II SA/Gd 525/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Kostka Sędziowie Sędzia NSA Barbara Skrzycka - Pilch (spr.) Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi firmy A na decyzję Wojewody z dnia 8 czerwca 2006 r., nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania rozbudowy obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta z dnia 26 kwietnia 2006 r., nr [...], 2. zasądza od Wojewody na rzecz skarżącej firmy A kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania, 3. stwierdza, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane. Decyzją z dnia 26 kwietnia 2006r. Nr [...] Prezydent Miasta, na podstawie art. 104 kpa, art. 30 ust. 6, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) po rozpatrzeniu zgłoszenia firmy A wniósł sprzeciw w sprawie zgłoszenia zamiaru wykonania rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] nr [...] zlokalizowanej na wieży kościoła przy ul. [...] w G.. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w dniu 12 kwietnia 2006r. wpłynęło do Urzędu Miejskiego zgłoszenie firmy A dotyczące zamiaru rozbudowy opisanej wyżej stacji. Organ pierwszej instancji podniósł, że rozbudowa ma obejmować zgodnie z przedłożonym projektem: nową ramę pod dodatkowe urządzenia BTS, nowe konstrukcje wsporcze, nowe anteny sektorowe i radiolinii. Organ wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane zgłoszenia wymagają roboty polegające na instalowaniu urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z tym, że zachodziły okoliczności wymienione w art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane organ pierwszej instancji orzekł jak w sentencji decyzji. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła firma A zarzucając jej naruszenie art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane poprzez bezzasadne jego zastosowanie oraz naruszenie przepisów postępowania tj. art. 107 § 3 kpa. Powołując się na powyższe zarzuty odwołująca się Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie odwołującej się organ pierwszej instancji podnosząc, że zachodzą okoliczności wymienione w art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, nie przytoczył treści przepisu i nie uzasadnił celowości zastosowania tego przepisu. Organ pierwszej instancji z naruszeniem art. 107 kpa w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wskazał w jaki sposób i dlaczego w jego ocenie została spełniona przesłanka określona w art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, co narusza przepisy postępowania i czyni decyzję wadliwą. Ponadto odwołująca się Spółka podniosła, że wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na istniejących już obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne wymaga jedynie zgłoszenia. Zdaniem odwołującej się organ pierwszej instancji błędnie przyjął, iż mimo zgłoszenia we wniosku zamiaru rozbudowy stacji, zamierzenie inwestora polega na wykonaniu robót budowlanych mających na celu wymianę na istniejącym już obiekcie dotychczasowych anten na nowsze, zarówno bezpieczniejsze jak i sprawniejsze, bo pozwalające na bardziej skuteczną pracę stacji bazowej, co faktycznie i prawnie stanowi jedynie wymianę w ramach robót budowlanych podlegających jedynie obowiązkowi zgłoszenia, zatem brak jest podstaw do wniesienia sprzeciwu. Decyzją z dnia 8 czerwca 2006r. Nr [...] Wojewoda, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c ustawy – Prawo budowlane zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy. Według dyspozycji przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 w/w ustawy właściwy organ wnosi sprzeciw, jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane przepisy tej ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, co w praktyce oznacza, że w niektórych przypadkach w zależności od rodzaju projektowanej inwestycji, zastosowanie mają przepisy innych ustaw, jako lex specialis. Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 32 pkt 8k rozporządzenia Ministra Ochrony Środowiska, Zasobów Naturalnych i Leśnictwa z dnia 14 lipca 1998r. w sprawie określenia rodzajów inwestycji szczególnie szkodliwych dla środowiska i zdrowia ludzi albo mogących pogorszyć stan środowiska oraz wymagań, jakim powinny odpowiadać oceny oddziaływania na środowisko tych inwestycji (Dz.U. Nr 93, poz. 589 ze zm.) stacje bazowe telefonii komórkowej były zaliczone do inwestycji mogących pogorszyć stan środowiska. Inwestycje takie, z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (Dz.U. Nr 62, poz. 627), stosownie do art. 4 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 lipca 2001r. o wprowadzeniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, ustawy o odpadach oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz.U. Nr 100, poz. 1085) zaliczono do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, określonych w art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska. Przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, z zastrzeżeniem wyjątków określonych w art. 46 ust. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska, przed wydaniem decyzji w sprawie planowanego przedsięwzięcia, wymagają przeprowadzenia postępowania sprawie oceny oddziaływania na środowisko. Przedsięwzięciem w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska jest inwestycja budowlana lub inna ingerencja w środowisko, polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu. Organ odwoławczy wskazał, że dnia 17 marca 2006r. Prezydent Miasta decyzją nr [...] określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedmiotowego przedsięwzięcia, rozumianego jako przedsięwzięcie mogące znacząco oddziaływać na środowisko. Wnioskowana inwestycja obejmuje demontaż anten sektorowych typu [...] pracujących w systemie [...] oraz zainstalowanie trzech anten sektorowych [...] pracujących w systemie [...] oraz trzech anten sektorowych [...] pracujących w systemie [...], a także wymianę anteny radioliniowej typu [...] na antenę [...] i zmianę jej ukierunkowania na azymut 950, a ponadto do elementów wieży zostaną przymocowane konstrukcje wsporcze: wspornik W-1 i W-2, ramka pod urządzenia BTS na wysokości 20 m będzie doposażona w kolejne urządzenie o masie 500 kg, ramka pod dodatkowe urządzenia BTS na wysokości 24m będzie doposażona w kolejne 2 urządzenia o masie 500 kg. Zatem zmieniają się azymuty wcześniejszych anten, które miały azymut 500, 1700, 2900 i 970 oraz dochodzą nowe elementy w konstrukcji obiektu. Organ odwoławczy uznał postępowanie organu pierwszej instancji za poprawne, gdyż prawidłowo zakwalifikowano złożone zgłoszenie jako wymagające pozwolenia na budowę. Skargę od powyższej decyzji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wniosła firma A i zarzucając tej decyzji naruszenie przepisów prawa materialnego art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c oraz art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane poprzez brak ich zastosowania i błędną wykładnię, iż nazwa zgłoszonego we wniosku inwestora zamierzenia budowlanego skutkuje w sensie jurydycznym o możliwości jego realizacji, mimo iż w rzeczywistości inwestor realizuje inne przedsięwzięcie budowlane, a także mające wpływ na wynik sprawy naruszenie przepisów postępowania art. 107 kpa wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji oraz o orzeczenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca Spółka powtórzyła argumenty zawarte w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o oddalenie skargi oraz obciążenie strony skarżącej kosztami postępowania, podtrzymując dotychczasowe stanowisko oraz argumentację faktyczną i prawną zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 135 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji wydane zostały z naruszeniem prawa. Decyzje organów obu instancji zostały wydane w następującym stanie prawnym. Zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) zgłoszenia właściwemu organowi wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na obiektach budowlanych – urządzeń emitujących pola elektromagnetyczne, będących instalacjami w rozumieniu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska, zaliczanych do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tej ustawy. W myśl art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane właściwy organ wnosi sprzeciw jeżeli zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Cytowany wyżej przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy – Prawo budowlane odsyła do przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. – Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz.U. z 2006r., Nr 129, poz. 902 ze zm.) dotyczących postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko planowanych przedsięwzięć. Powyższe przepisy, w myśl art. 2 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane, stanowią przepisy szczególne w stosunku do przepisów ustawy – Prawo budowlane. W art. 46 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska określono, że realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i 2, jest dopuszczalna wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizacje przedsięwzięcia, zwanej dalej "decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach". Zgodnie z art. 46 ust. 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu obowiązującym w datach orzekania przez organy obu instancji w niniejszej sprawie, ilekroć w przepisach niniejszego działu jest mowa o przedsięwzięciu, rozumie się przez to zamierzenie budowlane lub inną ingerencję w środowisko polegającą na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin, wymagająca decyzji, o której mowa w ust. 4 pkt 2-9, lub zgłoszenia, o którym mowa w ust. 4a. Zgodnie z art. 46 ust. 4 pkt 2 ustawy – Prawo ochrony środowiska wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje m.in. przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych – na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. W myśl zaś art. 46 ust. 4a ustawy – Prawo ochrony środowiska wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach następuje także przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych oraz zgłoszenia zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części - na podstawie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Przytoczone wyżej przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska wymagają od inwestora uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zarówno przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, jak również przed dokonaniem zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych. Nie ograniczają zatem obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wyłącznie przed uzyskaniem decyzji o pozwoleniu na budowę. Brak jest zatem podstaw do interpretowania powyższych przepisów w ten sposób, iż jako przepisy szczególne w stosunku do przepisów ustawy – Prawo budowlane, ustanawiają obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę odnośnie wszystkich inwestycji budowlanych będących jednocześnie przedsięwzięciami mogącymi znacząco oddziaływać na środowisko. W ocenie Sądu powołane wyżej przepisy ustawy – Prawo ochrony środowiska, w brzmieniu obowiązującym w datach wydania decyzji obu instancji, należy interpretować w ten sposób, iż ustanawiają dodatkowe wymagania w procesie budowlanym, bez względu na to, czy planowana inwestycja wymaga pozwolenia na budowę, czy też jedynie dokonania zgłoszenia. W odniesieniu do niniejszej sprawy podnieść należy, że przedmiotowa inwestycja polega na wykonaniu rozbudowy stacji bazowej telefonii komórkowej zlokalizowanej na wieży kościoła przy ul. [...] na działce nr [...] w G.. Stanowi zatem wykonywanie robót budowlanych polegających na instalowaniu na istniejącym już obiekcie budowlanym urządzenia emitującego pole elektromagnetyczne. W celu ustalenia, czy przedmiotowa inwestycja, jako instalacja zaliczana do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, podlega zgłoszeniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 3 lit. c) ustawy – Prawo budowlane, należy sięgnąć do przepisów wykonawczych wydanych na podstawie ustawy – Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz.U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) rozporządzenie określa: 1) rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko; 2) rodzaje przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany; 3) przypadki, w jakich zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko; 4) szczegółowe uwarunkowania związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 w/w rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają następujące rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, emitujące pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 100W, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz. Ponadto zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko mogą wymagać następujące rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko: instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, emitujące pola elektromagnetyczne, których równoważna moc promieniowana izotropowo wynosi nie mniej niż 15W, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 30 kHz do 300 GHz, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 7. Z powyższego wynika, że przedmiotowa inwestycja jest instalacją w rozumieniu ustawy – Prawo ochrony środowiska, zaliczaną do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu tejże ustawy. Tym samy stanowi inwestycję wymagającą dokonania zgłoszenia właściwemu organowi, nie wymaga natomiast uzyskania pozwolenia na budowę. Jak już wcześniej wskazano, obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę odnośnie przedmiotowej inwestycji nie wynika również z przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska. Decyzja organu I instancji została zatem wydana z naruszeniem przepisu art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy – Prawo budowlane, albowiem przedmiotowa inwestycja nie jest objęta obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W związku z powyższym również zaskarżona decyzja organu odwoławczego, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, jest niezgodna ze wskazanym przepisem prawa materialnego. Podniesiona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę argumentacja nie mogła mieć zastosowania w obowiązującym w datach wydania decyzji obu instancji stanu prawnego. W dniu 28 lipca 2005r. weszła w życie ustawa z dnia 18 maja 2005r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2005r. Nr 113, poz. 954 ze zm.), która w art. 1 pkt 19 zmieniła treść art. 46 ustawy – Prawo ochrony środowiska zmieniając między innymi ust. 2 oraz dodając ust. 4a. Powyższe zmiany skutkują utratą aktualności argumentacji przedstawionej przez organ odwoławczy. Niewłaściwe zastosowanie przez organy administracji obu instancji powyższych przepisów miało wpływ na wynik sprawy, albowiem w wypadku prawidłowego zastosowania prawa materialnego treść decyzji byłaby odmienna. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy administracji I instancji weźmie pod uwagę aktualnie obowiązujące brzmienie art. 46 ustawy – Prawo ochrony środowiska, z którego wynika, że przedmiotowa inwestycja nie jest objęta obowiązkiem uzyskania przez skarżącą Spółkę pozwolenia na budowę i wyda stosowne rozstrzygnięcie. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. Odnośnie kosztów postępowania Sąd, na podstawie art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w punkcie drugim sentencji wyroku, zasądził od Wojewody na rzecz skarżącej Spółki kwotę 500 zł tytułem zwrotu poniesionych przez skarżącą kosztów wpisu sądowego. Na podstawie art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd, w punkcie trzecim sentencji wyroku, stwierdził, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonane.