II SA/Gd 515/25

WyrokWSA w Gdańsku2025-12-04

Skład orzekający: Diana Trzcińska, Krzysztof Kaszubowski, Jakub Chojnacki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy sąd powszechny ustalił miejsce zamieszkania dziecka przy matce i uregulował kontakty ojca z dzieckiem, można uznać, że występuje opieka naprzemienna w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, uprawniająca do świadczenia wychowawczego w wysokości połowy kwoty?
Ratio decidendi
Opieka naprzemienna w rozumieniu ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wymaga, aby dziecko zgodnie z orzeczeniem sądu zamieszkiwało w porównywalnych i powtarzających się okresach u obojga rodziców. Samo ustalenie przez sąd miejsca zamieszkania dziecka przy jednym z rodziców i uregulowanie kontaktów z drugim rodzicem, nawet jeśli są one częste i obejmują opiekę, nie jest równoznaczne z ustanowieniem opieki naprzemiennej, zwłaszcza gdy sąd oddalił wniosek o jej ustanowienie.
Stan faktyczny
Skarżący S. Z. domagał się przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko B. Z. Organ odmówił przyznania świadczenia, uznając, że nie spełnia on warunków do jego otrzymania, ponieważ dziecko mieszka z matką, a ustalone przez sąd kontakty ojca z dzieckiem nie stanowią opieki naprzemiennej. Skarżący kwestionował tę interpretację, twierdząc, że sprawuje wyłączną opiekę w ustalonych przez sąd okresach. Sąd administracyjny rozpoznał skargę na decyzję Prezesa ZUS, który utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Diana Trzcińska Sędziowie: Sędzia WSA Krzysztof Kaszubowski (spr.) Asesor WSA Jakub Chojnacki po rozpoznaniu w dniu 4 grudnia 2025 r. w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. Z. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie z dnia 30 maja 2025 r. znak sprawy 010070/680/3186868/2025 (postępowanie 536756387) w przedmiocie świadczenia wychowawczego oddala skargę. S. Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z siedzibą w Warszawie w przedmiocie świadczenia wychowawczego. Zaskarżone rozstrzygnięcie zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Wnioskiem z dnia 2 lutego 2025 r. D. C. zwróciła się o przyznanie jej świadczenia wychowawczego na dziecko B. Z. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Centrum Obsługi Świadczeń dla Rodzin (dalej jako: "ZUS", "Zakład") w wyniku automatycznego rozpatrzenia wniosku, informacją z dnia 27 maja 2025 r. przyznał matce dziecka świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. Wnioskiem z dnia 14 marca 2025 r. o przyznanie świadczenia wychowawczego na dziecko B. Z. od 1 czerwca 2025 r. do 31 maja 2026 r. zwrócił się również S. Z. (dalej jako: "strona", "skarżący", "wnioskodawca"). Z uwagi na to, że wniosek o świadczenie na to samo dziecko i na ten sam okres świadczeniowy złożyło oboje rodziców, ZUS w piśmie z dnia 29 kwietnia 2025 r. wezwał stronę do przedstawienia dokumentów potwierdzających sprawowanie wyłącznej lub naprzemiennej opieki nad dzieckiem. W odpowiedzi na powyższe skarżący przedłożył postanowienie Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 7 lipca 2023 r. sygn. akt [...] (prawomocne z dniem 16 maja 2024 r.) ustalające miejsce zamieszkania małoletnich dzieci przy matce oraz regulujące kontakty ojca m. in. w ten sposób, że będą odbywały się poza miejscem zamieszkania dzieci i bez obecności ich matki w co drugi tydzień od czwartku po południu do środy rano. Postanowienie reguluje również kontakty ojca w czasie Świąt Bożego Narodzenia, Nowego Roku, Wielkanocy, Bożego Ciała oraz podczas wakacji. Decyzją z dnia 27 maja 2025 r. ZUS odmówił wnioskodawcy świadczenia wychowawczego na dziecko, powołując się na wyrok Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt [...], z którego wynika, że córka ma ustalone miejsce zamieszkania przy matce. W odwołaniu od powyższego rozstrzygnięcia skarżący wskazał, że w jego ocenie organ dokonał błędnej interpretacji nadesłanego orzeczenia. Wyjaśnił, że dziecko pozostaje w opiece naprzemiennej, w domach obojga rodziców – zarówno ojca, jak i matki. Decyzją z 30 maja 2025 r. Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych (dalej jako: "Prezes ZUS", "organ odwoławczy") utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Zakładu. W ocenie organu odwoławczego wnioskodawca nie spełnia warunków przyznania mu przedmiotowego świadczenia określonych w art. 4 ust. 2 pkt 1, art. 5 ust. 2a oraz art. 22 ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn.: Dz. U. 2024 r., poz. 1576 ze zm.; dalej jako: "u.p.p.w.d.") tj. nie zamieszkuje z dzieckiem i nie sprawuje nad nim faktycznej. Ustalone postanowieniem Sądu kontakty strony w dzieckiem nie stanowią opieki naprzemiennej. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 365 § 1 k.p.c. jest związany prawomocnym orzeczeniem sądu. W przedmiotowej sprawie Sąd, postanowieniem z dnia 7 lipca 2023 r., wprost określił zasady sprawowania opieki nad dzieckiem, w tym ustalił, że strona ma prawo jedynie do kontaktów z małoletnim dzieckiem. Prezes ZUS podniósł, że jeśli w orzeczeniu sądu władza rodzicielska została powierzona obojgu rodzicom należy wówczas uznać, że faktyczną opiekę nad dzieckiem sprawuje ten rodzic, przy którym sąd ustalił miejsce zamieszkania dziecka. Organ wyjaśnił, że opieka naprzemienna jest modelem opieki polegającym na tym, że po rozstaniu rodziców dziecko mieszka na przemian raz u ojca, raz u matki. Jest to równy podział obowiązków i czasu, jakie małoletnie dziecko spędza u każdego rodzica. Z dokonanych w sprawie ustaleń wynika, że w okresie do dnia złożenia przez stronę wniosku dziecko mieszkało z matką, natomiast wnioskodawca realizuje szeroko ustalone kontakty z dzieckiem w sposób określony przez sąd, jednak zakres tych kontaktów jest mniejszy od zakresu kontaktów matki z dzieckiem i nie ma charakteru opieki naprzemiennej. W konsekwencji Prezes ZUS uznał, że wnioskodawcy nie przysługuje świadczenie wychowawcze na okres świadczeniowy 2025/2026, gdyż dziecko zamieszkuje z matką. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i ponowne rozpoznanie wniosku. W ocenie skarżącego organy błędnie zinterpretowały i nieprawidłowo zastosowały przepis art. 5 ust. 2a ustawy pomocy państwa w wychowywaniu dzieci w związku z nieustaleniem wszystkich niezbędnych okoliczności stanu faktycznego. Zdaniem strony z postanowienia Sądu Rejonowego w Sopocie jasno wynika, że sprawuje on opiekę w okresie wskazanym przez Sąd w miejscu swojego zamieszkania, i co najważniejsze, w miejscu zameldowania dzieci bez obecności ich matki. Jest to opieka wyłączna. Ustalone przez Sąd kontakty obejmują szeroki zakres opieki i, w zależności od miesiąca, są one o 1-2 dni krótsze w skali tygodnia, aniżeli wynikałoby to ze sprawowania opieki naprzemiennej. Podkreślił, że okres w którym dzieci z nim przebywają nie jest wyłącznie kontaktem a pełnoprawną opieką. Podczas dni wyznaczonych zajmuje się dziećmi samodzielnie, jest wówczas jedynym żywicielem rodziny i sam utrzymuje dzieci. W tym czasie matka dzieci nie ingeruje w koszty związane z ich utrzymaniem czy rozwojem. Jako ojciec pokrywa w tym czasie koszty szeroko pojętego utrzymania, począwszy od opłat mieszkaniowych, poprzez koszty wyżywienia, ubioru, opłat szkolnych aż po zabezpieczenie zajęć dodatkowych poszerzających ich rozwój oraz rozrywki. Końcowo wskazał, że w sytuacji, gdy nie można jednoznacznie określić, przy którym z rodziców dziecko przebywa w poszczególnych dniach i okresach i czy tym samym wypełnione zostały warunki sprawowania opieki naprzemiennej, organ powinien zwrócić się do kierownika ośrodka pomocy społecznej o przeprowadzenie rodzinnego wywiadu środowiskowego, czego jednak organy obu instancji w niniejszej sprawie poniechały. Prezes ZUS w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację i stanowisko, jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Przepis art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej jako: "P.p.s.a.") stanowi, że kontrola działalności administracji publicznej obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje. W jej wyniku decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c P.p.s.a.). W razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części (art. 151 P.p.s.a.). Z przepisu art. 134 § 1 P.p.s.a. wynika natomiast, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Tym samym, sąd ma prawo i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Na wstępie wskazać należy, że skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 2 P.p.s.a. ze względu na wniosek organu administracji o zastosowanie tego trybu zawarty w odpowiedzi na skargę i brak żądania przeprowadzenia rozprawy przez stronę skarżącą. Kontroli sądu w niniejszym postępowaniu poddana została ocena legalności decyzji Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych odmawiająca przyznania świadczenia wychowawczego na dziecko. Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jedn.: Dz. U. z 2024 r., poz. 1576 ze zm.; dalej jako: "u.p.p.w.d.", regulujące warunki nabywania prawa do świadczenia wychowawczego oraz zasady przyznawania i wypłacania tego świadczenia. Zgodnie z art. 4 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 u.p.p.w.d. celem świadczenia wychowawczego jest częściowe pokrycie wydatków związanych z wychowywaniem dziecka, w tym z opieką nad nim i zaspokojeniem jego potrzeb życiowych (ust. 1). Świadczenie wychowawcze przysługuje matce albo ojcu, jeżeli dziecko wspólnie zamieszkuje i pozostaje na utrzymaniu matki albo ojca, z zastrzeżeniem art. 5 ust. 2a (ust. 2 pkt 1). Stosownie do art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. w przypadku gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod opieką naprzemienną obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach, kwotę świadczenia wychowawczego ustala się każdemu z rodziców w wysokości połowy kwoty przysługującego za dany miesiąc świadczenia wychowawczego. Przepis art. 5 ust. 2a został dodany do u.p.p.w.d. na mocy art. 15 pkt 2 lit. b) ustawy z dnia 7 lipca 2017 r. o zmianie niektórych ustaw związanych z systemami wsparcia rodzin (Dz.U. z 2017 r., poz. 1428) zmieniającej u.p.p.w.d. z dniem 1 sierpnia 2017 r. W uzasadnieniu projektu do ustawy zmieniającej wskazano, że w konsekwencji zmiany w art. 2 pkt 16 u.p.p.w.d. poprzez doprecyzowanie definicji rodziny w zakresie dotyczącym opieki naprzemiennej konieczne stało się doprecyzowanie przepisu dotyczącego wysokości przysługującego świadczenia wychowawczego, w sytuacji gdy dziecko znajduje się pod opieką naprzemienną. Z powołanych przepisów wynika, że o opiece naprzemiennej w rozumieniu art. 5 ust. 2a u.p.p.w.d. mowa jest wówczas, gdy dziecko, zgodnie z orzeczeniem sądu, jest pod tak określoną opieką obydwojga rodziców rozwiedzionych, żyjących w separacji lub żyjących w rozłączeniu sprawowaną w porównywalnych i powtarzających się okresach. Jak wskazano w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 lutego 2019 r., sygn. akt I OSK 878/17, opiekę naprzemienną cechuje sprawowanie jej przez rodziców względem dziecka, które zamieszkuje i koncentruje swoje sprawy życiowe na zmianę u obojga rodziców. Nadto, jak wynika z omawianego przepisu, opieka naprzemienna ma być sprawowana zgodnie z orzeczeniem sądu. W doktrynie prawa rodzinnego za dominujące można uznać stanowisko, że przyjęcie modelu pieczy naprzemiennej jest rozstrzygnięciem o władzy rodzicielskiej. Instytucja pieczy naprzemiennej znajduje oparcie w uprawnieniu sądu do rozstrzygnięcia o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej, którą rodzice muszą posiadać, przez ustalenie miejsca pobytu dziecka, a nie w uprawnieniu do rozstrzygnięcia o prawie do kontaktów, które jest kwestią pochodną od miejsca pobytu dziecka (M. Domański, Orzekanie o pieczy naprzemiennej w wyrokach rozwodowych. Prawo w działaniu. Sprawy cywilne, 25/2016, s. 106; T. Justyński, W sprawie tzw. opieki naprzemiennej, "Rodzina i Prawo" 2011, nr 19, s. 5-6; K. Kędziera, M. Stępień, Piecza naprzemienna w polskim prawie rodzinnym, "Palestra" 2018, nr 3; P. Długołęcka, Dopuszczalność orzekania o pieczy naprzemiennej, "Studia Prawnoustrojowe" 2020, nr 50, s. 85; K. Kamińska, Ewolucja władzy rodzicielskiej ze szczególnym uwzględnieniem instytucji pieczy naprzemiennej (join physical custody), "Miscellanea Historico-Iuridica", 2020, tom XIX, z. 1, s. 95). Pozostawienie obojgu rodzicom pełnej władzy rodzicielskiej i powierzenie im opieki (pieczy) naprzemiennej nie są tożsame, pozostawienie nieuszczuplonej władzy rodzicielskiej nie oznacza automatycznie powstania pieczy naprzemiennej, jakkolwiek orzeczenie o pieczy naprzemiennej jest zawsze rozstrzygnięciem o władzy rodzicielskiej, ale nie odwrotnie (T. Justyński, W sprawie tzw. opieki naprzemiennej, op. cit. s. 6). Do orzekania w sprawach wykonywania władzy rodzicielskiej uprawnione są sądy powszechne, zatem stwierdzenie, że dziecko pozostaje w opiece naprzemiennej właśnie zgodnie z orzeczeniem sądu, oznacza orzeczenie sądu powszechnego. Rozstrzygnięcie o władzy rodzicielskiej rozwodzących się rodziców lub z innych powodów żyjących w rozłączeniu w postaci ustanowienia opieki naprzemiennej jest rozwiązaniem, które mieści się aktualnie w dyspozycjach art. 58 § 1 i 1a oraz art. 107 § 2 k.r.o. Forma opieki naprzemiennej jest możliwa do ustalenia także w porozumieniu o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej (planie wychowawczym) przedkładanym i zaaprobowanym przez sąd oraz w ugodzie zawartej przed sądem (por. wyrok NSA z 29 września 2021 r., I OSK 4362/18; wszystkie przywołane orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Zauważyć także trzeba, że przesłanka opieki naprzemiennej była w orzecznictwie sądowoadministracyjnym rozbieżnie rozumiana. Stawiany był zarówno warunek, aby tego rodzaju opieka wyraźnie była orzeczona przez sąd powszechny, jak i dopuszczono, aby orzeczenie sądu regulujące sposób opieki nad dzieckiem przez rodziców żyjących osobno, mimo braku posłużenia się przez ten sąd określeniem "opieka naprzemienna", podlegało analizie w postępowaniu administracyjnym i ocenie, czy orzeczone formy sprawowania pieczy nad dzieckiem i jej organizacja wskazują na naprzemienne zamieszkiwanie dziecka u każdego z rodziców. Wskazówką dla tego, jak rozumieć opiekę naprzemienną, są znowelizowane przepisy Kodeksu postępowania cywilnego - art. 582¹ § 4, art. 598²², art. 756² § 1 pkt 3 wskazujące na stan, w którym dziecko w powtarzających się okresach mieszka z każdym z rodziców. Podkreślić trzeba, że jest to stan, którego nie da się sprowadzić do kwestii kontaktów z dzieckiem. Opieka naprzemienna związana jest bowiem z wykonywaniem władzy rodzicielskiej i sprawowaniem pieczy nad dzieckiem. W przypadku pieczy naprzemiennej chodzi właśnie o cykliczne, naprzemienne zamieszkiwanie dziecka z każdym z rodziców (zob. A. Pośpiech [w:] Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, red. M. Fras, M. Habdas, Warszawa 2021, art. 107). Forma opieki naprzemiennej jest możliwa do ustalenia także w porozumieniu o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej (planie wychowawczym), przedkładanym i zaaprobowanym przez sąd oraz w ugodzie zawartej przed sądem (por. wyrok NSA z 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4362/18). Z analizy przepisów art. 4 i 5 ust. 2a u.p.p.w.d. wynika, że świadczenie wychowawcze w wysokości połowy kwoty należnego za dany miesiąc przysługuje obojgu rodzicom, jeżeli orzeczenie sądu w przedmiocie opieki nad dzieckiem przewiduje sprawowanie przez rodziców opieki nad wspólnym dzieckiem w porównywalnych i powtarzających się okresach, przy czym obowiązujące przepisy nie wymagają równego podziału obowiązków, czy czasu wykonywania opieki przez poszczególnych rodziców (por. wyroki NSA z 1 kwietnia 2022 r., sygn. akt I OSK 1327/21, z 29 września 2021 r., sygn. akt I OSK 4362/18, czy z 7 grudnia 2022 r., sygn. akt I OSK 279/22), ale sprawowaną opiekę ma cechować cykliczność i naprzemienność (por. wyrok NSA z 20 lipca 2023 r., sygn. akt I OSK 1161/21). Okolicznościami o relewantnym znaczeniu są w przedmiotowej sprawie postanowienia wydane przez sądy powszechne. Postanowieniem Sądu Rejonowego w Sopocie z dnia 7 lipca 2023 r., sygn. akt [....] ustalono miejsce zamieszkania małoletniego dziecka przy matce, D. C. oraz uregulowano kontakty ojca z małoletnim, które będą się odbywały poza miejscem zamieszkania dzieci i bez obecności ich matki co drugi tydzień od czwartku popołudniu do środy rano; w okresie wakacji letnich – od dnia 1 lipca od godz. 10.00 do dnia 15 lipca do godz. 17.00 oraz od dnia 1 sierpnia od godz. 10.00 do dnia 15 sierpnia do godz. 17.00; w okresie ferii zimowych - w pierwszy tydzień ferii od piątku poprzedzającego ten tydzień od godz. 17.00 do kolejnego piątku do godz. 17.00; w okresie Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku: w latach parzystych od dnia 25 grudnia od godz. 17.00 do dnia 1 stycznia do godz. 17.00, w latach nieparzystych od dnia 24 grudnia od godz. 10.00 do dnia 25 grudnia do godz. 17.00; w okresie Świąt Wielkanocnych: w latach parzystych od Wielkiej Soboty od godz. 10.00 do Niedzieli Wielkanocnej do godz. 17.00, w latach nieparzystych od Niedzieli Wielkanocnej od godz. 17.00 do Poniedziałku Wielkanocnego do godz. 17.00; w latach parzystych od dnia 30 kwietnia od godz. 17.00 do dnia 3 maja do godz. 17.00; w okresie Święta Bożego Ciała – w latach nieparzystych od środy poprzedzającej Święto od godz. 17.00 do najbliższej niedzieli do godz. 17.00; w Dzień Ojca każdego roku – od zakończenia zajęć w szkole przez małoletniego lub od godz. 10.00, jeśli będzie to dzień wolny od zajęć w szkole do godz. 19.00. Sąd oddalił jednocześnie wniosek S. Z. o uregulowanie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnim poprzez ustanowienie pieczy naprzemiennej. Sąd Okręgowy w Gdańsku, postanowieniem z dnia 16 maja 2024 r. sygn. akt [...], po rozpoznaniu apelacji D. C., zmienił powyższe postanowienie Sądu Rejonowego w Sopocie w ten sposób, że ustalił kontakty ojca z małoletnim dzieckiem w okresie Świąt Bożego Narodzenia i Nowego Roku w latach nieparzystych będą się rozpoczynać w dniu 24 grudnia o godz. 12.00. W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, mając na względzie przedstawioną powyżej argumentację, należy stwierdzić, że w obu powołanych wyżej postanowieniach sądów powszechnych nie została ustalona piecza (opieka) naprzemienna nad dzieckiem. Opieka ojca nad dzieckiem, zgodnie z tymi orzeczeniami, wykonywana jest poprzez osobiste kontakty w okresach określonych w tymi orzeczeniami, przy czym miejsce zamieszkania dziecka zostało ustalone z matką. Wprawdzie oboje rodzice mają przez Sąd powierzoną władzę rodzicielską nad dzieckiem, która obejmuje wykonywanie pieczy nad dzieckiem, to jednak z uwagi na sposób ustalenia przez Sąd osobistych kontaktów ojca z dzieckiem, nie sposób uznać, że wykonywana jest piecza (opieka) naprzemienna, a jedynie zbliżona do opieki naprzemiennej. Podkreślić należy, że choć opieka ojca jest opieką sprawowaną w zakresie określonym w orzeczeniach sądów, to jednak miejscem zamieszkania dziecka pozostaje miejsce zamieszkania matki, w którym to miejscu koncentrują się sprawy życiowe dziecka. Potwierdza to treść pkt III ppkt 4 postanowienia Sądu Rejonowego, w którym ustalono osobiste kontakty ojca z dziećmi poprzez "odbieranie małoletnich z miejsca ich zamieszkania lub z placówek edukacyjnych bezpośrednio przed rozpoczęciem kontaktów i odprowadzania ich tam do godziny zakończenia kontaktów". Zauważyć jednocześnie należy, że z powyższych postanowień sądów powszechnych wynika, że – oprócz świąt, ferii, wakacji, dnia ojca – skarżący sprawuje opiekę nad dzieckiem co drugi tydzień od czwartku popołudniu do środy rano, a matka w pozostałym okresie. A zatem, choć faktyczna opieka sprawowana przez każdego z rodziców w porównywalnym okresie, to jednak matka sprawuje pieczę nad dzieckiem w większym zakresie czasowym niż ojciec. Podkreślić także należy, że o braku opieki naprzemiennej nad dziećmi świadczy przede wszystkim pkt VI powołanego wyżej postanowienia Sądu Rejonowego, w którym Sąd oddalił wniosek ojca dzieci o uregulowanie sposobu wykonywania władzy rodzicielskiej nad małoletnimi poprzez ustanowienie pieczy naprzemiennej. Sąd uznał, że z uwagi na fakt, że pomiędzy rodzicami istnieje konflikt i niechęć a ich relacje nacechowane są silnymi negatywnymi emocjami związanymi z rozstaniem, to brak jest podstaw, by uznać, że strony osiągnęły porozumienie i są w stanie współpracować w sprawach dotyczących ich małoletnich dzieci, co jest wymagane przy opiece naprzemiennej. Sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego zawarte w wyroku z 14 maja 2024 r., sygn. akt I OSK 1695/22, iż istotnym w sprawie jest również to, że pozostawanie dziecka pod opieką naprzemienną nie jest okolicznością możliwą do ustalania przez organ administracji prowadzący postępowanie, a w konsekwencji również przez sąd administracyjny. Okoliczność ta powinna wynikać bezpośrednio z orzeczenia sądu powszechnego, jako wyłącznie właściwego do jej ustalenia. Brak jest przy tym jakiegokolwiek uprawnienia po stronie organów administracji publicznej, realizujących zadania w zakresie świadczeń wychowawczych, do badania faktu istnienia opieki naprzemiennej w ramach ustaleń w drodze wywiadu środowiskowego, o którym mowa w art. 15 ust. 1 u.p.p.w.d. Rozstrzygnięcia w sprawach opieki naprzemiennej podejmowane muszą więc być przez sąd wyspecjalizowany w sprawach rodzinnych, uwzględniający przy określaniu warunków tej opieki okoliczności indywidualnej sprawy i z uwzględnieniem dobra dziecka jako wartości dominującej. W ocenie Sądu, Prezes ZUS rozpatrzył całokształt materiału dowodowego i dokonał prawidłowej oceny decyzji organu I instancji oraz w należyty sposób uzasadnił zajęte stanowisko. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się naruszenia przez organ administracji przepisów prawa materialnego i procesowego. Podjęte w sprawie rozstrzygnięcie zostało uzasadnione w sposób umożliwiający poznanie przesłanek jakimi się kierował organ, spełniając tym samym wymagania określone w art. 107 § 3 k.p.a. Z tych względów Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło