II SA/Gd 530/15

WyrokWSA w Gdańsku2016-01-13

Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Jolanta Górska, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego miał podstawy prawne do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia w trybie art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 50 i 51 tej ustawy?
Ratio decidendi
Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia było zasadne ze względu na uchybienia proceduralne organu pierwszej instancji. Jednakże zastosowanie art. 48 Prawa budowlanego zamiast art. 50 i 51 było niekonsekwentne, ponieważ zgłoszenie budowy było skuteczne i brak sprzeciwu organu wyłącza stosowanie art. 48, chyba że inwestor celowo omija przepisy o pozwoleniu na budowę. W niniejszej sprawie odstępstwa od zgłoszenia były niewielkie i zostały skorygowane, dlatego nie można uznać, że budowa wymagała pozwolenia na budowę.
Stan faktyczny
W. i Z. C. zgłosili budowę budynku gospodarczego o powierzchni 22,2 m2 na działce w miejscowości T. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że budowa przebiega zgodnie ze zgłoszeniem i nie wymaga pozwolenia na budowę. Po śmierci Z. C. spadkobiercami zostali P. C. i R. C. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując, że budynek gospodarczy nie jest wolnostojący, gdyż konstrukcja opiera się na ścianie budynku mieszkalnego, co wymaga postępowania na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2016 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi W. C., P. C. i R. C na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 20 lipca 2015 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem oddala skargę. Decyzją z 20 lipca 2015 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 maja 2015 r., orzekającą o braku podstaw do rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 w związku z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w sprawie robót budowlanych polegających na budowie budynku gospodarczego na terenie działki nr [...] w miejscowości T. przy ul. D. przez W. i Z. C. na podstawie zgłoszenia z dnia 14 sierpnia 2014 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji. Stan faktyczny sprawy przedstawia się w sposób następujący: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z 18 marca 2015 r. zawiadomił strony, że wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku gospodarczego na terenie dz. nr [...] w miejscowości T. ul. D. W dniu 15 kwietnia 2015 r., przedstawiciele Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dokonali oględzin przedmiotowego budynku. Ustalono, że inwestorem byli W. C. i Z. C. Po śmierci Z. C. przeprowadzono postępowanie spadkowe - spadkobiercami po zmarłym ojcu są synowie, P. C. i R. C. oraz W. C. Według ich oświadczenia budowa jest niezakończona, zamierzają rozebrać docieplenie ze styropianu gr. 10 cm wykonane na ścianie budynku mieszkalnego wewnątrz budynku gospodarczego i zrealizować w tym miejscu ścianę budynku gospodarczego o grubości 6 cm., a także wykonać utwardzenie terenu. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z 5 maja 2015 r. orzekł o braku podstaw do rozstrzygnięcia na podstawie art. 51 w związku z art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane. Wskazał organ I instancji, że w wyniku kontroli stwierdzono, że budowa budynku gospodarczego przebiega zgodnie ze zgłoszeniem budowy z 14 sierpnia 2014 r.. Budynek gospodarczy nie jest skomunikowany z budynkiem mieszkalnym. Także elementy konstrukcyjne budynku gospodarczego nie są w żaden sposób połączone z istniejącym budynkiem mieszkalnym, który może istnieć samodzielnie. Krokwie dachu (od strony zachodniej-przy budynku mieszkalnym) oparte są na drewnianej belce o przekroju 16 cm x 24 cm opartej na słupach budynku gospodarczego i oddylatowanej od docieplonej ściany budynku istniejącego szczeliną około 3,00 cm. Ocieplenie ścian budynku mieszkalnego wykonano na podstawie zgłoszenia budowy z 8 września 2014 r.. W dniu kontroli zaawansowanie budowy określono na stan surowy zamknięty. Do zakończenia budowy pozostało wykonanie ściany zachodniej budynku gospodarczego, wykonanie pokrycia dachu warstwą wierzchnią, obróbki blacharskie z instalacją odprowadzenia wód deszczowych z dachu, wyprawa elewacyjna ścian wschodniej, południowej i północnej, wewnętrzne wykończenie obiektu oraz utwardzenie terenu działki. Wymiary zewnętrzne budynku gospodarczego są zgodne ze zgłoszeniem budowy i nie przekraczają 25,00 m2 powierzchni zabudowy. Ponadto Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie stwierdził, aby budowany obiekt powodował zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska. Budowa realizowana jest na prywatnej ogrodzonej posesji, nie występują tu niebezpieczne prace zagrażające zdrowiu bądź życiu ludzi, środowisku czy zniszczeniu mienia osób trzecich. Pismem z 19 maja 2015 r. właściciel sąsiedniej działki K. C. wniósł odwołanie od powyższej decyzji. Rozpoznając odwołanie organ II instancji stwierdził, że w sensie techniczno-budowlanym budynkiem wolnostojącym jest budynek stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość. Nie jest zatem trwale związany z innym budynkiem konstrukcyjnie, nie jest połączony przegrodami, instalacjami i jest samodzielny z punktu widzenia funkcjonalno-użytkowo-technicznego. Przedmiotowy budynek gospodarczy nie jest powiązany z istniejącym budynkiem, mimo planowanej 6-cio centymetrowej szczeliny pomiędzy budynkami. W protokole z kontroli str. 2 linijka 20 zapisano, że belka drewniana ułożona jest na słupach żelbetowych budynku gospodarczego jest usytuowana w odległości 3 cm od docieplonego budynku mieszkalnego. Organ stwierdził, że inwestycja realizowana jest na podstawie przyjętego przez Starostę zgłoszenia budowy i nie odbiega w sposób istotny od ustaleń i warunków określonych w przepisach. Co do zarzucanego w odwołaniu braku dojazdu do przedmiotowego budynku gospodarczego stwierdził organ odwoławczy, że zgodnie z definicją budynku gospodarczego zawartą w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (§ 3 pkt. 8), należy przez to rozumieć "budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych", oraz powołując się na § 14 ust. 1 rozporządzenia, że "do działek budowlanych oraz do budynków i urządzeń z nimi związanych należy zapewnić dojście i dojazd umożliwiający dostęp do drogi publicznej, odpowiednie do przeznaczenia i sposobu ich użytkowania oraz wymagań dotyczących ochrony przeciwpożarowej określonych w przepisach odrębnych. Szerokość jezdni nie może być mniejsza niż 3,00 m". W ocenie organu odwoławczego, z uwagi na swoje przeznaczenie budynek gospodarczy nie wymaga zapewnienia dojazdu bezpośrednio pod sam budynek, a jedynie dojścia, które ujęto również w zgłoszeniu (wykonanie utwardzeń). Dojazd do działki nr na którym posadowiony jest zgłoszony budynek został przez inwestorów zapewniony. Działka posiada istniejący zjazd na drogę wojewódzką. Analizując akta sprawy ustalił organ odwoławczy, że w dniu 14 sierpnia 2014 r. W. i Z. C. zgłosili Staroście zamiar budowy na terenie działki nr przy ul. D., T. budynku gospodarczego wolnostojącego od strony wschodniej, około 3,0 m od granicy. Zaplanowano budowę budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 22,2 m 2 i o wysokości 3,2 m, z bloczków gr. 18 cm, krytego dachem jednospadowym. Zaplanowano również utwardzenie związane z komunikacją na działce nr [...], T., ul. D. Według rysunków załączonych do zgłoszenia, pomiędzy planowanym budynkiem gospodarczym a istniejącym budynkiem mieszkalnym przewidziano odstęp 6 cm. W załączonym do akt I instancji (por. karta nr 9) piśmie z 19 marca 2015 r ., Dyrektor Wydziału Infrastruktury Urzędu, występując z upoważnienia Wojewody stwierdził, że (cytat): "Zgłoszenie z dnia 14 sierpnia 2014 r., złożone przez W. i Z. C., obejmuje budowę na działce nr [...] przy ul. D. w miejscowości T. budynku gospodarczego wolnostojącego, o powierzchni zabudowy 22,2 m 2 i wysokości 3,2 m, «od strony wschodniej działki 3,0 m od granicy» oraz utwardzenia terenu na potrzeby komunikacji. Natomiast analiza dołączonych do zgłoszenia rysunków wskazuje, że zgłoszony budynek jest usytuowany bezpośrednio przy istniejącym budynku mieszkalnym, oddzielony od niego jedynie pustką o grubości 6 cm. Budynek ten jest również wyposażony w bramę garażową, co umożliwia użytkowanie go jako garażu". W ocenie organu odwoławczego okoliczności te mogą wskazywać na próbę obejścia obowiązujących przepisów, jako że art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane stanowi, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, wiat i altan oraz przydomowych oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 25 m2 , przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki, natomiast zgłoszony budynek zlokalizowany jest przy ścianie budynku istniejącego, co budzi wątpliwości co do jego charakteru wolnostojącego, a wyposażenie go w bramę garażową i planowane utwardzenie terenu sugerują, że funkcja zgłoszonego obiektu jest odmienna od deklarowanej przez zgłaszających. Starosta nie wniósł sprzeciwu wobec przedmiotowego zgłoszenia, nie przeprowadzając żadnego postępowania wyjaśniającego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uznał, że Starosta nie zachował należytej staranności w rozpatrzeniu zgłoszenia, naruszając zasadę prawdy obiektywnej wyrażoną w art. 7 k.p.a.. Jednakże Wojewoda na obecnym etapie (po przyjęciu zgłoszenia) nie posiada umocowania do podjęcia jakichkolwiek działań w przedmiotowej sprawie. Uprawnienia do przeprowadzenia kontroli odnośnie przestrzegania przepisów prawa budowlanego w zakresie wykonania przedmiotowych robót budowlanych jest organ nadzoru budowlanego, dlatego Wojewoda zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z prośbą o ustalenie, czy zostały naruszone przepisy Prawa budowlanego. W przekonaniu WINB skuteczne dokonanie zgłoszenia w trybie art. 30 powyższej ustawy (zgłoszenie przyjęte bez sprzeciwu) powoduje, że inwestor jest zobowiązany wykonać roboty budowlane zgodnie z treścią zgłoszenia. Jeśli roboty budowlane prowadzone są co prawda zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, lecz samo zgłoszenie nie było prawidłowe np. organ przyjął na zgłoszenie budowę obiektu, który w istocie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, należy przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie przepisów art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.. Wobec nieprawidłowego działania organu administracji architektoniczno-budowlanej nie można stawiać inwestorowi zarzutu, że dopuścił się samowoli budowlanej i prowadzić postępowania na podstawie przepisów art. 48 powyższej ustawy. Natomiast, gdy roboty budowlane nie są prowadzone zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, lecz samo zgłoszenie było prawidłowe np. organ prawidłowo przyjął zgłoszenie, ale inwestor realizuje inny obiekt wymagający uzyskania pozwolenia na budowę, należy przeprowadzić postępowanie, na podstawie przepisów art. 48 i 49 tej ustawy. Po zapoznaniu się z aktami sprawy Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że zaskarżona decyzja nie była uzasadniona, ponieważ przedmiotowego obiektu "budynku gospodarczego" nie można uznać za zrealizowany zgodnie z dokonanym zgłoszeniem. Przedmiotowy obiekt, wbrew zapisom w dokonanym zgłoszeniu i regulacji art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, nie jest budynkiem wolnostojącym. Pomiędzy zrealizowanym obiektem a usytuowanym bezpośrednio przy nim budynku mieszkalnym nie ma (jak przewidywało zgłoszenie) "pustki" o grubości 6 cm, przy czym oparcie konstrukcji dachu zrealizowanego obiekt (pozbawionego ściany od strony od budynku mieszkalnego) stanowi podciąg drewniany - belka o wymiarach 24 cm x 16 cm, ułożona jest na słupach żelbetowych budynku gospodarczego, usytuowana w odległości około ( ) 3 cm od docieplonego budynku mieszkalnego. Załączona do akt I instancji dokumentacja fotograficzna jednoznacznie wskazuje, że konstrukcja ścian zrealizowanego obiektu opiera się o ścianę szczytową budynku mieszkalnego (ścianę wraz z ociepleniem), w linii elewacji (co jest szczególnie widoczne na dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu z dnia 17 lutego 2015 r. nad wejściem do zrealizowanego obiektu). Jak już zostało wskazane powyżej, pomiędzy zrealizowanym obiektem a budynkiem mieszkalnym nie ma ściany przewidzianej w zgłoszeniu (ścianą tą jest faktycznie ocieplona ściana szczytowa budynku mieszkalnego). Według ustaleń dokonanych przez Powiatowego Inspektora, "w celu zakończenia budowy budynku gospodarczego" inwestor dopiero miał zamiar rozebrać docieplenie ze styropianu gr. 10 cm wykonane na ścianie budynku mieszkalnego wewnątrz budynku gospodarczego i następnie postawić ścianę gr. 6 cm. Organy nadzoru budowlanego powinny podejmować rozstrzygnięcia w oparciu o istniejący stan faktyczny i prawny, a sposób rozstrzygnięcia sprawy w trybie nadzoru nie może być uzależniony od motywacji czy zamierzeń inwestora. W ocenie organu odwoławczego skoro, w świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego przedmiotowego, zrealizowanego obiektu - "budynku gospodarczego" nie można uznać zarówno za budynek wolnostojący, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jak i za obiekt powstały zgodnie z dokonanym zgłoszeniem (brak "pustki" i "odrębnej" ściany pomiędzy tym obiektem a budynkiem mieszkalnym, oparcie ścian obiektu - przedniej i tylnej o ocieploną ścianę budynku mieszkalnego) konieczne było przeprowadzenie w stosunku do tego obiektu (jako obiektu faktycznie dobudowanego do budynku mieszkalnego) postępowania w trybie przepisów art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zamiast przepisów art. 50 i 51 tej ustawy. Przepisy art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane znajdują zastosowanie w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisu art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, czyli budowy (dobudowy) obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę. Wobec powyższego, Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie przepisu art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ nadzoru budowlanego I instancji w trybie przepisu art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Skargę na powyższą decyzje wnieśli W. C., P. C. i R. C. domagając się jej uchylenia i utrzymania w mocy decyzji organu I instancji. Skarżący zarzucili naruszenie art. 107 §1 k.p.a., gdyż organ odwoławczy nie uwzględnił faktów zabranych podczas kontroli Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowlanego i nie uzasadnił, dlaczego odmówił wiarygodności dowodów w postaci protokołów z kontroli, które jednoznacznie potwierdzają, że budynek został wybudowany zgodnie ze zgłoszeniem. Budynek jest budynkiem wolnostojącym, co potwierdziły trzy wizje Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zdaniem skarżących Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wadliwie już w trakcie budowy stwierdził, że budynek gospodarczy nie jest budynkiem wolnostojącym (bo nie jest ukończony). Jak wynika z argumentów zawartych w zaskarżonej decyzji organ odwoławczy chce ukarać inwestorów, że nie zakończyli jeszcze budowy budynku gospodarczego. Ustawa z dnia 7 lipca 1994 Prawo budowlane nie określa zaś terminu wykonania obiektu budowlanego wykonywanego na zgłoszenie. Do skargi dołączone zostały protokoły kontroli budowy dokonane przez organ I instancji i ekspertyza techniczna wykonana w sierpniu 2015 r. przez P. C. posiadającego uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego. Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, jak stanowi art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej P.p.s.a.. Kontroli legalności w przedmiotowej sprawie poddana została decyzja kasacyjna Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 lipca 2015 r., uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 maja 2015 r. r. i przekazująca temu organowi sprawę do ponownego rozpatrzenia. Rozstrzygnięcie organu odwoławczego podjęte zostało w oparciu o przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267), zwanej dalej k.p.a., który stanowi procesową podstawę do wydania decyzji kasacyjnej, powodującej przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W związku z tym ocena Sądu w pierwszej kolejności zmierza do ustalenia prawidłowości zastosowania przez instancję odwoławczą art. 138 § 2 k.p.a.. Według jego treści organ odwoławczy może uchylić zaskarżoną decyzję w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Sąd w ramach kontroli zgodności z prawem decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ma za zadanie odpowiedzieć na pytanie, czy organ odwoławczy winien był podjąć merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, czy też zaszła konieczność uzupełnienia postępowania dowodowego w takim zakresie, który - z uwagi na obowiązek zachowania zasady dwuinstancyjności postępowania oraz obowiązek wyjaśnienia podstawowych okoliczności stanu faktycznego sprawy - uzasadniał przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia, a jednocześnie w postępowaniu przed organem pierwszej instancji doszło do uchybień natury proceduralnej, które można określić jako istotne. W tym miejscu podkreślić trzeba, że zasadą jest wydanie przez organ odwoławczy rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, a więc zgodnie z treścią art. 138 § 1 k.p.a. poprzez wydanie rozstrzygnięcia merytorycznego. Natomiast odstępstwem od tej ogólnej zasady jest wynikające z art. 138 § 2 k.p.a. uprawnienie organu odwoławczego do wydania decyzji kasacyjnej. Konstrukcja prawna decyzji kasacyjnej, określona w art. 138 § 2 k.p.a., opiera się na dwóch kumulatywnych przesłankach, a mianowicie: wydaniu decyzji pierwszoinstancyjnej z naruszeniem przepisów postępowania, czyli przepisów kodeksu lub przepisów o postępowaniu zawartych w ustawach szczególnych, oraz uznaniu przez organ odwoławczy, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Treść art. 138 § 2 k.p.a. winna być natomiast interpretowana łącznie z przepisem art. 136 k.p.a., określającym granice postępowania dowodowego przed organem odwoławczym. Zwrócić też trzeba uwagę, że użyte w art. 138 § 2 k.p.a. określenie "konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie" jest określeniem wymagającym każdorazowo interpretacji na tle okoliczności faktycznych sprawy. W szczególności można stwierdzić, że nawiązuje ono do pojęcia "nieprzeprowadzenia przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w całości lub znacznej części", co - zgodnie z zasadą dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - uniemożliwia rozstrzygnięcie sprawy przez organ odwoławczy. Kontrolując prawidłowość decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 20 lipca 2015 r., którą uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 5 maja 2015 r. należy wskazać, że stwierdzone przez organ odwoławczy uchybienia i wadliwości prowadzonego przez organ I instancji postępowania, w przekonaniu Sądu, w pełni uzasadniały przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W tym zakresie dostrzec należy, że zasadnie wskazał organ odwoławczy na konieczność dokonania ponownych ustaleń w celu prawidłowego zastosowania przepisów prawa budowlanego. W sytuacji wykonywania robót budowlanych niezgodnie z przyjętym zgłoszeniem, co zostało stwierdzone przez organ pierwszej instancji, stwierdzenie braku podstaw do zastosowania przedmiotowych przepisów jest co najmniej przedwczesne. Przy braku wstrzymania wykonywanych robót dla wydania prawidłowej decyzji konieczne jest zaś stwierdzenie i ocena aktualnego stanu prowadzonej budowy. W przekonaniu składu orzekającego WSA wątpliwości budzi jedynie zawarte w uzasadnieniu wskazanie, aby ponownie rozpoznając sprawę organ pierwszej instancji zastosował przepis art. art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zamiast przepisów art. 50 i 51 tej ustawy. W ocenie organu odwoławczego skoro w świetle zgromadzonego w aktach materiału dowodowego przedmiotowego "budynku gospodarczego" nie można uznać zarówno za budynek wolnostojący, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, jak i za obiekt powstały zgodnie z dokonanym zgłoszeniem (brak "pustki" i "odrębnej" ściany pomiędzy tym obiektem a budynkiem mieszkalnym, oparcie ścian obiektu - przedniej i tylnej o ocieploną ścianę budynku mieszkalnego) konieczne było przeprowadzenie w stosunku do tego obiektu (jako obiektu faktycznie dobudowanego do budynku mieszkalnego) postępowania w trybie przepisów art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zamiast przepisów art. 50 i 51 tej ustawy. W rozumowaniu organu należy dostrzec pewna niekonsekwencję, ponieważ w pierwszej części uzasadnienia zaskarżonej decyzji wskazano, że budowa jest realizowana niezgodnie ze zgłoszeniem ze względu nie niewykonanie zachodniej ściany budynku. Organ odwoławczy wskazał wówczas, że skuteczne dokonanie zgłoszenia w trybie art. 30 Prawa budowlanego (w przedmiotowej sprawie zgłoszenie przyjęte bez sprzeciwu) powoduje, że inwestor jest zobowiązany wykonać roboty budowlane zgodnie z treścią zgłoszenia. Jeśli roboty budowlane prowadzone są co prawda zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, lecz samo zgłoszenie nie było prawidłowe np. organ przyjął na zgłoszenie budowę obiektu, który w istocie wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, należy przeprowadzić postępowanie naprawcze w trybie przepisów art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane z 1994 r.. Wobec nieprawidłowego działania organu administracji architektoniczno-budowlanej nie można stawiać inwestorowi zarzutu, że dopuścił się samowoli budowlanej i prowadzić postępowania na podstawie przepisów art. 48 powyższej ustawy. Natomiast, gdy roboty budowlane nie są prowadzone zgodnie z dokonanym zgłoszeniem, lecz samo zgłoszenie było prawidłowe np. organ prawidłowo przyjął zgłoszenie, ale inwestor realizuje inny obiekt wymagający uzyskania pozwolenia na budowę, należy przeprowadzić postępowanie, na podstawie przepisów art. 48 i 49 tej ustawy. Tymczasem sugerując, że nieprawidłowe było przyjęcie zgłoszenia, ponieważ przedmiotowy obiekt wymagał pozwolenia na budowę, organ odwoławczy wskazując jako podstawę prawną dalszego postępowania art. art. 48 Prawa budowlanego w istocie przerzuca na inwestora skutki nieprawidłowego działania innego organu. Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela pogląd zawarty w wyroku NSA z 28 kwietnia 2004 r., sygn.. akt OSK 108/04 ONSAiWA 2004, nr 1, poz 26), że "Zgłoszenie wykonywania określonych robót budowlanych i brak sprzeciwu właściwego organu wyłącza co do zasady ustalenie, że roboty te były wykonywane w warunkach uzasadniających stosowanie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), w brzmieniu tego przepisu przed jego zmianą ustawą z dnia 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 80, poz. 718), chyba że rzeczywistym zamiarem inwestora jest obejście przepisów o uzyskaniu pozwolenia na budowę." Podobnie problem ujęty został w aktualnym Komentarzu do Prawa budowlanego pod redakcją Andrzeja Glinieckiego LexisNexis Warszawa 2014 r. wydanie drugie. Trudno także pominąć okoliczność, że w stanie faktycznym sprawy zrealizowany (na dzień wydania decyzji przez organ I instancji) budynek gospodarczy różni się od obiektu objętego skutecznym zgłoszeniem jedynie brakiem ściany posadowionej od strony istniejącego budynku mieszkalnego, która na etapie postępowania przed organem I instancji inwestor zobowiązał się wykonać i która, jak wynika z dokumentacji dołączonej do skargi, została wykonana. Stwierdzone na etapie postępowania odstępstwa od skutecznie zgłoszonego projektu były zatem niewielkie i w chwili obecnej zostały skorygowane. Zastosowanie w sprawie art. 48 Prawa budowlanego byłoby zaś uzasadnione jedynie wówczas, gdyby powstały obiekt zasadniczo odbiegał od treści zgłoszenia. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie ma jednak miejsca. Uwzględniając powyższe Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło