II SA/Gd 529/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Wanda Antończyk po rozpoznaniu w dniu 28 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. G. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 30 kwietnia 2008 r. Nr [...] w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego postanawia przyznać K. G. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego. K. G. wniósł sprzeciw od postanowienia referendarza sądowego z dnia 26 września 2008 r., domagając się ustanowienia pełnomocnika z urzędu. Skarżący podał, że sprawa ma trudny, skomplikowany charakter i nie jest on w stanie samodzielnie jej prowadzić, a nie stać go na zatrudnienie profesjonalnego pełnomocnika z wyboru. Uwzględniając fakt, że wniesiony sprzeciw nie podlegał odrzuceniu, zgodnie z dyspozycją art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), postanowienie, od którego wniesiono sprzeciw utraciło moc, a sprawa podlegała ponownemu rozpatrzeniu przez Sąd. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że jest on osobą samotną. Źródłem jego utrzymania jest dochód z gospodarstwa rolnego, który wedle zaświadczenia Prezydenta Miasta wynosi 7 866,45 zł rocznie. Wnioskodawca jest właścicielem domu o powierzchni 200 m2 oraz nieruchomości rolnej o powierzchni 4,2303 ha. Według oświadczenia, poza powyższymi składnikami majątku, wnioskodawca nie posiadają żadnych nieruchomości, oszczędności, przedmiotów wartościowych, czy pojazdów mechanicznych. Z nadesłanych oświadczeń nadto wynika, że w swoim gospodarstwie rolnym wnioskodawca zajmuje się uprawą warzyw gruntowych i w 2008 roku z tego tytułu nie osiągnął żadnych dochodów z powodu suszy. Nie otrzymał dopłat bezpośrednich w 2008 r., nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych. W zakresie wydatków ponoszonych z tytułu mediów wnioskodawca podał, że na ogrzanie domu potrzebuje około 5 ton węgla i drewno, których w tym roku nie zakupił, na energię elektryczną wydaje około 3 000 zł rocznie i posiada zadłużenie wobec przedsiębiorstwa energetycznego w wysokości około 500 zł, korzysta z gazu butlowego w cenie około 50 zł, a wodę pobiera z własnej studni. Ponadto, wnioskodawca przedłożył nakaz płatniczy w sprawie łącznego zobowiązania podatkowego na rok 2008 z tytułu podatku od nieruchomości, rolnego i leśnego opiewającego łącznie na kwotę 675 zł, zaświadczenie z Banku Spółdzielczego w Sz., z którego wynika, iż skarżący zaciągnął kredyt w wysokości 10 600 zł i stan zadłużenia z tego tytułu wynosi 7 000 zł (termin spłaty tej kwoty przypada na dzień 21 grudnia 2008 r.), a także wyciągi z osobistego rachunku bankowego w Banku Spółdzielczym w Sz., z których wynika, że wnioskodawca ma na koncie zgromadzoną kwotę około 40 zł. Z zaświadczenia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego Oddziału Regionalnego w G. z dnia 12 września 2008 r. wynika, że wnioskodawca podlega ubezpieczeniu społecznemu rolników, a jego konto nie wykazuje zadłużenia. W zakresie dodatkowych źródeł dochodów, wnioskodawca oświadczył, iż nie korzysta z pomocy opieki społecznej, ani nie podejmuje żadnych prac dorywczych. Mając na uwadze fakt, że wnioskodawca zaskarżył całe postanowienie referendarza sądowego, wskutek czego ono upadło, jednak w treści sprzeciwu, domagał się on ustanowienia pełnomocnika profesjonalnego z urzędu wobec uwzględnienia jego wniosku w zakresie zwolnienia z kosztów, należało potraktować jego wniosek, jako w istocie zmierzający do uzyskania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. W myśl art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W ocenie Sądu, skarżący wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Dlatego też jego wniosek należało uwzględnić w zakresie częściowym, poprzez zwolnienie go od obowiązku poniesienia wpisu sądowego od skargi. Wnioskodawca jednak nie jest osobą spełniającą przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym i nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W szczególności, na przeszkodzie takiemu uznaniu stoi stan majątkowy wnioskodawcy, który jest właścicielem dużego domu (200 m2) oraz nieruchomości rolnej o powierzchni ponad 4ha, z których – jako osoba samotna – może czerpać pożytki gospodarcze przez wynajem lub dzierżawę. Fakt posiadania znacznego majątku z zasady stanowi element sytuacji finansowej strony, który nie pozwala uznać jej ubóstwa, chyba że wykaże ona istnienie okoliczności odmiennych. Zasady doświadczenia życiowego wskazują bowiem, że jeśli ktoś ma majątek, to też powinien posiadać środki na jego utrzymanie, w przeciwnym razie – spienięża poszczególne składniki majątku. Analiza sytuacji majątkowej wnioskodawcy wskazuje, iż powiększa on składniki swego majątku, bowiem dom wybudowany został niedawno. Okoliczności te wskazują zatem, iż oświadczenie wnioskodawcy co do jego źródeł dochodów (podnosi on ich całkowity brak) jest niewiarygodne. Zauważyć nadto należy, odnosząc się do zarzutu sprzeciwu w zakresie charakteru sprawy, iż skomplikowany charakter sprawy nie jest przesłanką przyznania prawa pomocy przez ustanowienie adwokata/radcy prawnego z urzędu. Charakter sprawy nie ma żadnego znaczenia dla oceny wniosku strony w zakresie ustanowienia prawa pomocy. Jak wskazano powyżej, przesłanką przyznania prawa pomocy jest wykazanie, iż skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (przy wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym) lub nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie. Wnioskodawca w treści sprzeciwu nie przedstawił żadnych dodatkowych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną w zakresie zasadności jego wniosku. Wobec powyższego, Sąd na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.