II SA/Gd 522/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Alina Dominiak po rozpoznaniu w dniu 4 października 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. T. na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy [...] z dnia 5 sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia osobnej kwatery stałej postanawia oddalić wniosek skarżącego Z. T. o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 9 lutego 2005 r. odmawiające skarżącemu przywrócenia terminu do wniesienia skargi. Postanowieniem z dnia 9 lutego 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił skarżącemu Z. T. przywrócenia terminu do wniesienia skargi na decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy [...] z dnia 5 sierpnia 2002 r. Skarżący od powyższego postanowienia nie wywiódł zażalenia. W tej sytuacji prawomocnym postanowieniem z dnia 1 kwietnia 2005 r. Sąd odrzucił wywiedzioną przez niego skargę, jako wniesioną po terminie. W piśmie procesowym z dnia 23 sierpnia 2007 r. (data nadania w urzędzie pocztowym 28.08.2007 r.) skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Sądu z dnia 9 lutego 2005 r., dołączając jednocześnie zażalenie na wymienione postanowienie. W uzasadnieniu wniosku podał, że do lipca 2003 r. uczestniczył osobiście w postępowaniu sądowym, jednakże ze względu na skierowanie go do pełnienia służby poza granicami kraju - ustanowił w sierpniu 2003 r. pełnomocnika do reprezentowania jego interesów przed Sądem. Następnie wskazał, iż pełnomocnik, poza skierowaniem do Sądu jednego pisma nie wywiązywał się z powierzonych mu obowiązków, o czym skarżący nie wiedział. Pełnomocnik bowiem nie tylko nie informował skarżącego o stanie sprawy, ale wręcz unikał kontaktu z nim. Pomimo podejmowania licznych prób nawiązania kontaktu z pełnomocnikiem – zarówno przed, jak i po rozpoznaniu wniosku o przywrócenie terminu, żadna z prób nie powiodła się. Skarżący podał, iż dopiero po powrocie do kraju nawiązał kontakt z pełnomocnikiem, który jednak nie potrafił mu udzielić żadnych informacji na temat sprawy, nie miał także dokumentów dotyczących sprawy, zachowywał się w sposób dziwny, tak jakby nie wiedział co się dzieje, jakby cierpiał na jakąś chorobę. Skarżący wskazał, iż dążąc do wyjaśnienia stanu pełnomocnika uzyskał w Okręgowej Izbie Radców Prawnych w G. informację, iż wobec jego osoby toczą się postępowania w ramach korporacji zawodowej, do której należy. W tej sytuacji skarżący najpierw telefonicznie, a następnie osobiście zasięgał informacji o stanie sprawy. Dopiero w dniu 21 sierpnia 2007 r. dowiedział się o treści orzeczenia Sądu z dnia 9 lutego 2005 r. W ocenie skarżącego skoro uchybienie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie z dnia 9 lutego 2005 r. spowodowane było stanem jego pełnomocnika, to uznać trzeba, że złożony wniosek jest zasadny, jako że skarżący nie ponosi winy w uchybieniu terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. W piśmie zawierającym wniosek należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 ustawy). W myśl zaś art. 87 § 5 powołanej ustawy – przywrócenie terminu po roku od jego upływu jest dopuszczalne tylko w przypadkach wyjątkowych. Z zestawienia wymienionych przepisów wynika jasno, że brak winy w uchybieniu terminu – nawet oczywisty – nie uzasadnia jego przywrócenia, jeżeli minął rok od upływu tego terminu, a rozpoznawany wypadek nie ma charakteru wyjątkowego. Zawarte w art. 87 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi pojęcie "wypadków wyjątkowych" nie zostało określone w ustawie. Do sądu, rozpoznającego wniosek o przywrócenie terminu, należy zatem ustalenie, czy zachodzi w realiach danej sprawy wypadek, który można uznać za wyjątkowy. W ocenie Sądu, po rozważeniu całokształtu okoliczności uznać trzeba w niniejszej sprawie, że nie zachodzi wypadek wyjątkowy, stanowiący niezbędną przesłankę uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu, jeżeli minął rok od uchybienia tego terminu. W niniejszej sprawie skarżący był reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika z wyboru – radcę prawnego, który występował w postępowaniu sądowoadministracyjnym w jego imieniu i na jego rachunek. Oznacza to, że wszelkie czynności procesowe dokonane przez pełnomocnika w granicach umocowania, tak jego działania, jak i zaniechania, pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla skarżącego. Stanowisko to znalazło potwierdzenie w utrwalonym orzecznictwie Sądu Najwyższego, który w postanowieniu z dnia 15 marca 2000 r., II CKN 554/00 (System Informacji Prawnej LEX nr 51986), stwierdził, że gdy strona jest reprezentowana przez pełnomocnika, przy ustalaniu jej winy w niezachowaniu terminu należy mieć na uwadze działania pełnomocnika. Sąd Najwyższy stwierdził też, że zaniedbania osób, którymi on się posługuje, obciążają jego samego, a zatem nie uwalniają one strony od winy w niezachowaniu terminu. Również w uzasadnieniu postanowienia Sądu Apelacyjnego w Lublinie z dnia 25 lutego 1999 r. sygn. akt I ACa 17/99 (publ. Apel.-Lub. 1999/2/5) stwierdzono, że niezachowanie terminu przez pełnomocnika procesowego musi być traktowane jako zaniechanie samej strony, która nie może twierdzić, że za działania tych osób nie ponosi odpowiedzialności. Nie dokonując w tym miejscu oceny faktycznego działania pełnomocnika skarżącego wskazać należy, że niezależnie od tego, czy działa om dobrze czy źle, skutki tego działania obciążają stronę przez tego pełnomocnika reprezentowaną. W związku z tym, wbrew twierdzeniom skarżącego, iż nie może on ponosić negatywnych skutków zaniedbań swojego pełnomocnika, oczywistym jest, iż zawinione niedokonanie czynności procesowej przez jego pełnomocnika nie powoduje ekskulpacji skarżącego. Oznacza to, że zaniedbanie przez pełnomocnika skarżącego czynności koniecznej do zachowania terminu procesowego nie uzasadnia przywrócenia uchybionego terminu. Sąd przyjął, iż wniosek o przywrócenie terminu po upływie roku od jego uchybienia - przy braku przesłanki "wyjątkowego wypadku" – podlega oddaleniu. W tej kwestii podzielić należy pogląd ukształtowany na gruncie przepisów regulujących postępowanie cywilne, że jeżeli nie zachodzi wypadek wyjątkowy przewidziany w art. 169 § 4 k.p.c. (odpowiednikiem którego to przepisu jest art. 88 § 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), wniosek o przywrócenie terminu złożony po upływie roku od jego uchybienia podlega oddaleniu, a nie odrzuceniu (por. postanow. SN z 9.02.1999 r., I CKN 802/98, OSNC 1999/7-8/141; postanow. SN z 12.05.2006 r., V CZ 28/06, System Informacji Prawnej LEX nr 200915). W tym stanie sprawy, Sąd na mocy art. 88 § 5 a contrario ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.