II SA/Gd 524/08

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Agnieszka Dusza-Kasprzyk po rozpoznaniu w dniu 2 kwietnia 2009r.na posiedzeniu niejawnym wniosku B. B. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 28 kwietnia 2008r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie warunków zabudowy postanawia: odmówić przyznania B. B. prawa pomocy przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wnioskiem z dnia 3 marca 2009r. B. B. zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku wskazała, iż jest samotną emerytką, mieszka w spółdzielczym mieszkaniu własnościowym o pow. 37,65 m2. Podniosła, iż przepracowała długie lata w państwowych gospodarstwach rolnych, od 19 lat walczy o nabycie spadku po J. B., pociąga to za sobą bardzo duże koszty. Sprawa jest tak "zagmatwana w dokumentach", że bez pomocy adwokata nie będzie można jej należycie rozpatrywać. W skład spadku wchodzą grunty rolne. Skarżąca posiada oprócz wskazanego powyżej mieszkania, grunty rolne we współwłasności o pow. 5,9 ha. Posiada również lokatę oszczędnościową długoterminową na kwotę 6505,20 zł. Utrzymuje się z emerytury w wysokości 1995,47 zł brutto. Posiada liczne pożyczki i kredyty do spłacania. Stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (§ 3 art. 245 tejże ustawy). Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wskazane przepisy stanowią wyjątek od zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W niniejszej sprawie uznać należy, że skarżąca nie wykazała, że spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. Faktem jest, iż wnioskodawczyni utrzymuje się z emerytury jedynie, ale nie jest to świadczenie aż tak niskie aby uzasadniało pozytywne rozpoznanie wniosku, dodatkowo skarżąca dysponuje zarówno sporym majątkiem, a także oszczędnościami. Z posiadanej kwoty oszczędności wnioskodawczyni jest w stanie uiścić wpis w toczącej się sprawie w wysokości 100 zł i trudno uznać, by mogło to stanowić uszczerbek w jej utrzymaniu. Natomiast kwestia stopnia złożoności sprawy nie ma żadnego znaczenia, gdyż nie stanowi to przesłanki do przyznania pełnomocnika z urzędu. Sąd bada aktualny stan finansowy i majątkowy osoby bądź osób ubiegających się o przyznanie prawa pomocy. Reasumując, uznać należy, że dochody osiągane przez wnioskodawczynię, fakt posiadania majątku w postaci udziałów w nieruchomości rolnej, a także okoliczność zgromadzenia zasobów pieniężnych w postaci oszczędności (około 6500 zł) nie uzasadniają twierdzenia o niemożności poniesienia przez skarżącą kosztów sądowych w niniejszej sprawie. Przypomnieć w tym miejscu należy, o czym mowa już była powyżej, iż instytucja prawa pomocy, stanowiąc rodzaj ulgi w obowiązku uiszczenia daniny publicznej z tytułu prowadzenia postępowania przed sądem, ustanowiona została z myślą o osobach ubogich, których trudna sytuacja materialna uniemożliwia dostęp do sądu. W ocenie Sądu zaś, skarżąca do grona osób ubogich nie należy. Wskazać przy tym należy, iż udzielenie prawa pomocy oznacza przerzucenie kosztów postępowania sądowego ze skarżących na innych obywateli – z ich danin pochodzą bowiem dochody budżetu państwa, z których pokrywanie są wydatki budżetowe. Dlatego też, może mieć miejsce w przypadku osób, których stan majątkowy i dochody są niskie, lecz taka sytuacja nie ma miejsca w odniesieniu do skarżącej (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 grudnia 2004 r., sygn. akt FZ 507/04, nie publikowane). Z tych względów Sąd na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.