II SA/Gd 518/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Protokolant Marta Went po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. i J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 czerwca 2004 r., sygn. akt [...] w przedmiocie nieodpłatnego nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza Miasta z dnia 9 lutego 2004 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących 250 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. II SA/Gd 518/04 UZASADNIENIE Burmistrz Miasta decyzją z dnia 9 lutego 2004 r., na podstawie art. 1 ust 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) odmówił J. i A. K. nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej, położonej w N. S. przy ul. [...], stanowiącej działkę nr [...], o powierzchni 642 m2, uznając, że wnioskodawcy nie spełniają warunków określonych cytowaną wyżej ustawą. Organ administracji ustalił, że Naczelnik Miasta i Gminy umową zawartą w formie aktu notarialnego w dniu 9 grudnia 1987 r. oddał w użytkowanie wieczyste J. K. w połowie oraz D. i D. małżonkom H. w drugiej połowie działkę nr [...] oraz zbył na rzecz tych osób znajdujący się na działce budynek mieszkalno – użytkowy. Następnie umową z dnia 6 kwietnia 1999 r. małżonkowie D. i D. H. zbyli swój udział w przedmiotowej nieruchomości na rzecz J. K. i jego żony A. K. Organ administracji wskazał, że zgodnie z art. 1 ust 1 cyt. wyżej ustawy z uprawnienia przewidzianego ustawą korzystają tylko te osoby fizyczne, które w dniu 26 maja 1990 r. były użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkalne lub stanowiących nieruchomości rolne i byli nimi również w dniu 24 października 2001 r. Oznacza to, że możliwość przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności mogła dotyczyć tylko tych osób, które w podanych wyżej datach były użytkownikami lub współużytkownikami tych nieruchomości. Wnioskodawcy nie spełniają tych warunków, a ponadto przeszkodą do uwzględniania ich wniosku jest fakt, że działka nr [...] jest zabudowana budynkiem mieszkalno – użytkowym, w którego części prowadzona jest działalność handlowa. J. i A. K. wnieśli odwołanie od tej decyzji, wywodząc, że postępowanie w tej sprawie prowadzone było w sposób przewlekły, a podjęte rozstrzygnięcie narusza przepisy prawa materialnego, z uwagi na błędną wykładnię art. 1 ust 1 ustawy. W ocenie skarżących prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego we własność dotyczy także następców prawnych osób fizycznych, które w dniu 26 maja 1990 r. były użytkownikami lub współużytkownikami przedmiotowej nieruchomości. Nie uwzględniając tego odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 22 czerwca 2004 r., podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Organ administracji wskazał, że określone w ustawie prawo nabycia własności nieruchomości będącej w użytkowaniu wieczystym dotyczy tylko tych podmiotów, które zarówno w dniu 26 maja 1990 r. oraz 24 października 2001 r. były użytkownikami lub współużytkownikami nieruchomości. Niezbędna była zatem tożsamość tych osób w obydwu podanych wyżej datach. Skargę na tę decyzję wnieśli J. i A. K., wskazując, iż dokonana przez organy administracji wykładnia art. 1 ust 1 i 2 ustawy jest sprzeczna z przepisami prawa materialnego. Ponadto w skardze opisano dotychczasowy przebieg postępowania, celem potwierdzenia zarzutu przewlekłości w rozpatrywaniu przez organy administracji wniosku skarżących o nabycie prawa własności działki nr [...]. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, powołując się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za uzasadnioną, gdyż zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy. Obowiązujący w dacie wydania zaskarżonej decyzji przepis art. 1 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz. U. Nr 113, poz. 1209 ze zm.) stanowił, że: 1. Osoby fizyczne będące w dniu 26 maja 1990 r. oraz w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi lub współużytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub stanowiących nieruchomości rolne nabywają z mocy prawa własność tych nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 3, stała się ostateczna. 2. Prawo własności nieruchomości nabywają także osoby fizyczne będące następcami prawnymi osób, o których mowa w ust. 1. 3. Decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości wydaje starosta - w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa, lub wójt (burmistrz, prezydent miasta), starosta lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego. 4. Ostateczna decyzja, o której mowa w ust. 3, stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej. 5. Opłaty sądowe z tytułu założenia i wpisu do księgi wieczystej prawa własności nieruchomości nabytych na podstawie decyzji, o której mowa w ust. 3, pokrywa Skarb Państwa. 6. Koszty pomiarów oraz opracowań geodezyjnych i kartograficznych związanych z postępowaniem w sprawie wydania decyzji, o której mowa w ust. 3, pokrywa Skarb Państwa. 7. Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw administracji publicznej, w drodze rozporządzenia, określi szczegółowy tryb wydawania decyzji, o których mowa w ust. 3. Na wstępie wskazać należy, że cytowany art. 1 ust 1 ustawy w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji nie przewidywał już nieodpłatnego przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Zgodnie z art. 1 ust 2 ustawy uprawnienie do przekształcenia dotychczasowego prawa użytkowania wieczystego lub współużytkowania dotyczyło również osób fizycznych będących następcami prawnymi osób, o którym mowa w ust 1. Z ustalonego przez organy administracji stanu faktycznego wynika, że skarżący J. K. był użytkownikiem bądź współużytkownikiem wieczystym przedmiotowej nieruchomości zarówno w dniu 26 maja 1990 r., jak i w dniu wejścia w życie ustawy. A ponadto wraz z żoną jest następcą prawnym poprzednich współużytkowników wieczystych. Uwzględniając poglądy prawne zawarte w uzasadnieniu zaskarżonych decyzji stwierdzić należy, że są one błędne. Ostatecznie bowiem za wyłączną przyczynę odmowy uwzględnienia wniosku skarżących uznano tę okoliczność, iż w opisanych wyżej datach nie byli oni użytkownikami (współużytkownikami) wieczystymi przedmiotowej nieruchomości. Prawidłowa wykładnia przepisów art. 1 ust 1 w związku z art. 1 ust 2 ustawy jednoznacznie przewiduje, że uprawnienie to dotyczy także osób fizycznych będący następcami prawnymi osób, o których mowa w ust 1. Warunki te spełniali skarżący. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, orzekając o zwrocie kosztów postępowania w oparciu o art. 200 ustawy. W dalszym postępowaniu w niniejszej sprawie ograny administracji będą zobowiązane do uwzględnienia nowego stanu prawnego, będącego konsekwencją wejścia w życie w dniu 13 października 2005 r. ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, a w szczególności art. 8 tej ustawy.