II SA/Gd 515/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Wycichowski po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. M. na decyzję Starosty z dnia 18 maja 2022 r., nr [...] w przedmiocie ustalenia opłaty za pobyt w placówce opiekuńczo-wychowawczej postanawia odrzucić skargę. Decyzją z dnia 18 maja 2022 r. Starosta (dalej: "Starosta", "organ pierwszej instancji") ustalił A. K.-M. i I. M. (dalej: "Skarżący") solidarnie opłatę za pobyt syna K. M. w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Na powyższą decyzję organu pierwszej instancji I. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, wnosząc o jej uchylenie w całości. W odpowiedzi na skargę Starosta wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie o jej oddalenie w całości i obciążenie Skarżącego kosztami postępowania wywołanymi wniesieniem skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329 ze zm.) - dalej: "P.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 1). Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2). W piśmiennictwie wskazuje się, że postępowanie sądowoadministracyjne nie powinno zastępować postępowania administracyjnego. Oznacza to, że postępowanie sądowoadministracyjne nie może zostać wszczęte, dopóki toczy się postępowanie administracyjne lub nie zostały wykorzystane środki weryfikacji w postępowaniu administracyjnym aktów, czynności, bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ administracji, dostępne dla podmiotu, który chce zainicjować postępowanie sądowoadministracyjne (T. Woś [w:] Postępowanie sądowoadministracyjne, s. 156). A zatem, dopiero wskutek złożenia przysługującego stronie środka odwoławczego uzyskuje ona prawo zaskarżenia do sądu administracyjnego rozstrzygnięcia wydanego po jego rozpatrzeniu. Należy podkreślić, że wyczerpanie środków zaskarżenia, o którym mowa w art. 52 § 2 P.p.s.a., przed złożeniem skargi do sądu administracyjnego, stanowi podstawową przesłankę dopuszczalności skargi, czyli warunek prawidłowego zaskarżenia określonego aktu. Obowiązek ten wynika z założenia, że sąd administracyjny nie może wyręczać organów administracji wyższego stopnia i nie może naruszać podstawowej zasady, jaką jest dwuinstancyjność postępowania administracyjnego. Zasada ta daje stronie prawo domagania się dwukrotnego merytorycznego rozpatrzenia jej sprawy przez dwa różne organy administrujące. Rangę tej zasady potwierdza art. 78 Konstytucji RP, zgodnie z którym każda ze stron ma prawo do zaskarżenia orzeczeń i decyzji wydanych w pierwszej instancji. Zgodnie z art. 127 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm.) od decyzji wydanej w pierwszej instancji służy stronie odwołanie tylko do jednej instancji (§ 1). Właściwy do rozpatrzenia odwołania jest organ administracji publicznej wyższego stopnia, chyba że ustawa przewiduje inny organ odwoławczy (§ 2). Od decyzji wydanej w pierwszej instancji przez ministra lub samorządowe kolegium odwoławcze nie służy odwołanie, jednakże strona niezadowolona z decyzji może zwrócić się do tego organu z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy; do wniosku tego stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji (§ 3). Przenosząc powyższe regulacje i rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy należy wskazać, że decyzją z dnia 18 maja 2022 r. Starosta, na podstawie art. 193 ust. 1 pkt 2, ust. 2, ust. 6, ust. 7a, ust. 7b i ust. 8 oraz art. 194 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej (Dz. U. z 2022 r., poz. 447) ustalił m.in. Skarżącemu opłatę za pobyt syna w placówce opiekuńczo-wychowawczej. Starosta działał w niniejszej sprawie jako organ pierwszej instancji, stąd też od wydanej przez ten organ decyzji przysługiwało Skarżącemu prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, o czym Starosta prawidłowo pouczył Skarżącego na s. 4 decyzji z dnia 18 maja 2022 r. Poprzez zaskarżenie do tutejszego Sądu ww. decyzji wydanej przez organ pierwszej instancji nie został wypełniony formalny warunek wniesienia skargi do sądu, co skutkuje niedopuszczalnością merytorycznego jej rozpoznania. Zgodnie z art. 58 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne (§ 1 pkt 6). Sąd odrzuca skargę postanowieniem. Odrzucenie skargi może nastąpić na posiedzeniu niejawnym (§ 3). Biorąc pod uwagę przedstawione wyżej okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.