II SA/Gd 520/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Magdalena Dobek-Rak Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w Gdańsku w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 5 stycznia 2022 r. sprawy ze skargi J. W.-P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 19 lipca 2021 r. r., nr [...] w przedmiocie wstrzymania postępowania egzekucyjnego w sprawie nakazu rozbiórki 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Powiecie z dnia 27 maja 2021 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącej J. W.-P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarga J. W.-P. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 lipca 2021r. o uchyleniu postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 maja 2021r. oraz odmowie wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PINB nr [..] z 11 stycznia 2018 r. została wniesiona w następującym stanie sprawy: Decyzją ostateczną Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 26 września 2017 r. nakazano J. W. i T. W. rozbiórkę obiektu budowlanego wraz z tarasem, nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej i wymiarach 6,00m x 8,00m + 1,50m x 3,10m + taras 9,50m x 3,00m + 3,00m x 1,50m, pełniącego funkcje rekreacji indywidualnej, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej obr. ewidencyjny K., gmina K. W związku z brakiem wykonania nałożonego obowiązku upomnieniem nr [..] z 28 listopada 2017r. wezwano obecną właścicielkę – J. W. – P. do wykonania obowiązku z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Biorąc pod uwagę dalszy brak realizacji ww. obowiązku, po upływie siedmiodniowego terminu od daty doręczenia upomnienia, tytułem wykonawczym nr [..] z 11 stycznia 2018 r. wszczęto postępowanie egzekucyjne. Następnie w dniu 21 marca 2018 r. wydano postanowienie o nałożeniu grzywny. W toku prowadzonego postępowania egzekucyjnego zobowiązana w piśmie z 22 kwietnia 2021 r. wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego - objętego w/w tytułem wykonawczym. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 27 maja 2021r. odmówił wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego na podstawie wystawionego tytułu wykonawczego nr [..] z 11 stycznia 2018 r. Organ odwoławczy rozpoznając sprawę wobec wniesienia przez skarżącą zażalenia wskazał, że wniosek o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym nr [..] uzasadniony został okolicznością zainicjowania przez skarżącą postępowania w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji WINB z 26 września 2017 r. nakazującej J. W. i T. W. rozbiórkę obiektu budowlanego wraz z tarasem, nietrwale związanego z gruntem o konstrukcji drewnianej i wymiarach 6,00m x 8,00m +1,50m x 3,10m + taras 9,50m x 3,00m + 3,00m x 1,50m, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wzniesionego bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [..] położonej obr. ewidencyjny K. gmina K. Organ odwoławczy stwierdził, że przedmiotowe postępowanie egzekucyjne prowadzone jest na podstawie ostatecznej decyzji z 26 września 2017r. W związku z powyższym organ I instancji jest zobowiązany do dalszego prowadzenia przedmiotowego postanowienia egzekucyjnego. Zobowiązana winna niezwłocznie usunąć stan niezgodny z prawem, bez dodatkowego angażowania organów administracji publicznej do usunięcia tego stanu spowodowanego postępowaniem zobowiązanych. Przepis art. 6 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn.: Dz.U. z 2020r. poz. 1427 ze zm.) jasno określa, że w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Oznacza to, że organy nadzoru budowlanego winny dążyć do jak najszybszego wyegzekwowania obowiązku rozbiórki. Zobowiązana zaś winna wykonać nakaz rozbiórki po otrzymaniu ostatecznej decyzji, a dalsze uchylanie się od obowiązku rozbiórki zgodnie z art. 92 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane jest przestępstwem podlegającemu rozpatrzeniu przez organy ścigania. Dodatkowo wskazano, że organ I instancji w dniu 05 stycznia 2021r dokonał kontroli na terenie działki nr [..] podczas, której stwierdzono, że zobowiązana nie wykonała nakazu rozbiórki. Kontynuując rozważania podkreślił organ odwoławczy, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądów administracyjnych, jeżeli inwestor zbył nieruchomość po wydaniu decyzji nakazującej rozbiórkę, obowiązek wykonania decyzji obciąża aktualnego właściciela nieruchomości, w stosunku do którego powinno być prowadzone postępowanie egzekucyjne. Dodał także, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z 31 maja 2021r. odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji WINB z 26 września 2017r. dotyczącej nakazu rozbiórki przedmiotowego obiektu. W ocenie WINB organ I instancji prawidłowo przeanalizował sprawę pod kątem wstrzymania prowadzonego postępowania egzekucyjnego oraz uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie. Jednak powołane w w/w rozstrzygnięciu przez organ I instancji przepisy art. 56 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczą zawieszenia postępowania egzekucyjnego, a nie jego wstrzymania. Organ powinien wydać rozstrzygnięcie na podstawie art. 17 § 1 w/w ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z tym przepisem, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, rozstrzygnięcie i zajmowane przez organ egzekucyjny lub wierzyciela stanowisko w sprawach dotyczących postępowania egzekucyjnego następuje w formie postanowienia. Na postanowienie to służy zażalenie, jeżeli niniejsza ustawa lub Kodeks postępowania administracyjnego tak stanowi. Zażalenie wnosi się do organu odwoławczego za pośrednictwem organu, który wydał zaskarżone postanowienie, w terminie 7 dni od dnia doręczenia lub ogłoszenia postanowienia. Z tego powodu organ II instancji uchylił zaskarżone postanowienie i w oparciu o prawidłową podstawę prawną odmówił wstrzymania postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułu wykonawczego wystawionego przez PINB nr [..] z 11 stycznia 2018 r. Zgodnie z art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, organ odwoławczy wydaje decyzję, w której uchyla zaskarżone postanowienie w całości albo w części i w tym zakresie orzeka co do istoty sprawy albo uchylając to postanowienie - umarza postępowanie pierwszej instancji w całości albo w części. Zgodnie z art. 139 organ odwoławczy nie może wydać postanowienia na niekorzyść strony wnoszącej zażalenie, chyba że zaskarżone postanowienie rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Niniejsze postanowienie nie narusza przepisu art. 139 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, ponieważ organ II instancji nie zmienił orzeczenia a wyłącznie skorygował niewłaściwie powołaną podstawę prawną. Wobec powyższego WINB, na podstawie przepisu art. 138 § 1 pkt 2 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżone postanowienie i orzekł jak w sentencji. We wniesionej skardze zarzucono, że organ II instancji jako podstawę swojego rozstrzygnięcia przyjął m.in. postanowienie GINB z 31 maja 2021r., które jest nieostateczne i nieprawomocne, podczas gdy strona skarżąca kwestionuje należność stwierdzoną tytułem wykonawczym (tj. decyzja doręczona osobie, która nie powinna mieć przymiotu strony tj. poprzednikom prawnym skarżącej) - tym samym zaniechując rozważenia zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. i 100 § 2 i 3 k.p.a. została naruszona zasada dwuinstancyjności - art. 15 k.p.a. - organ I instancji zaniechał badania przesłanek wstrzymania postępowania egzekucyjnego, po raz pierwszy uczynił to organ drugiej instancji ( co przyznał w uzasadnieniu); tym samym - winien wydać postanowienie uchylające i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu zagwarantowania możliwości odwołania przez skarżącą ( organ I instancji nie rozpoznał istoty sprawy, uczynił to jako pierwszy organ II instancji); naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. - skarżąca nie została powiadomiona o oględzinach nieruchomości w styczniu b.r., została zatem pozbawiona możliwości odniesienia się do faktycznej sytuacji na nieruchomości. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – dalej jako "p.p.s.a.", Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia w całości lub w części, jeżeli zachodzą przyczyny określone w art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego lub w innych przepisach. W przedmiotowej sprawie, co jest bezsporne, skarżąca w piśmie z dnia 22 kwietnia 2021 r. wniosła o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego objętego tytułem wykonawczym nr [..] z 11 stycznia 2018 r. Powyższy wniosek został rozpoznany w I instancji postanowieniem Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 27 maja 2021r. Zażalenie od powyższego postanowienia zostało natomiast rozpoznane postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 19 lipca 2021r. Stosownie do art. 18 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1427) – dalej jako "u.p.e.a." Jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 19 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 735) – dalej jako "K.p.a.", organy administracji publicznej przestrzegają z urzędu swojej właściwości rzeczowej i miejscowej. Przepis art. 23 § 6 u.p.e.a. stanowi, że organy sprawujące nadzór mogą, w szczególnie uzasadnionych przypadkach, wstrzymać z urzędu, na czas określony, czynności egzekucyjne lub postępowanie egzekucyjne prowadzone przez nadzorowany organ. W przedmiotowej sprawie stosownie do art. 23 § 1 u.p.e.a organem właściwym do rozpoznania wniosku o wstrzymanie postępowania egzekucyjnego (w pierwszej instancji) był Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, albowiem nadzór nad egzekucją administracyjną sprawują organy wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Stosownie do art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości. W niniejszej sprawie zaszła zatem przyczyna nieważności postanowienia, albowiem wniosek skarżącej został rozpoznany z naruszeniem przepisów o właściwości organów. Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. poprzez zwrot uiszczonego wpisu przez skarżącą.