II SA/Gd 520/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 5 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. D. o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 maja 2005 r., o sygn. akt II SA/Gd 950/02 postanawia odrzucić skargę o wznowienie postępowania. Wyrokiem z dnia 5 maja 2005 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 950/02, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę Z. D. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 marca 2002 r., Nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 stycznia 2002 r. w zakresie sformułowanych tam nakazów doprowadzenia wykonanych robót budowlanych w budynku położonym we W. przy ul. O. do stanu zgodnego z pozwoleniem na budowę i zatwierdzonym projektem budowlanym, oraz uchylono wskazaną decyzję w zakresie wyznaczonego terminu określając nowy termin. Z. D. wniosła w dniu 15 września 2016 r. (data nadania pisma w placówce pocztowej) skargę o wznowienie postępowania sądowego w sprawie o sygnaturze akt II SA/Gd 950/02 zakończonej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 5 maja 2005 r. Skargę oparła na następujących podstawach: nowych okolicznościach faktycznych i nowych dowodach, które wyszły na jaw i mają wpływ na wynik sprawy oraz na nienależytym reprezentowaniu jej w zakończonym postępowaniu sądowym, ponieważ występowała sama, a będąc fryzjerką nie miała dostatecznej wiedzy, żeby udowodnić swoje racje wobec fałszywych informacji przekazywanych przez nadzór budowalny. W uzasadnieniu skargi skarżąca wyjaśniła, że wyrok z dnia 5 maja 2005 r. wydany został w oparciu o opinię architekta B. G., która obecnie okazała się fałszywa. Nieprawidłowość tej opinii potwierdził Okręgowy Sąd Dyscyplinarny Okręgowej Izby Architektów w uzasadnieniu swojej decyzji z dnia 3 czerwca 2016 r., Nr [...], którą skarżąca otrzymała w dniu 16 czerwca 2016 r. W świetle powyższej decyzji Sądu Dyscyplinarnego zarówno wyrok Sądu z dnia 5 maja 2005 r., jak i kontrolowana w toku postępowania sądowego decyzja nadzoru budowlanego nie są wykonalne, albowiem nie można doprowadzić do stanu zgodnego z dokumentacją poprzez przestawienie ściany, której usytuowanie jest zgodne z tą dokumentacją. Przesunięcie bowiem ściany groziłoby skarżącej grzywną, ponieważ prowadziłoby do odstępstwa od projektu. Wskazała, że nadzór odmawia jej odbioru budynku do użytku twierdząc, że jest związany wyrokiem sądu. Według skarżącej przedłożona decyzja Sądu Dyscyplinarnego z dnia 3 czerwca 2016 r. jest nowym dowodem w sprawie, który potwierdza nieprawidłowość decyzji nadzoru budowlanego kontrolowanej przez sąd administracyjny w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 950/02. W uzasadnieniu skargi szeroko przytoczono argumentację Sądu Dyscyplinarnego potwierdzającą wadliwość ocen biegłego przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia przez nadzór budowlany w sprawie istotnych odstępstw od warunków pozwolenia na budowę. W piśmie procesowym z dnia 23 września 2016 r. skarżąca przedłożyła postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 września 2016 r., z którego wynika według skarżącej, że nigdy nie będzie mogła oddać do użytku swojego budynku, pomimo tego, że jest wybudowany zgodnie z prawem. Podkreśliła, że nie ze swojej winy jest w takiej sytuacji, ale odpowiedzialność za to ponosi nadzór budowlany, który wprowadził sąd administracyjny w błąd, że jej budynek jest wybudowany niezgodnie z dokumentacją, choć nic nie potwierdzało, że nadzór kiedykolwiek sprawdził to bezpośrednio. Rozpoznając skargę o wznowienie postępowania Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 270 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718), dalej: p.p.s.a., w przypadkach przewidzianych w dziale dotyczącym wznowienia postępowania (Dział VII ustawy) można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym orzeczeniem. Wznowienie postępowania sądowego jest wyjątkową, obwarowaną licznymi rygorami instytucją. Nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, skierowanego przeciwko prawomocnemu orzeczeniu powoduje, że przywrócenie stanu sprzed wydania orzeczenia kończącego postępowanie sądowe może nastąpić wyłącznie z przyczyn ściśle określonych w p.p.s.a. Z przepisów p.p.s.a. wynika, że można żądać wznowienia postępowania: 1. z powodu nieważności, jeżeli w składzie sądu uczestniczyła osoba nieuprawniona albo jeżeli orzekał sędzia wyłączony z mocy ustawy, a strona przed uprawomocnieniem się orzeczenia nie mogła domagać się wyłączenia; 2. jeżeli strona nie miała zdolności sądowej lub procesowej albo nie była należycie reprezentowana lub jeżeli wskutek naruszenia przepisów prawa była pozbawiona możności działania; nie można jednak żądać wznowienia, jeżeli przed uprawomocnieniem się orzeczenia niemożność działania ustała lub brak reprezentacji był podniesiony w drodze zarzutu albo strona potwierdziła dokonane czynności procesowe (art. 271 p.p.s.a.); 3. gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub z ustawą, na podstawie którego zostało wydane orzeczenie (art. 272 § 1 p.p.s.a.); 4. gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską (art. 272 § 3 p.p.s.a.); 5. orzeczenie zostało oparte na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym (art. 273 § 1 pkt 1); 6. orzeczenie zostało uzyskane za pomocą przestępstwa (art. 273 § 1 pkt 2); 7. w razie późniejszego wykrycia takich okoliczności faktycznych lub środków dowodowych, które mogłyby mieć wpływ na wynik sprawy, a z których strona nie mogła skorzystać w poprzednim postępowaniu (art. 273 § 2); 8. w razie późniejszego wykrycia prawomocnego orzeczenia dotyczącego tej samej sprawy (art. 273 § 3); Z powodu przestępstwa można żądać wznowienia postępowania jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów (art. 274 p.p.s.a.). Rozpatrywanie skargi o wznowienie postępowania prawomocnie zakończonego dokonuje się w określonym przepisami p.p.s.a. trybie. Skargę o wznowienie należy wnieść w terminach, o których mowa w art. 272 § 2 i § 3, art. 277 i art. 278 p.p.s.a. W myśl art. 272 § 2 p.p.s.a. w razie niezgodności z Konstytucją lub prawem międzynarodowym skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzech miesięcy od dnia wejścia w życie orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Jeżeli w chwili wydania orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego orzeczenie sądowe nie było jeszcze prawomocne na skutek wniesienia środka odwoławczego, który został następnie odrzucony, termin biegnie od dnia doręczenia postanowienia o odrzuceniu. Natomiast w przypadku żądania wznowienia postępowania, gdy potrzeba taka wynika z rozstrzygnięcia organu międzynarodowego działającego na podstawie umowy międzynarodowej ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską termin do wniesienia skargi o wznowienie postępowania wynosi trzy miesiące i biegnie od dnia doręczenia stronie lub jej pełnomocnikowi rozstrzygnięcia organu międzynarodowego (§ 3). Zgodnie z art. 277 p.p.s.a. skargę o wznowienie postępowania wnosi się w terminie trzymiesięcznym. Termin ten liczy się od dnia, w którym strona dowiedziała się o podstawie wznowienia, a gdy podstawą jest pozbawienie możności działania lub brak należytej reprezentacji - od dnia, w którym o orzeczeniu dowiedziała się strona, jej organ lub jej przedstawiciel ustawowy. Natomiast przepis art. 278 p.p.s.a. stanowi, że po upływie lat pięciu od uprawomocnienia się orzeczenia nie można żądać wznowienia, z wyjątkiem przypadku, gdy strona była pozbawiona możności działania lub nie była należycie reprezentowana. Oznacza to, że skarga o wznowienie postępowania wniesiona z zachowaniem terminów określonych w art. 272 § 2 i § 3 oraz art. 277 p.p.s.a., ale z naruszeniem art. 278 p.p.s.a. podlega odrzuceniu na posiedzeniu niejawnym bez konieczności badania merytorycznej zasadności skargi. Podstawą takiego rozstrzygnięcia jest wówczas przepis art. 280 § 1 p.p.s.a., który stanowi, że sąd bada na posiedzeniu niejawnym, czy skarga jest wniesiona w terminie i czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia. W braku jednego z tych wymagań sąd skargę o wznowienie odrzuci, w przeciwnym razie wyznaczy rozprawę. W niniejszej sprawie mamy do czynienia z taką sytuacją. Analiza akt prawomocnie zakończonej sprawy o sygn. akt II SA/Gd 950/02, w tym protokołu z rozprawy bezpośrednio poprzedzającej wydanie wyroku w dniu 5 maja 2005 r. prowadzi do wniosku, że Z. D. jako skarżąca we wskazanej sprawie aktywnie w niej uczestniczyła korzystając z przysługujących jej uprawnień procesowych, których nie uszczupliły jakiekolwiek uchybienia sądu w tym zakresie, które mogłyby uniemożliwić bądź pozbawić skarżącą możności działania w postępowaniu. Skarżącą informowano zgodnie z przepisami o czynnościach procesowych podejmowanych w sprawie, w tym zawiadomiono ją o terminie rozprawy, na której skarżąca była obecna i brała w niej aktywny udział. Z protokołu rozprawy wynika, że złożyła w jej trakcie oświadczenie o podtrzymaniu skargi i wyjaśniła powody swojego stanowiska. Ujawnione okoliczności nie potwierdzają zarzutów skarżącej o tym, że nie była w sprawie należycie reprezentowana i jako osoba nie posiadająca wiedzy prawniczej nie potrafiła skutecznie się bronić. Okoliczności te nie uzasadniają tezy o braku należytej reprezentacji, która na zasadzie wyjątku wyłączałaby konieczność spełnienia warunku określonego w art. 278 p.p.s.a., to jest wniesienia skargi o wznowienie w terminie 5 lat od uprawomocnienia się wyroku z dnia 5 maja 2005 r., które nastąpiło w dniu 7 czerwca 2005 r. Tym samym skuteczną skargę o wznowienie postępowania, z przyczyn innych niż pozbawienie możności działania lub nienależytej reprezentacji, można było wnieść do dnia 7 czerwca 2010 r., co w niniejszej sprawie nie nastąpiło. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 280 i art. 278 p.p.s.a., skargę odrzucił.