/85). Odnosząc powyższe do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy zważyć należy, że organ dysonował dwiema opiniami biegłych. Pierwsza z nich sporządzona została przez I. M., dotyczyła określenia czy na działce nr [...] nastąpiło naruszenie stosunków wodnych w wyniku prac ziemnych prowadzonych na działkach nr [...] i [...]. Rzeczoznawca ustalił, że prace ziemne i utworzenie ścieżki spacerowej (szlaku komunikacyjnego) prowadzone na sąsiadujących z działką skarżącego działkach nr [...] i nr [...] nie spowodowało naruszenia stosunków wodnych na działce nr [...]. Wykonane prace mają charakter nieznacznego ulepszenia – utwardzenia powierzchni bagna (nieużytku), dla celów spacerowych. W opinii biegłego I. M. stwierdzono, że na działkach istnieje inny problem, który został poruszony przez skarżącego, dotyczący odprowadzania wód deszczowych na jego część działki nr [...] od zespołu budynków jednorodzinnych usytuowanych przy ul. A. i Z. Szczególnie widoczne jest to przy ul. W., gdzie do rowu przydrożnego, odprowadzane są wody z placów utwardzanych i połaci dachowych nieruchomości przyległych do ulicy. Odprowadzane wody opadowe, jeżeli pochodzą z powierzchni zanieczyszczonych – parkingi, place środków transportowych, należy traktować jako ścieki. Ścieki deszczowe przed odprowadzeniem wymagają podczyszczenia. Rzeczoznawca wskazał, że odprowadzanie ich do bezodpływowego rowu przydrożnego, z którego przelewają się na działkę skarżącego jest naruszeniem art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego. Właściciel gruntu nie może odprowadzać wód i ścieków na grunty sąsiednie. Opinia Z. W. dotyczyła ustalenia przyczyn podtapiania działki nr [...]. W swojej opinii rzeczoznawca przedstawił w formie pisemnej oraz graficznej sposób odpływu wody z działki skarżącego nr [...] precyzując swoje ustalenia w ten sposób, że dotyczą one odpływu z bagna położonego na terenie działki skarżącego oraz działek [...]. Rzeczoznawca nie stwierdził zmiany stanu wody na gruncie. Jednocześnie biegły dokonał wizji w terenie trzykrotnie na bagnie, wzdłuż rowu odpływowego z bagna do wlotu pod ul. W. L. oraz na trasie rowu przy drodze krajowej nr 6 wraz z przyległymi drogami, tj. Ul. G., Z. i A. Wizji dokonywano w czasie opadów deszczu, nie stwierdzając występowania rozlewisk, nie stwierdzono, aby w najniżej położonej części działki skarżącego występowała woda, biegły dokonał nadto oględzin istniejącego rowu na odcinku od ul. W. l. aż do załamania (dz. nr [...]) ustalając że jest on w dobrym stanie technicznym umożliwiającym odpływ nadmiaru wody z bagien, również w dobrym stanie technicznym był rów przydrożny znajdujący się na dz. nr [...] wchodzący w skład pasa drogowego drogi krajowej nr 6 i kończącego się w połowie działki nr [...], nie stwierdzono by woda z tego rowu mogła się wylewać bezpośrednio na działkę nr [...], gdzie znajduje się koniec rowu, cała woda opadowa mieści się w tym rowie, znajduje się on w dobrym stanie technicznym i służy do odbioru wody z powierzchni zlewni pasa drogowego drogi krajowej nr 6 a także części zlewni przyległej do ul. Z., która ma naturalny spadek w kierunku drogi nr 6. Urządzonego odpływu do rowu przydrożnego nie posiada natomiast ul. A., woda gromadzi się na terenie tej drogi i wsiąka w grunt. Jednak wody z ul. A. nie powodują zalewania dz. nr [...], gdyż nie sąsiaduje ona z tą działką i jest od niej oddzielona dz. nr [...] oraz pasem działek budowlanych. Rzeczoznawca wskazał następnie, że działka skarżącego niegraniczy również z rowem drogowym, natomiast ul. G. posiada naturalny spadek w kierunku ul. W. l. Droga jest tak wyprofilowana, że woda z jej powierzchni spływa do bruzd znajdujących się po obu stronach i zgodnie ze spadkiem spływa wzdłuż drogi nie zalewając działek sąsiednich. Droga ta nie sąsiaduje z działką nr [...] i jest od niej oddzielona szerokim pasem działek niezabudowanych (ok.100m). Zatem jak wskazał biegły również wody opadowe i roztopowe z ul. G. nie mogą powodować zalewania działki nr [...]. Ostatecznie biegły nie stwierdził podtapiania działki skarżącego z powodu braku sprawności technicznej istniejących urządzeń wodnych, z powodu napływu wody z rowu znajdującego się przy drodze krajowej nr 6 (skarżący podnosił, że już od 10 lat woda z tego rowu podtapia jego grunty), jak też z powodu napływu wody opadowej lub roztopowej z dróg gminnych, tj. od ulicy G. i A. Do swojej opinii biegły załączył mapę z oznaczeniem nieruchomości skarżącego, istniejących rowów oraz kierunków spływu wód. Biegły ostatecznie ustalił więc, że nie doszło do zmiany stanu wody na gruncie ze szkodą dla gruntów sąsiednich, tj. ze szkodą dla gruntu skarżącego. Powyższa opinia była kwestionowana przez skarżącego, który podnosił w szczególności, że biegły Z. W. nie ma stosownych kompetencji aby wydawać w sprawie opinię. Skarżący wskazywał, że w ekspertyzie sporządzonej przez biegłego I. M. wykazana została natomiast rzeczywista przyczyna zalewania działek skarżącego. Jest nią zalewanie działki poprzez przelewanie się wody z bezodpływowego rowu przydrożnego . Do rowu tego odprowadzane są bowiem wody deszczowe z terenu zespołu budynków usytuowanych przy ul. A. i Z. Sąd uznał, że wbrew zarzutom skargi wydana w sprawie decyzja ostatecznie odpowiada prawu, a organ nie naruszył zasad postępowania, w tym postępowania dowodowego, dokonując oceny zebranych dowodów, nie naruszył określonej w art. 80 kpa zasady swobodnej oceny dowodów. W szczególności brak było podstaw do zakwestionowania w całości opinii sporządzonej przez rzeczoznawcę Z. W. Sąd zważył, że w okolicznościach niniejszej sprawy nie znajduje zastosowania przepis art. 29 ust. 1 w związku z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Wnioski w tej sprawie zostały zawarte zarówno w opinii I. M., jak też Z. W. Otóż warunkiem zastosowania cytowanych przepisów jest zmiana stanu wody na gruncie, jeżeli spowodowane przez właściciela gruntu zmiany stanu wody na gruncie szkodliwie wpływają na grunty sąsiednie. Właścicielem gruntu z rowem przy drodze krajowej nr 6 jest Dyrekcja Krajowa Dróg Krajowych i Autostrad, która odpowiada za stan techniczny rowu, na co zasadnie wskazano w decyzji organu II instancji, lecz nie można jej postawić zarzutu, że doprowadziła do zmiany stanu wód na gruncie, która szkodliwie wpływa na grunty sąsiednie (skarżącego). Biegły I. M. wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego właściciel gruntu, o ile przepisy nie stanowią inaczej, nie może odprowadzać wód oraz ścieków na grunty sąsiednie. Jednakże taka sytuacja nie jest sankcjonowana decyzją z art. 29 ust. 3 Prawa wodnego. Biegły wskazał, że odprowadzanie takich wód, które są w zasadzie ściekami stanowi o naruszeniu ar. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa wodnego. Likwidacja odprowadzania takich ścieków nie ma miejsca w trybie art. 29 ust. 3 Prawa wodnego, tj. poprzez nałożenie obowiązków przewidzianych w tym przepisie. Mając powyższe na uwadze i nawiązując do stanu faktycznego rozpoznawanej sprawy oraz do powołanej podstawy prawnej rozstrzygnięcia oraz treści decyzji wydanej przez organ II instancji, uznać należy, że rozstrzygniecie organu II instancji nie jest wadliwe i nie narusza prawa. Art. 29 ust. 3 Prawa wodnego reguluje administracyjny tryb postępowania, co nie pozbawia właściciela nieruchomości prawa dochodzenia innych roszczeń. Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 151 ustawy-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd oddalił skargę .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło