II SA/Gd 52/13

PostanowienieWSA w Gdańsku2013-02-28

Skład orzekający: Agnieszka Dusza-Kasprzyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawczyni, która posiada znaczny majątek i oszczędności, może zostać przyznane prawo pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym w postępowaniu sądowoadministracyjnym?
Ratio decidendi
Wnioskodawczyni nie przysługuje prawo pomocy w zakresie całkowitym ani częściowym, ponieważ pomimo posiadania renty i emerytury, dysponuje znacznym majątkiem (nieruchomości, lokaty bankowe) i oszczędnościami, które pozwalają jej na pokrycie kosztów postępowania sądowoadministracyjnego bez uszczerbku dla koniecznego utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy jest instytucją przeznaczoną dla osób faktycznie ubogich.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni A. S. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Wnioskodawczyni wskazała na niską rentę, koszty leczenia i utrzymania, podczas gdy z przedstawionych dokumentów wynikało, że posiada ona znaczny majątek, oszczędności na lokatach bankowych oraz dochody z emerytury męża, a także spłaca kredyty.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jej skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 grudnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem postanawia: odmówić przyznania wnioskodawczyni prawa pomocy. Wnioskiem z 8 lutego 2013 r. A. S. zwróciła się o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu wskazała, że nie posiada żadnego dodatkowego źródła dochodu, utrzymuje się jedynie z renty z ZUS w wysokości 1120 zł. Stan zdrowia z uwagi na wiek (71 lat) wymaga częstych wizyt i badań lekarskich, zakupu leków, zabiegów rehabilitacyjnych w połączeniu z dojazdami. Podobnej opieki wymaga mąż wnioskodawczyni. Wnioskodawczyni posiada dom o pow. 140 m2 z działką 700 m2 oraz nieruchomość rolną o pow. 1600 m2. Małżonek skarżącej otrzymuję emeryturę w wysokości 2700 zł. Małżonkowie spłacają kredyt zaciągnięty na budowę domu w wysokości 1100 zł. Miesięczna opłata za prąd wynosi 125 zł, gaz 630 zł, opłata za wodę, wywóz nieczystości, ubezpieczenie na życie, podatki to łącznie kwota 500 zł. Rozpatrując przedmiotowy wniosek zważono, co następuje: Stosownie do art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. ) prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 2), natomiast prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3). W przypadku osób fizycznych prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (art. 246 § 1 pkt 1) a w zakresie częściowym - gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2 cyt. wyżej przepisu). Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych jest instytucją stosowaną w przypadku osób charakteryzujących się ubóstwem, tj. całkowicie pozbawionych środków do życia ze względu na okoliczności życiowe. Kolejno podkreślenia wymaga, iż koszty sądowe zasługują na traktowanie na równi z innymi obciążeniami finansowymi, a zwolnienie od obowiązku ich ponoszenia - w sytuacji, gdy są one dochodem budżetu państwa - stanowiłoby swoistą formę kredytowania podmiotów i naruszałoby zasadę równoważnego traktowania powinności finansowych. Postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy wszczynane jest wyłącznie na wniosek strony, co oznacza, iż to wnioskodawca winien wskazać na okoliczności uzasadniające jego żądanie. W związku z wątpliwościami co do sytuacji majątkowej wnioskodawczyni i jej męża referendarz zwrócił się do niej o nadesłanie dodatkowych dokumentów i oświadczeń. W odpowiedzi na wezwanie skarżąca nadesłała wyciągi z rachunków bankowych za okres 6 września 2012 r. do 5 lutego 2013 r., dowód założenia lokaty terminowej na kwotę 10 tys. zł, dowód założenia lokaty dewizowej na kwotę 1553 EUR. Dowody dotyczące wysokości dochodów skarżącej i jej męża z emerytur: 1122,28 zł i 2763,10 zł. Rachunki na media związane z posiadanym domem, kopie nakazów podatkowych, dokumenty dotyczące posiadanych zobowiązań kredytowych ( kredyt hipoteczny 885,92 zł; kredyt na odkurzacz wodny 159,81 zł; kredyt konsumencki na meble 134,45 zł). Skarżąca oświadczyła, że posiadają samochód osobowy marki Chrysler, rok prod 2007 zakupiony w Niemczech w 2008 r. za kwotę 13.436,98 EUR. Analizując przedstawione dokumenty należy podkreślić, że skarżąca wraz z mężem posiadają lokaty na kwotę około 16 tys. złotych. Posiadają także znaczny majątek, a bieżące dochody w dużej części przeznaczają na spłatę zobowiązań kredytowych i bieżące utrzymanie. W takich warunkach skarżąca domaga się przyznania prawa pomocy w całości, który nie zasługuje na uwzględnienie. Zawarta we wniosku argumentacja jest chybiona, gdyż domagając się rozpatrzenia sprawy przez sąd administracyjny należy mieć świadomość, że konieczne będzie poniesienie kosztów tego postępowania. Referendarz wyraża przekonanie, iż skarżącą stać na poniesienie wszelkich kosztów, które wynikną w trakcie prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego jeśli nie z bieżących dochodów to na pewno z posiadanych oszczędności. Prawo pomocy jest prawem ubogich, do których skarżąca nie należy. Wobec tego na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono, jak we wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło