II SA/Gd 519/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Starszy Referent Marta Sankiewicz po rozpoznaniu w Gdańsk na rozprawie w dniu 16 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi P. Z., E. Z., A. Sz., i B. Sz. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 11 stycznia 2007 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w na rzecz skarżących solidarnie 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej samowolnej zabudowy działki nr [...] w K. B., postanowieniem z dnia 28 września 2005r., powołując się na przepisy art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) wstrzymał roboty budowlane przy budowie obiektu konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o wymiarach 7,45m * 7,25m oraz obiektu drewnianego pełniącego funkcję sanitariatu wzniesionych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. W pkt 2 tego postanowienia organ I instancji nałożył na inwestorów E. i P. Z. oraz A. i B. S. obowiązek przedłożenia w terminie do dnia 15 grudnia 2005r.: a) zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności przedmiotowych obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, b) czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowych obiektów budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ administracji ustalił, że inwestorzy po dniu 1 stycznia 1997r. zrealizowali w warunkach samowoli budowlanej opisane wyżej obiekty budowlane oraz wyjaśnił, że warunkiem ich legalizacji jest zgodność przedmiotowej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego bądź ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. PINB wskazał również, że przedłożenie zaświadczenia wójta lub burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami planu lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy umożliwi legalizację tej samowoli budowlanej. Niewykonanie natomiast obowiązków nałożonych przedmiotowym postanowieniem spowoduje wydanie nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów. Decyzją z dnia 11 stycznia 2007r. PINB, na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał E. i P. Z. oraz A. i B. S. rozbiórkę opisanych wyżej obiektów budowlanych. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wskazano, że wobec niewykonania przez inwestorów obowiązków nałożonych postanowieniem z dnia 28 września 2005r. organ administracji stosownie do przepisu art. 48 ust. 4 zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki. Odwołanie od tej decyzji wnieśli E. i P. Z. zarzucając, iż nie otrzymali postanowienia organu I instancji z dnia 28 września 2005r.. Ponadto wywodzili, że skoro w sąsiedztwie, na terenie parku krajobrazowego, jest wiele domów mieszkalnych oraz letniskowych to brak było podstaw prawnych do wydania nakazu rozbiórki do czasu ostatecznego załatwienia sprawy samowoli budowlanej w K. B.. Nie uwzględniając zarzutów tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 22 maja 2007r. podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wskazał, że w ponownym postępowaniu ustalono prawidłową datę realizacji przedmiotowych obiektów drewnianych w warunkach samowoli w 1997 roku wobec czego sprawa podlegała rozpatrzeniu na podstawie przepisów obowiązujących od dnia 1 stycznia 1995r. nowego Prawa budowlanego. Jak to prawidłowo wskazał organ I instancji legalizacja tej samowoli budowlanej była dopuszczalna wyłącznie w warunkach określonych w postanowieniu organu I instancji z dnia 28 września 2005r. Ustosunkowując się natomiast do zarzutu skarżących, iż nie doręczono im postanowienia z dnia 28 września 2005r. WINB wskazał, że przesyłka pocztowa zawierająca to postanowienie doręczona została skarżącym w trybie art. 44 § 4 k.p.a. Przesyła ta wysłana została na adres wskazany przez właścicieli nieruchomości lecz nie została odebrana pomimo dwukrotnego jej awizowania w dniach 5 i 13 października 2005r. Doręczenie to należało uznać za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu ponownego doręczenia awiza. E. i P. Z. oraz A. i B. S. wnieśli skargę do Sądu w której wywodzili, że występowali do organów administracji "o zawieszenie decyzji o rozbiórce domku rekreacyjnego, nietrwale związanego z gruntem celem umożliwienia ich dzieciom i wnukom możliwości korzystania latem z przedmiotowych obiektów budowlanych do czasu uregulowania całej samowolnej zabudowy tj. realizacji około 1000 nielegalnych obiektów na obszarze K. B.". W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy skarżącym, że organy administracji obydwu instancji, po bezspornym ustaleniu daty realizacji przedmiotowych obiektów budowlanych na 1997r. prawidłowo rozpatrzyły sprawę na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie dokonania tej samowoli w 1997roku. Podstawą prawną nałożenia na skarżących obowiązków określonych w przywołanym wyżej postanowieniu organu I instancji z dnia 28 września 2005r. był między innymi przepis art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 70, poz. 1217). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r. sygn. akt P 37/06, po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie, orzekł, że powołane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepisy art. 48 ust. 2 pkt 1 lit b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 70, poz. 1217 oraz z 2007r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Opisany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego ogłoszony został w Dzienniku Ustaw z dnia 29 grudnia 2007r. Nr 247, poz. 1844 i z tym też dniem straciły moc prawną przytoczone wyżej przepisy ustawy prawo budowlane. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi na tej podstawie prawnej obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji niezależnie od tego czy ma ono wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą na podstawie którego została wydana decyzja. Z tych też przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje organów obydwu instancji orzekając o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a. W dalszym postępowaniu w tej sprawie organy administracji będą zobowiązane do ponowienia procedury nałożenia na skarżących obowiązku przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku planu miejscowego ostatecznej decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy i zagospodarowania ich działki w K. B.. Przypomnieć należy w tym miejscu, że warunkiem wdrożenia procedury legalizacji samowoli budowlanej stosownie do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jest ustalenie, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. w szczególności z planem miejscowym lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. W dalszym postępowaniu organy administracji będą oczywiście zobowiązane do uwzględnienia wszystkich przepisów szczególnych w tym rozporządzeń Wojewody dotyczących zakazu lub ograniczeń zabudowy na terenie i w otulinach parków krajobrazowych.