II SA/Gd 529/05

Dnia 22 listopada 2005 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, , , po rozpoznaniu w dniu 22 listopada 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 6 stycznia 2005 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o ustaleniu opłaty adiacenckiej postanawia: odrzucić skargę Decyzją z dnia 6 stycznia 2005r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu wniosku Wójta Gminy o ponowne rozpatrzenie sprawy nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 18 sierpnia 2004r. dotyczącej uchylenia decyzji Wójta Gminy z dnia 7 lipca 2004 r. o ustaleniu opłaty adiacenckiej oraz umorzenia postępowania pierwszej instancji w tej sprawie, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ między innymi wskazał, iż niemożliwe byłoby wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności przedmiotowej decyzji z urzędu, a tym bardziej na podstawie pisma wniesionego przez Wójta Gminy. Wniosek taki powinien być złożony przez stronę. Gminie, ani żadnemu z jej organów, nie przysługują zaś uprawnienia strony w postępowaniu administracyjnym, w którym organ gminy wydał wcześniej decyzję administracyjną. Skargę na powyższą decyzję wniosła Gmina S. żądając jej uchylenia, ze względu na naruszenie prawa. Ponadto skarżący w uzasadnieniu wskazał, iż postępowanie administracyjne którego przedmiotem było rozpoznawanie przez organ nadzoru inwestycyjnego wniosku o stwierdzenie nieważności określonej decyzji, było załatwieniem nowej sprawy w stosunku do sprawy załatwionej rozstrzygnięciem, w stosunku go której sformułowano zarzut nieważności. W postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organem właściwym do przeprowadzenia postępowania jest organ wskazany w art. 157 § 1 k.p.a., czyli w niniejszym przypadku było to samorządowe kolegium odwoławcze. Nadto organ wskazał, że stosownie do art. 28 k.p.a. oraz orzecznictwa przytoczonego we wniosku skarżącego, stroną postępowania administracyjnego może być każdy czyjego interesu prawnego mogą dotyczyć skutki stwierdzenia nieważności decyzji. A zatem postępowanie wszczęte w okolicznościach wynikających z art. 157 § 2 k.p.a., w wyniku którego następuje rozstrzygnięcie w trybie art. 158 § 1 k.p.a. jest odrębnym postępowaniem administracyjnym, a gmina posiada w nim status strony. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej odrzucenie lub oddalenie. Wojewódzki Sąd administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 ust. 3 ustawy z dnia 26 lipca 2001 r. o nabywaniu przez użytkowników wieczystych prawa własności nieruchomości (Dz.U. nr 113 poz. 1209 ze zm.) decyzję o nabyciu prawa własności nieruchomości wydaje (...) wójt, burmistrz, prezydent miasta, starosta lub marszałek województwa - w odniesieniu do nieruchomości będącej własnością jednostki samorządu terytorialnego. Zatem z mocy tego unormowania kompetencyjnego organy gmin zostały upoważnione do kształtowania stosunków, w tym przypadku stosunków cywilnoprawnych, których jedną ze stron jest własna gmina organu wydającego decyzję w sprawie. Włączenie organów samorządowych do systemu organów administracji publicznej, prowadzących postępowanie w konkretnej sprawie, znacznie ogranicza zakres uprawnień procesowych tych jednostek jako osób prawnych. W zakresie, w jakim organ jednostki samorządu terytorialnego wykonuje funkcję organu administracji publicznej, nie jest on, ani też żaden z pozostałych organów danej jednostki, uprawniony do reprezentowania jej interesu prawnego, rozumianego jako interes osoby prawnej. Nie do przyjęcia jest bowiem stanowisko, że gmina może zajmować różną pozycję, raz organu wydającego decyzję, innym razem strony postępowania, w zależności od etapu załatwiania sprawy z zakresu administracji publicznej. Należy zatem podzielić pogląd, że gmina, której organ wydał decyzję w sprawie w pierwszej instancji nie ma legitymacji do wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję organu odwoławczego, wydaną w tejże sprawie. Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa pozytywnego. Może być ona - jako osoba prawna - stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy k.p.a. przyznają stronom postępowania administracyjnego. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 k.p.a. Wtedy będzie on "bronił" interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to w na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lutego 2005r., OSK 1017/04) . W związku z powyższym skarga podlega odrzuceniu jako niedopuszczalna na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270).