II SA/Gd 532/16
WyrokWSA w Gdańsku2017-01-04
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja zobowiązująca posiadacza odpadów do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów, wydana na podstawie art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach, jest zasadna, gdy jest ona niezbędna do prowadzenia innego postępowania z zakresu ochrony środowiska, nawet jeśli to inne postępowanie zostało później umorzone?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja zobowiązująca do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów, wydana na podstawie art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach, jest zasadna, jeśli istnieje przesłanka niezbędności jej wydania dla prowadzenia innego postępowania z zakresu ochrony środowiska, należącego do właściwości marszałka województwa. Umorzenie tego innego postępowania po wydaniu zaskarżonej decyzji nie wpływa na ocenę jej legalności, ponieważ kontrola sądowa odbywa się w stanie prawnym i faktycznym właściwym dla daty wydania skarżonego aktu.Stan faktyczny
Spółka "A" S.A. została zobowiązana decyzją Marszałka Województwa, a następnie utrzymaną w mocy decyzją SKO, do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów za okres od stycznia do kwietnia 2015 r. dla instalacji spalarki. Organ pierwszej instancji uzasadnił to koniecznością weryfikacji strumienia odpadów i sprawdzenia przestrzegania warunków pozwoleń w ramach postępowania o cofnięcie zezwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak przesłanki "niezbędności" oraz prowadzenie postępowania w wadliwym trybie. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając decyzje za zasadne.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 4 stycznia 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi AS.A. w Ż. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów oddala skargę.
"A" Spółka Akcyjna z siedzibą w Ż. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2016 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzja utrzymano w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia 30 kwietnia 2015 r., nr [...], zobowiązującą "A" S.A. do przedłożenia w terminie do dnia 15 maja 2015 r. kompletu posiadanych dokumentów ewidencji odpadów dla instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych – spalarki typu SP-100, zlokalizowanej na terenie Szpitala Specjalistycznego [...] w Ch. przy ul. L., za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 kwietnia 2015 r.
Zaskarżoną decyzję podjęto w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Decyzją z dnia 30 kwietnia 2015 r. Marszałek Województwa, działając na podstawie art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2013 r., poz. 21) zobowiązał "A" S.A. w Ż. do przedłożenia w terminie do dnia 15 maja 2015 r. kompletu posiadanych dokumentów ewidencji odpadów dla instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych - spalarki typu SP-100, zlokalizowanej na terenie Szpitala Specjalistycznego [...] w Ch. przy ul. L., za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 kwietnia 2015 r.
W uzasadnieniu organ pierwszej instancji wskazał, że Departament Środowiska i Rolnictwa Urzędu Marszałkowskiego Województwa prowadzi postępowanie w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania decyzji Marszałka Województwa znak [...] z dnia 1 kwietnia 2010 r. przenoszącej prawa i obowiązki wynikające z decyzji Marszałka Województwa nr [...] z dnia 13 października 2008 r., zmienionej decyzją [...] z dnia 7 listopada 2012 r., zezwalającej Szpitalowi Specjalistycznemu [...] w Ch. na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych - spalarki typu SP-100. Ustalono na podstawie protokołów kontroli oraz zarządzeń pokontrolnych przekazanych przez Wojewódzki Inspektorat Ochrony Środowiska w G. Delegatura, że spółka nie dotrzymuje podstawowych parametrów technicznych instalacji w zakresie maksymalnej zdolności przerobowej, temperatury dopalania oraz rzeczywistego czasu pracy, określonych w pkt 1.1 decyzji Marszałka Województwa z dnia 13 października 2008 r.
Dokumenty ewidencji za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 kwietnia 2015 r. miały posłużyć do zweryfikowania strumienia odpadów unieszkodliwianych w spalarce zlokalizowanej na terenie Szpitala Specjalistycznego [...] w Ch. przy ul. L. oraz sprawdzenia, czy prowadzący instalację do termicznego unieszkodliwiania odpadów dotrzymuje warunków posiadanych pozwoleń. Organ pierwszej instancji wyjaśnił, że zobowiązanie spółki do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów jest niezbędne dla celów sprawdzenia, czy "A" S.A. realizuje zalecenia Marszałka Województwa określone w piśmie z dnia 17 lutego 2015 r.
W odwołaniu od powyższej decyzji "A" S.A. zarzuciła obrazę art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach poprzez jego błędne zastosowanie i wydanie decyzji w ramach postępowania w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania decyzji Marszałka Województwa z dnia 1 kwietnia 2010 r. przenoszącej prawa i obowiązki wynikające z decyzji Marszałka Województwa z dnia 13 października 2008 r., zmienionej decyzją z dnia 7 listopada 2012 r., zezwalającej Szpitalowi Specjalistycznemu [...] w Ch. na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych - spalarki typu SP-100 w sytuacji, gdy nie są prowadzone inne postępowania z zakresu ochrony, a więc nie jest spełniona przesłanka upoważniająca marszałka województwa do wydania decyzji zobowiązującej do przedłożenia dokumentów; - art. 7 k.p.a. i 8 k.p.a., albowiem wydana została ona w dotkniętym wadami postępowaniu zmierzającym do cofnięcia bez odszkodowania decyzji Marszałka Województwa z dnia 1 kwietnia 2010 r. przenoszącej prawa i obowiązki wynikające z decyzji Marszałka Województwa z dnia 13 października 2008 r., zmienionej decyzją z dnia 7 listopada 2012 r. zezwalającej Szpitalowi Specjalistycznemu [...] w Ch. na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych.
Odwołująca spółka zaznaczyła, że gdyby ewentualnie przyjąć, że wydanie zaskarżonej decyzji przez Marszałka Województwa nastąpiło w odrębnym postępowaniu wszczętym na podstawie art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach, zaskarżonej decyzji zarzucono obrazę: - art. 61 § 4 k.p.a. w związku z art. 10 k.p.a. w związku z art. 7 i 8 k.p.a. poprzez zaniechanie zawiadomienia strony o wszczęciu postępowania w sprawie zobowiązania strony do przedłożenia w terminie do 15 maja 2015 r. kompletu posiadanych dokumentów ewidencji odpadów za okres od 1 stycznia 2015 r. do kwietnia 2015 r., a w konsekwencji pozbawienie strony możliwości udziału w sprawie; - art. 107 § 3 k.p.a. w związku z art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach poprzez pominięcie w uzasadnieniu decyzji ustalenia okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, a mianowicie pominięcie okoliczności przemawiających za uznaniem, iż spełniona została przesłanka niezbędności do prowadzenia innych postępowań określona w art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach.
Odwołująca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i umorzenie postępowania pierwszej instancji w całości. W jej ocenie uzasadnienie decyzji organu pierwszej instancji wskazuje wprost, że została ona wydana w ramach postępowania toczącego się w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania decyzji Marszałka Województwa z dnia 1 kwietnia 2010 r. przenoszącej prawa i obowiązki wynikające z decyzji Marszałka Województwa z dnia 13 października 2008 r., zmienionej decyzją z dnia 7 listopada 2012 r. zezwalającej Szpitalowi Specjalistycznemu [...] w Ch. na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych - spalarki typu Sp-100. Potwierdza to fakt, że organ nie poinformował strony o wszczęciu odrębnego postępowania w przedmiocie wydania decyzji zobowiązującej. Wykładania przepisu art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach winna zdaniem strony prowadzić do wniosku, że w ramach trwającego postępowania w przedmiocie cofnięcia decyzji bez odszkodowania nie jest możliwe zobowiązanie strony do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów dla celów tegoż właśnie postępowania. Odwołujący się uważa, że skoro postępowanie dotyczące cofnięcia zezwolenia bez odszkodowania było przedmiotem dwóch innych postępowań zakończonych uchyleniem przez organ odwoławczy zaskarżonej przez stronę decyzji i umorzeniem postępowania organu pierwszej instancji, to w przedmiotowej sprawie naruszone zostały przepisy art. 7 i 8 k.p.a. poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w dotkniętym wadami postępowaniu dotyczącym cofnięcia zezwolenia bez odszkodowania. Uznając natomiast, że wydanie zaskarżonej decyzji odbywa się w ramach odrębnego postępowania, zdaniem strony doszło do naruszenia licznych przepisów k.p.a. Przede wszystkim nie zawiadomiono strony o wszczęciu przedmiotowego postępowania, a uzasadnienie decyzji nie spełnia ustawowych wymogów. Zobowiązanie posiadacza odpadów do przedstawienia stosownej dokumentacji jest uzależnione od wyrażonej w art. 72 ust. 3 przesłanki niezbędności do prowadzenia innych postępowań. Zdaniem strony organ pierwszej instancji nie wykazał zaistnienia przesłanki niezbędności. Wątpliwości strony budzi także zakres żądania, organ bowiem domaga się dokumentów za okres od 1 stycznia 2015 r. do 30 kwietnia 2015 r. Tymczasem w piśmie z dnia 17 lutego 2015 r. zobowiązano spółkę do usunięcia naruszeń w terminie do dnia 1 marca 2015 r. Organ nie wyjaśnił, dlaczego żąda dokumentacji za okres wcześniejszy.
Rozpoznając odwołanie decyzją z dnia 22 lipca 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W ocenie SKO uzasadnienie decyzji organu I instancji w świetle treści art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach, na podstawie którego wydano zaskarżoną decyzję, potwierdza konieczność sprawdzenia, czy prowadząca instalację do termicznego unieszkodliwiania odpadów "A" S.A. dotrzymuje warunków posiadanych pozwoleń. Ustalenie to jest niezbędne do prowadzenia innych postępowań z zakresu ochrony środowiska należących do właściwości Marszałka Województwa. Z akt sprawy wynika, że "A" S.A. eksploatuje instalację termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych, zlokalizowaną na terenie Szpitala Specjalistycznego [...] w Ch. przy ul. L. Działalność ta odbywa się na mocy decyzji Marszałka Województwa z dnia 1 kwietnia 2010 r. przenoszącej prawa i obowiązki wynikające z decyzji Marszałka Województwa z dnia 13 października 2008 r. zezwalającej Szpitalowi Specjalistycznemu [...] w Ch. wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych - spalarki typu SP-100; decyzji z dnia 17 sierpnia 2011 r. - pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem zbierania i unieszkodliwiania odpadów; decyzji [...] z dnia 19 kwietnia 2013 r. - zezwolenia na zbieranie zakaźnych odpadów medycznych i weterynaryjnych.
Marszałek Województwa mając na uwadze wyniki kontroli spalarni odpadów medycznych i weterynaryjnych przeprowadzonych przez Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska prowadzi jednocześnie postępowanie cofnięcia bez odszkodowania decyzji Marszałka Województwa przenoszącej prawa i obowiązki wynikające z decyzji Marszałka Województwa z dnia 13 października 2008 r., zmienionej decyzją z dnia 7 listopada 2012 r., zezwalającej na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych - spalarki typu SP-100.
W konsekwencji nałożenie na spółkę obowiązku przedłożenia dokumentacji wynika z uprawnienia przyznanego marszałkowi województwa na mocy art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach. Ponadto zobowiązanie spółki do przedłożenia we wskazanym terminie kompletu posiadanych dokumentów ewidencji odpadów, z uwagi na prowadzone przez Marszałka Województwa postępowanie w przedmiocie cofnięcia zezwolenia bez odszkodowania, spełnia wymienioną w tym przepisie przesłankę niezbędności. Co do żądania organu pierwszej instancji do przedłożenia dokumentów za okres od dnia 1 stycznia do dnia 30 kwietnia 2015 r. SKO akceptuje takie ustalenie, ponieważ organ uprawniony do dokonywania kontroli ewidencji dokumentów ma prawo weryfikowania tych dokumentów za okres, który uzna za zasadny.
SKO uznało zarzuty odwołania za niemające wpływu na wynik sprawy, a zgromadzony w sprawie materiał dowodowy potwierdza niezbędność zobowiązania "A" S.A. do przedłożenia wymaganych dokumentów z uwagi na prowadzenie innego postępowania z zakresu ochrony środowiska należącego do właściwości Marszałka Województwa.
W skardze na powyższą decyzję "A" S.A. zarzuciła:
1. naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj.: art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach:
- przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że samo prowadzenie postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwolenia bez odszkodowania spełnia przesłankę niezbędności, a więc uprawnia w każdym wypadku do żądania od strony dokumentów ewidencji odpadów,
- przez błędną jego wykładnię polegającą na przyjęciu, że przepis ten wprowadza uprawnienie Marszałka Województwa do całkowicie dowolnego żądania od strony wszelkich dokumentów ewidencji odpadów, za okres który dowolnie uzna za zasadny, podczas gdy takie rozumienie przepisu sprzeczne jest z wymogiem niezbędności zawartym w tym przepisie, a także z zasadami praworządności i budowania zaufania do władzy publicznej.
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a. przez błędne ustalenie jakoby prowadzone było odrębne postępowanie od postępowania, w którym wydano zaskarżoną decyzję, a mianowicie postępowanie w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania decyzji Marszałka Województwa z dnia 1 kwietnia 2010 r. przenoszącej prawa i obowiązki wynikające z decyzji Marszałka Województwa z dnia 13 października 2008 r., zmienionej decyzją z dnia 7 listopada 2012 r., zezwalającej Szpitalowi Specjalistycznemu [...] w Ch. na wprowadzenie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych - spalarki typu Sp-100. Tymczasem to właśnie w tym, a nie innym postępowaniu wydano zaskarżoną decyzję, a zatem organy nie były uprawnione do stosowania art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach przewidującego toczenie się "innego" postępowania.
b) art. 107 § 3 w zw. z art. 15 k.p.a. przez zaniechanie ustosunkowania się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu, dotyczących naruszenia przez organ pierwszej instancji przepisów art. 7 i 8 k.p.a., albowiem decyzja organu pierwszej instancji wydana została w dotkniętym wadami postępowaniu zmierzającym do cofnięcia bez odszkodowania decyzji Marszałka Województwa z dnia 1 kwietnia 2010 r. przenoszącej prawa i obowiązki wynikające z decyzji z dnia 13 października 2008 r. zezwalającej Szpitalowi Specjalistycznemu [...] w Ch. na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do termicznego przekształcania odpadów medycznych. Naruszenie to doprowadziło w konsekwencji do naruszenia art. 15 k.p.a. przewidującego dwuinstancyjność postępowania.
c) 107 § 3 k.p.a. przez niewyjaśnienie w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji dlaczego w ocenie organu w sprawie spełniona została przesłanka niezbędności z art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach.
Wskazano również na rażące naruszenie art. 107 ust. 3 k.p.a. polegające na błędnym pouczeniu strony o dopuszczalności wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, co może skutkować nieważnością zaskarżonej decyzji. Organ bowiem pouczył, że jedynie w przypadku niezgodności decyzji z prawem stronie służy prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, podczas gdy niezgodność z prawem nie warunkuje dopuszczalności skargi, lecz wpływa na rozstrzygnięcie sądu.
W skardze wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Z uzasadnienia skargi wynika przede wszystkim, że "A" S.A. kwestionuje po pierwsze zakres żądanej dokumentacji, który jest zbyt szeroki, a po drugie co do zasady zaistnienie przesłanek do zastosowania przepisu art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach. Skarżąca twierdzi bowiem, że zaskarżoną decyzję wydano w toku postępowania o cofnięcie uprawnienia, a więc spełnienie przesłanki "innego prowadzonego postępowania z zakresu ochrony środowiska" nie miało w niniejszej sprawie miejsca. Zaskarżona decyzja uzasadniona została koniecznością sprawdzenia, czy spółka realizuje zalecenia marszałka określone w piśmie z dnia 17 lutego 2015 r., co nie stanowi ustawowej przesłanki przedłożenia dokumentów.
Skarżąca spółka wskazała, że z uwagi na decyzję Marszałka Województwa z dnia 3 sierpnia 2016 r. o umorzeniu postępowania w przedmiocie cofnięcia zezwoleń na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, wystąpiła do SKO z wnioskiem o zmianę zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując argumentację sformułowaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ wyjaśnił, że nadano bieg wnioskowi o zmianę zaskarżonej decyzji, który oczekuje na rozpatrzenie.
Na rozprawie w dniu 4 stycznia 2017 r. pełnomocnik skarżącej oświadczył, że obecnie zaskarżona decyzja jest bezprzedmiotowa z uwagi na wydanie przez Marszałka Województwa decyzji z dnia 3 sierpnia 2016 r. o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie cofnięcia zezwolenia. W związku z tym wniósł o uchylenie decyzji obu instancji oraz o umorzenie postępowania administracyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli legalności w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 lipca 2016 r. utrzymująca w mocy decyzję Marszałka Województwa z dnia 30 kwietnia 2015 r., zobowiązująca skarżącą spółkę do przedłożenia w terminie do dnia 15 maja 2015 r. kompletu posiadanych dokumentów ewidencji odpadów dla instalacji do termicznego unieszkodliwiania odpadów medycznych i weterynaryjnych – spalarki typu SP – 100, zlokalizowanej na terenie Szpitala Specjalistycznego [...] w Ch. przy ul. L., za okres od dnia 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 kwietnia 2015 r.
Materialnoprawną podstawę powyższych decyzji stanowi przepis art. 72 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013, poz. 21), zwanej dalej ustawą o odpadach. Zgodnie z art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach marszałek województwa właściwy ze względu na miejsce odbierania odpadów komunalnych, wytwarzania, przetwarzania odpadów albo miejsce zamieszkania lub siedzibę transportującego odpady wykonującego usługę transportu odpadów, w drodze decyzji, zobowiązuje posiadacza odpadów do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów, w przypadku gdy sprawozdanie, o którym mowa w art. 73 i art. 75, budzi wątpliwości co do prawidłowości wypełnienia lub gdy jest to niezbędne do prowadzenia innych postępowań z zakresu ochrony środowiska należących do jego właściwości.
Analizując charakter prawny postępowania prowadzonego w trybie art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach należy odwołać się do całokształtu regulacji objętej art. 72, której ust. 1 stanowi, że posiadacz odpadów jest obowiązany do przechowywania dokumentów ewidencji odpadów, o których mowa w art. 67 ust. 1, przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym sporządzono te dokumenty, z zastrzeżeniem art. 116. Dokumenty ewidencji odpadów, zgodnie z art. 67 ust. 1 ustawy to m.in. karty ewidencji odpadów, które zawierają następujące informacje:
1) imię i nazwisko lub nazwę posiadacza odpadów oraz adres zamieszkania lub siedziby;
2) miejsce przeznaczenia odpadów - w przypadku wytwórcy odpadów;
3) sposoby gospodarowania odpadami, a także dane o ich pochodzeniu - w przypadku posiadacza odpadów prowadzącego przetwarzanie odpadów;
4) miejsce pochodzenia odpadów oraz odpowiednio: miejsce przeznaczenia, częstotliwość zbierania odpadów, sposób transportu oraz przewidywaną metodę przetwarzania odpadów.
Przepis art. 72 ustawy o odpadach wskazuje na cel prowadzenia ewidencji odpadów, którym jest pozyskanie weryfikowalnej wiedzy na temat skali i charakteru gospodarki odpadami prowadzonej przez posiadacza odpadu. Na podstawie danych z dokumentów ewidencji odpadów możliwe staje się sprawdzanie przestrzegania przez posiadacza odpadów wymogów prowadzenia właściwej gospodarki odpadami oraz monitorowanie przez władzę publiczną ilości i rodzaju odpadów znajdujących się w obrocie, w tym zwłaszcza w celu zapobieżenia wyprowadzaniu odpadów poza system.
Przepis art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach przyznał marszałkowi województwa, posiadającemu również kompetencje do rozstrzygania o cofnięciu pozwolenia na eksploatację instalacji, w tym instalacji powodującej wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, uprawnienie do zobowiązania posiadacza odpadów do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów, określając przy tym dwie przesłanki wydania takiej decyzji:
1. gdy sprawozdanie, o którym mowa w art. 73 i art. 75, budzi wątpliwości co do prawidłowości wypełnienia lub,
2. gdy jest to niezbędne do prowadzenia innych postępowań z zakresu ochrony środowiska należących do właściwości marszałka województwa.
W pierwszym przypadku stanowi to rozwiązanie szczególne wobec uprawnienia marszałka województwa wynikającego z art. 77 ust. 1 i 2 ustawy (weryfikacja i korekta sprawozdań), jako rodzaj decyzji sankcyjnej. Druga sytuacja ma charakter ogólny, a na marszałku województwa spoczywa ciężar wykazania "niezbędności" żądanej dokumentacji ewidencji odpadów dla prowadzenia innych postępowań z zakresu ochrony środowiska należących do jego właściwości.
W rozpoznawanej sprawie ustalone przez organy okoliczności faktyczne przedstawiają się w ten sposób, że z powodu odnotowanych naruszeń korzystania przez spółkę z pozwolenia z dnia 13 października 2008 r. wydanego na rzecz Szpitala Specjalistycznego [...] w Ch. na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji termicznego przekształcania odpadów medycznych – spalarki typu SP – 100, a przeniesionego na spółkę decyzją z dnia 1 kwietnia 2010 r., wszczęto postępowanie w trybie przepisów art. 195 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2016 r., poz. 672), zwanej dalej p.o.ś., zmierzające do zweryfikowania przesłanek cofnięcia bez odszkodowania pozwolenia na eksploatację instalacji z powodu jej prowadzenia z naruszeniem warunków pozwolenia, innych przepisów ustawy i ustawy o odpadach. Właściwym do prowadzenia postępowania w tym przedmiocie jest marszałek województwa.
Skoro w toku powyższego postępowania organ właściwy powziął wątpliwości co do zgodności rzeczywistych warunków prowadzenia instalacji termicznego przekształcania odpadów z warunkami pozwolenia w zakresie przekraczania maksymalnej zdolności przerobowej, dotrzymywania pracy spalarki, rzeczywistego jej czasu pracy, temperatury dopalania, zużycia świeżej wody i zużycia gazu ziemnego, we wskazanym okresie, prawidłowa i wnikliwa weryfikacji tego stanu mogła nastąpić wyłącznie po sprawdzeniu ewidencji odpadów. Narzędzia ku temu dostarcza natomiast przepis art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach. Bez zgromadzenia niezbędnego materiału porównawczego w postaci dokumentacji ewidencji odpadów, do której przechowywania i udostępnienia kontrolującym zobowiązany jest posiadacz odpadów ustawowo, nie byłoby możliwe zweryfikowania warunków wykonywania pozwolenia na eksploatację instalacji powodującą wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Przy czym podkreślić należy zasadność ustalenia marszałka województwa, że pozyskanie przedmiotowych materiałów jest konieczne do sprawdzenia, czy spółka realizuje zalecenia w zakresie usunięcia uchybień w eksploatacji instalacji określonych w wezwaniu do usunięcia naruszenia z dnia 17 lutego 2015 r., wydanego w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 195 p.o.ś.
W tych okolicznościach sąd nie miał wątpliwości, że ziściła się przesłanka "niezbędności" takiego zobowiązania ze względu na prowadzone inne postępowanie z zakresu ochrony środowiska należące do właściwości marszałka województwa. Co do tego, że postępowanie o cofnięcie pozwolenia na prowadzenie instalacji jest postępowaniem odrębnym od toczącego się postępowania o zobowiązanie posiadacza odpadów do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów świadczy w pierwszej kolejności odrębna podstawa prawna oraz wyraźne wskazanie, że w sprawie zobowiązania do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów wydaje się odrębną decyzję administracyjną, czyli akt rozstrzygający samodzielną sprawę administracyjną.
Odrębność powyższych postępowań nie niweczy służebnej, akcesoryjnej funkcji postępowania prowadzonego w trybie przepisu art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach, którego celem jest pozyskanie dokumentów ewidencji odpadów mogących posłużyć do sprawdzenia warunków korzystania z posiadanych pozwoleń oraz przestrzegania przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz ustawy o odpadach. W konsekwencji sąd zaakceptował możliwość nałożenia obowiązku z art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach z uwagi na prowadzenie innego postępowania z zakresu ochrony środowiska, w tym przypadku postępowania prowadzonego przez marszałka województwa na podstawie art. 195 p.o.ś., traktując je jako dwa odrębne postępowania.
Wobec powyższego sąd nie podzielił zarzutów naruszenia przepisów postępowania, albowiem nie dostrzegł, ażeby jakiekolwiek z nich miały wpływ na wynik sprawy. Odnosząc się do zarzutu braku zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania w sprawie zobowiązania do przedłożenia dokumentów sąd uznał za wystarczające powiadomienie stron o wszczęciu postępowania z art. 195 p.o.ś. z dnia 9 lipca 2014 r. Powyższe zawiadomienie w sposób dostateczny dostarczało stronom informacji o ich sytuacji procesowej, w tym skarżąca zobowiązana do przechowywania dokumentacji ewidencji odpadów winna była liczyć się z koniecznością ich udostępnienia w trybie art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach, we własnym dobrze pojętym interesie, zmierzając do wykazania prawidłowego korzystania z przysługującego jej pozwolenia. Ponadto z uzasadnienia decyzji organu pierwszej instancji w sposób niewątpliwy wynika, z uwagi na jakie inne toczące się postępowanie z zakresu ochrony środowiska wynika obowiązek nałożony decyzją wydaną w trybie art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach i jakiemu celowi ma służyć obowiązek przedstawienia spornej dokumentacji. Organ drugiej instancji dokonał w tym zakresie również prawidłowych ustaleń, wobec czego sąd nie dopatruje się naruszenia przez oba organy przepisu art. 107 § 3 k.p.a.
Sąd nie dostrzegł naruszenia prawa w określonym w decyzji terminie, za który organ zażądał dokumentacji ewidencji odpadów. Z treści art. 72 ust. 1 ustawy o odpadach wynika, że posiadacz odpadów zobowiązany jest do ich przechowywania przez okres 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym je sporządzono. W trakcie tego okresu posiadacz odpadów jest zobowiązany do ich udostępniania na żądanie organów kontrolujących oraz w wyniku nałożenia zobowiązania do ich przedłożenia decyzją wydaną w trybie art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach. Marszałek wydał decyzję zobowiązującą do przedłożenia dokumentów ewidencji odpadów za okres od 1 stycznia 2015 r. do dnia 30 kwietnia 2015 r. ze względu na toczące się od lipca 2014 r. postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na wprowadzenia gazów i pyłów do powietrza, poprzedzając ją uprzednim wezwaniem z dnia 17 lutego 2015 r. do usunięcia stwierdzonych naruszeń. W celu sprawdzenia, czy zobowiązana spółka usunęła naruszenia organ zastosował możliwość zgromadzenia dokumentacji ewidencji odpadów za okres, co do którego powziął wątpliwości, celem zweryfikowania rzeczywistych warunków korzystania z pozwolenia. W ocenie sądu okres ten nie budzi żadnych zastrzeżeń co do czasokresu oraz uzasadnienia.
Podobnie w zakresie zarzutu błędnego pouczenia co do uprawnienia do wniesienia skargi, jego niefortunna redakcja językowa nie spowodowała dla strony negatywnych skutków procesowych. Uprawnienie do zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego zostało przez skarżącą spółkę prawidłowo wykorzystane i zainicjowało kontrolę jej legalności.
Na koniec należy wyjaśnić, że umorzenie postępowania administracyjnego prowadzonego w przedmiocie cofnięcia bez odszkodowania decyzji z dnia 1 kwietnia 2010 r. przenoszącej prawa i obowiązki wynikające z decyzji z dnia 13 października 2008 r. zezwalającej na eksploatację instancji wprowadzającej gazy i pyły do powietrza, które nastąpiło decyzją Marszałka Województwa z dnia 3 sierpnia 2016 r., ma charakter następczy w stosunku do kontrolowanej decyzji SKO z dnia 22 lipca 2016 r. Kontrola sądowej legalności aktów administracji publicznej, określona przepisami ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718), zwanej dalej p.p.s.a., odbywa się w stanie prawnym i faktycznym właściwym dla daty wydania skarżonego aktu. Wydanie zatem przez marszałka decyzji umarzającej postępowanie prowadzone na podstawie art. 195 p.o.ś. po dniu wydania zaskarżonej decyzji SKO nie miało wpływu na ocenę legalności działań organów administracji w niniejszej sprawie. Należy zaznaczyć, że poza kontrolą i granicami w sprawie decyzji wydanych na podstawie art. 72 ust. 3 ustawy o odpadach pozostaje odrębne postępowanie prowadzone na podstawie art. 195 p.o.ś., sąd zatem nie jest uprawniony do oceny prawidłowości wydawanych w jego toku decyzji administracyjnych. Tym samym uchybienia uzasadniające umorzenie postępowania decyzją z dnia 3 sierpnia 2016 r. w istocie swojej nie mają wpływu na kontrolę prawidłowości zaskarżonej decyzji. Sąd też ponownie wyjaśnia, że kontrolowana decyzja w istocie nie miała charakteru sankcyjnego, lecz wynikała z uzasadnionej niezbędności w związku z prowadzeniem przez marszałka województwa innego postępowania z zakresu ochrony środowiska.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku akceptując prawidłowość zaskarżonej decyzji, na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło