II SA/Gd 521/04

WyrokWSA w Gdańsku2006-02-22

Skład orzekający: Arkadiusz Despot-Mładanowicz, Alina Dominiak, Krzysztof Gruszecki

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając je za prowadzone w niewłaściwym trybie, podczas gdy przedmiotem postępowania była samowola budowlana, a nie konkretny przepis prawa budowlanego?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy błędnie uchylił decyzję organu pierwszej instancji i umorzył postępowanie, uznając je za prowadzone w niewłaściwym trybie. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego oznacza brak przedmiotu sprawy, a nie zastosowanie innych przepisów prawa. Przedmiotem postępowania była samowola budowlana, a nie tryb jej prowadzenia. W związku z tym, decyzja organu odwoławczego jest wadliwa.
Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie samowolnego wybudowania barakowozu. Decyzją nakazał rozbiórkę obiektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję i umorzył postępowanie, uznając, że było ono prowadzone w niewłaściwym trybie (art. 49b Prawa budowlanego zamiast art. 48). Skarżący E.B. kwestionował zasadność decyzji, twierdząc, że barakowóz jest altaną ogrodową na działce pracowniczej i nie wymaga pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.
Rozstrzygnięcie
Sąd uwzględnił skargę na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i uchylił zaskarżoną decyzję organu odwoławczego. Nakazał organowi II instancji ponowne rozpatrzenie sprawy z uwzględnieniem uwag sądu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Sędziowie: Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.) Sędzia WSA Krzysztof Gruszecki Protokolant: Robert Daduń po rozpoznaniu w dniu 22 lutego 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi E.B. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 7 lipca 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazania rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję W dniu 28 stycznia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wybudowania na działce nr [...] w G. obiektu budowlanego. Decyzją z dnia 6 kwietnia 2004 r. nr [...] na podstawie art. 49 b ust. 1, w zw. z ust. 3 oraz art. 80 ust. 2 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo Budowlane (t.j. Dz.U. nr 207, poz. 2016, z dnia 5 grudnia 2003 roku, ze zm.) oraz art. 104 kpa, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. i E. B. rozebrać wybudowany na działce nr [...] w G., w warunkach samowoli budowlanej obiekt budowlany - barakowóz, posadowiony na bloczkach betonowych, nietrwale związany z gruntem i wymiarach 7,60 m. na 2,80 m. W uzasadnieniu organ wskazał, że posadowiony na działce nr [...] w G. barakowóz jest nietrwale związany z gruntem, nie jest podłączony do mediów oraz brak w nim elementów jezdnych umożliwiających uczestniczenie w ruchu drogowym (koła, zaczep, oświetlenie drogowe itp.). Według oświadczenia pana B. barakowóz został ustawiony w 2000 r. oraz służy jako altana pomocnicza przy użytkowaniu działki na cele ogrodniczo-rolnicze. Z oświadczenia wynika również, że nie posiada on decyzji pozwolenia na budowę ani zgłoszenia na ustawienie barakowozu na działce. Organ zgodnie z art. 49 b, ust. 2 Ustawy - Prawo budowlane z 1994 r. nałożył postanowieniem nr [...] z dnia 23 lutego 2004 r. na J. i E. B. obowiązek przedłożenia określonych dokumentów. Termin przedłożenia tych dokumentów minął, wobec czego organ wydał decyzję w oparciu o przepis art. 49 b ust. 1 w zw. z ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Od powyższej decyzji odwołał się E. B. podając, że działka jest działką ogrodową, barakowóz jest altanką ogrodową oraz stwierdził, że nie naruszył żadnego przepisu Prawa budowlanego. Decyzją z dnia 7 lipca 2004 r. nr [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w, powołując się na art. 138 § 1 pkt 2 i art.105 Kpa, art. 80 ust.2 pkt.2 i art.83 ust.2 ustawy z dnia 7.07.1994 r. Prawo Budowlane (t.j. Dz. U. z 2003.r. Nr 207 poz.2016 ze zm.) uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji prowadzone w trybie art. 49 b ustawy Prawo budowlane w przedmiocie wybudowanego obiektu budowlanego - barakowozu na działce nr [...] w G. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z art.49 b ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ nakazuje, z zastrzeżeniem ust.2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ. Podejmując działania w tym trybie organ I instancji uznał, iż postawiony na działce nr [...] barakowóz wymagał zgłoszenia, jednak z takim stanowiskiem organ II instancji nie może się zgodzić. Zgodnie z art.3 pkt 5 Prawa budowlanego przez tymczasowy obiekt budowlany należy rozumieć obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem jak strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe. Barakowóz jest tymczasowym obiektem budowlanym. W myśl art.29 ust.1 pkt. 12 cytowanej ustawy pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych nie połączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art.30 ust.1, ale nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, lecz zgodnie z art.30ust.l pkt l tej ustawy wymaga ona zgłoszenia. Wobec tego, że barakowóz został postawiony w 1996 r. r., prawidłowe jest prowadzenie postępowania administracyjnego w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane z 1994r. Obiekt ten wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Brak pozwolenia na budowę obliguje organ nadzoru budowlanego do zastosowania procedury określonej w art.48 cytowanej ustawy. W świetle przedstawionych okoliczności, wobec nieprawidłowego trybu wynikającego z przepisów ustawy Prawo budowlane, organ odwoławczy w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego uchylił zaskarżoną decyzję i umorzył postępowanie organu I instancji prowadzone w trybie przepisów art.49 b Prawa budowlanego w przedmiocie wybudowanego obiektu budowlanego na działce nr [...] w G. Organ wskazał, że błędne jest stanowisko E.B., że przedmiotowy barakowóz jako altana ogrodowa nie wymagał uzyskania ani pozwolenia na budowę ani zgłoszenia.. Barakowóz stanowi w myśl art.3 pkt 5 Prawa budowlanego z 1994r. tymczasowy obiekt budowlany. Budowa takich obiektów wymagała zgodnie z cytowanym powyżej art. 28 Prawa budowlanego uzyskania ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wprawdzie art.29 ust.l pkt 3 i pkt 5 Prawa budowlanego z 1994 r. obowiązujący w okresie budowy przedmiotowego obiektu w 1996 r. zwalniał z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę jak i zgłoszenia tymczasowych obiektów budowlanych, jednakże dotyczyło to m.in. barakowozów użytkowanych przy wykonywaniu robót budowlanych jak też tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, bez pełnienia jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel. Przedmiotowy barakowóz nie jest takim obiektem. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł E.B., zarzucając w niej, że działkę nabył z przeznaczeniem na ogródek działkowy. Jest pracownikiem i posiadaczem ogródka, a ustawa Prawo budowlane stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa altan i obiektów gospodarczych na działkach pracowniczych , ogródkach działkowych o powierzchni zabudowy do 25 m 2 w miastach , 35 m2 poza granicami. Budowa altanki nie wymaga zgłoszenia. Nigdy nie występował o zmianę przeznaczenia działki, wobec czego nie jest wymagana zmiana planu zagospodarowania przestrzennego, a w ustawie Prawo budowlane nie ma innej, specjalnej definicji pracowniczego ogródka działkowego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko wskazując dodatkowo, że omawiany teren nie jest pracowniczym ogrodem działkowym , wobec czego twierdzenie skarżącego , że budowa barakowozu jako altany nie wymagała pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, jest błędne. Ponadto działka do czasu obowiązywania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przeznaczona była pod uprawy leśne, wobec czego także argument skarżącego, że kupił działkę z przeznaczeniem na ogródek działkowy nie może być brany pod uwagę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) , sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi( Dz. U. Nr 153, poz. 1270), Sąd rozstrzygając sprawę w granicach danej sprawy nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest zasadna, choć nie ze względów w niej wskazanych. Organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie samowolnego wybudowania na działce nr [...] w G. obiektu budowlanego oraz wydał decyzję w oparciu o wskazane przez siebie przepisy ustawy Prawo budowlane ( art. 49b). Decyzję tę zaskarżył skarżący E.B. Organ II instancji rozpoznając odwołanie uznał, że w sprawie zastosowanie mieć będą inne przepisy ustawy Prawo budowlane( art. 48) , niż wskazał organ I instancji. Organ następnie stwierdził, że w takiej sytuacji postępowanie administracyjne prowadzone " w trybie art. 49 b ustawy Prawo budowlane" prowadzone jest "w nieprawidłowym trybie" i postępowanie umorzył. Podkreślić należy, że organ odwoławczy wskazał również , iż swoje rozstrzygnięcie oparł o przepis art. 105 kpa. Organ nie wskazał, czy chodzi o § 1, czy § 2 tego artykułu. Przepis ten stanowi, że organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono z jakiejkolwiek przyczyny bezprzedmiotowe ( § ) , albo może umorzyć postępowanie, gdy wystąpi o to strona, na której żądanie postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym( § 2). W sprawie niniejszej postępowanie zostało wszczęte z urzędu, wobec czego w grę mógłby wchodzić najwyżej art. 105 § 1 kpa. Uznać w takim razie należy, że organ II instancji doszedł do przekonania, że prowadzenie postępowania jest bezprzedmiotowe, choć bliżej swego stanowiska w tym względzie nie uzasadnił. Takie stanowisko organu jest jednak, w ocenie Sądu, błędne. Bezprzedmiotowość to brak przedmiotu postępowania administracyjnego. Postępowanie administracyjne staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa, która miała być załatwiona w drodze decyzji albo w ogóle nie miała charakteru sprawy administracyjnej, albo utraciła taki charakter w toku postępowania. W sprawie niniejszej sytuacja taka nie ma miejsca. To, iż w sprawie powinny mieć zastosowanie według organu II instancji inne przepisy prawa nie jest tożsame z bezprzedmiotowością postępowania. Ponadto sprawa została wszczęta i była prowadzona w sprawie samowolnego wybudowania obiektu budowlanego na określonej działce, a nie prowadzona w trybie konkretnego przepisu ustawy Prawo budowlane. Przedmiotem postępowania jest w sprawie niniejszej ewentualna samowola budowlana , nie zaś "tryb postępowania" w sprawie samowoli budowlanej. W tej sytuacji decyzja organu II instancji jest wadliwa. Mając na uwadze powyższe Sąd uwzględnił skargę na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ II instancji rozpozna odwołanie skarżącego z uwzględnieniem powyższych uwag.

Powołane przepisy

art. 49art. 80 ust. 2art. 83 ust. 1 ustawyart. 104 kpart. 138 § 1 pkt 2art.105 Kpart. 80 ust.2art.83 ust.2 ustawyart.49art.3 pkt 5art.29 ust.1art.30 ust.1

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło