II SA/Gd 533/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Sędziowie: NSA Stanisław Nowakowski WSA Renata Owczarzak (spr.) Protokolant Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi W. S. na decyzję Wojewody z dnia 25 stycznia 2002r., nr [...] w przedmiocie zarzutów dotyczących postępowania egzekucyjnego 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta z 21 listopada 2001r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. II SA/Gd 355/02 UZASADNIENIE Na podstawie pozwolenia wydanego przez Wydział Urbanistyki Architektury i Nadzoru Budowlanego (Prezydium Miejskiej Rady Narodowej) z 26 kwietnia 1958 r., Nr [...] udzielono S. S. zgody na budowę garażu z obowiązkiem jego rozebrania najpóźniej do 1965 r. W dniu 1 kwietnia 1983 r. oraz 1 września 1987 r. PGM zawarł z W. S. umowy najmu przedmiotowego garażu położonego przy ul. [...]. Ostatnią umowę wypowiedziano 10 sierpnia 1998 r., a 16 grudnia 1998 r. Prezydent Miasta wezwał do rozbiórki garażu. Na wezwaniu i w upomnieniu pomyłkowo wpisano nazwisko R. D. Upomnienie anulowano pismem z 12 września 2001 r. Upomnienie na nazwisko W. S. wystawiono 26 września 2001 r. i doręczono 2 października 2001 r. W piśmie z 5 października 2001 r. W. S. zwrócił wagę na fakt wypowiedzenia umowy najmu i wskazał, że ewentualny obowiązek rozbiórki odnosi się do właściciela obiektu - Rejonu Obsługi Mieszkańców. W dniu 26 października 2001 r. Prezydent Miasta wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Wystawienie tytułu było przeprowadzone pismem z którego wynika, że aktem notarialnym garaż został przepisany na W. S. co oznacza, że wszelkie zobowiązania i nakazy dotyczące garażu obciążają adresata tytułu. Nim doszło do wystawienia upomnienia i tytułu wykonawczego trwała wymiana korespondencji w sprawie ewentualnego nabycia garażu i ustanowienia użytkowania wieczystego gruntu na podstawie art. 211 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543). Według miejscowego planu szczegółowego zagospodarowania przestrzennego terenu W. D., zatwierdzonego uchwałą nr VIII/79/94 Rady Miasta Gdańska z 17 listopada 1994 r.(Dz. Urz. Woj. Gdańskiego Nr 29 z 1994 r., poz. 151) nie przewidziano zabudowy garażowej, stąd wniosek W. S. nie został uwzględniony. Po otrzymaniu tytułu wykonawczego W. S. złożył zarzuty wskazując, że nie otrzymał wezwania z 16 grudnia 1998 r., które dotyczyłoby jego osoby. Uznał więc, że wezwanie i upomnienie są bezskuteczne. Ponadto podkreślił, że od wybudowania obiektu upłynęło 30 lat co narusza art. 33 pkt 1 ustawy z 17 czerwca 1966 r. oraz zarzucił błąd co do osoby zobowiązanego z uwagi na niewiadomy stan prawny garażu. Postanowieniem z 21 listopada 2001 r. Nr [...] odmówiono uwzględnienia zarzutów a Prezydent w uzasadnieniu orzeczenia ograniczył się do stwierdzenia, że na tytule umieszczono nowego adresata pozwolenia na wykonania robót, gdyż został on "przepisany aktem notarialnym"’ W zażaleniu skarżący wskazał, że organ nie ustosunkował się do zarzutu • wystawienia tytułu z rażącym naruszeniem prawa (brak wezwania na nazwisko żalącego się) • upływu 30 lat od wybudowania obiektu i tym samym naruszenia art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. • błędu co do osoby zobowiązanej. Postanowieniem Wojewody z 25 stycznia 2002 r. Nr [...] utrzymano w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu stwierdzono, że pozwolenie na budowę z ograniczeniem czasowym daje podstawy do nakazania rozbiórki obiektu bez konieczności wydawania dodatkowego aktu a zobowiązanym do wykonania obowiązku jest adresat pozwolenia lub jego następcy prawni. Dla wszczęcia egzekucji wystarczające jest przesłanie upomnienia zawierającego wezwanie do wykonania obowiązku a taki dokument został skarżącemu doręczony 2 października 2001 r. Ponadto organ wskazał, że obowiązek nie ulega przedawnieniu. Odnośnie do stanu prawnego nieruchomości stwierdzono, że na podstawie aktu notarialnego przeniesiono prawo użytkowania garażu. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, mylnie nazwanej zażaleniem skarżący zarzucił nierozpoznanie zarzutów przez brak merytorycznego odniesienia się do podnoszonych kwestii, tj. ustalania kto jest właścicielem garażu, prawidłowości wystawionego upomnienia z 26 września 2001 r., które dotyczyło innej osoby pominięcie wniosków o wykup garażu. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie stwierdzając, że na podstawie aktu notarialnego przenoszącego prawo użytkowania garażu skarżący przejął wszystkie obowiązki wynikające z pozwolenia na budowę obiektu z możliwością wyłącznie czasowego korzystania z niego. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm. zwanej dalej u.p.s.a.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd w zakresie swojej właściwości sprawuje kontrolę zgodności z prawem zaskarżonych postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 u.p.s.a.). Przedmiotem oceny jest dopuszczalność egzekucji wobec W. S. i zgłoszonych przez stronę zarzutów. Wykaz okoliczności, które mogą być podstawą zarzutu w postępowaniu egzekucyjnym zawiera art. 33 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (która na dzień wydania zaskarżonego postanowienia była ogłoszona w Dz. U. z 1991 r. Nr 36, poz. 161 ze zm. dalej zwanej p.e.a.). Jedną z enumeratywnie wskazanych przyczyn umożliwiających podniesienie zarzutu w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest błąd co do osoby zobowiązanego. Podstawą wystawienia tytułu wykonawczego było wydane 26 kwietnia 1958 r. przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej pozwolenia na wybudowanie garażu z czasową możliwością korzystania z niego do 1965 r. Po tym terminie inwestor był zobowiązany do rozbiórki obiektu. Pozwolenie i nałożony obowiązek dotyczył S. S., natomiast tytuł wystawiono na W. S. Odmawiając uwzględnienia zarzutu organ egzekucyjny ograniczył się do stwierdzenia, że na tytule umieszczono adresata pozwolenia (przepisanego aktem notarialnym), stąd obowiązek rozbiórki spoczywa na wnoszącym zarzut. Aby w wydanym przez organ tytule znalazł się inny adresat obowiązku niż wynikający z pozwolenia koniecznie jest niebudzące wątpliwości wykazanie, że doszło do następstwa prawnego. W przeciwnym przypadku egzekucja wobec innego podmiotu byłaby niedopuszczalna. Organ musi badać dopuszczalność egzekucji a ta w świetle tytułu budzi wątpliwości, których nie rozstrzyga zebrany materiał. Bezsporne jest, że skarżący nie był inwestorem a z akt sprawy nie wynika, że stał się następcą prawnym adresata obowiązku. Dokonując konfrontacji zawartego w uzasadnieniu postanowienia twierdzenia o następstwie prawnym skarżącego z materiałami zgromadzonym w sprawie należy przyjąć, że nie zostało ono poparte odpowiednimi dowodami, co do uzasadnia zarzut dobrowolności takiego ustalenia i wadliwości wydania tytułu. Z uzasadnienia postanowienia organu pierwszej instancji wynika, że w tytule umieszczono adresata obowiązku – W. S., "przepisanego aktem notarialnym", a z uzasadnienia postanowienia organu drugiej instancji, że aktem notarialnym przeniesiono prawo użytkowania garażu, co wiąże się z przejęciem wszystkich zobowiązań. Można jedynie domyślać się, że raczej chodzi o użytkowanie wieczyste gruntu a nie użytkowanie garażu jako ograniczone prawo rzeczowe z natury swej niezbywalne. W piśmie kierowanym do W. S. z 22 października 2001 r. jest mowa o tym, że garaż został przepisany. Dziwi zatem stanowisko zawarte w piśmie z 1 czerwca 2001 r., z którego wynika że W. S. jest najemca garażu. Także w piśmie z 31 lipca 2001r. jest mowa o tym, że nadal nalicza się czynsz za najem podczas gdy umowę najmu wypowiedziano już 10 sierpnia 1998 r. (v. pismo Kierownika Rejonu Obsługi Mieszkańców). Również w piśmie z 12 września 2001 r. Dyrektora Wydziału Urbanistyki i Architektury kierowanym do R. D. jest mowa, że najemcą garażu jest W. S. Stosunek najmu nie może być przejęty jako podstawa sukcesji praw i obowiązków. W taki przypadku adresatem obowiązku powinien być właściciel czy użytkownik wieczysty a nie najemca. Dodatkowym argumentem przemawiającym za dowolnością ustalenia następstwa prawnego ustawy o gospodarce nieruchomościami. W piśmie z 1. 06.2001r. odmawiającym uwzględniania wniosku organ stwierdził, że z uwagi na niezgodność ze szczegółowym planem zagospodarowania przestrzennego na tym terenie nie może być zachowana funkcja garażowa. Jeśli doszłoby do następstwa prawnego w postaci przejścia własności i użytkowania wieczystego gruntu bezprzedmiotowe byłyby zabiegi o nabycie własności garażu i użytkowania wieczystego gruntu. Na podstawie materiału zgromadzonego w sprawie nie wynika, że doszło do następstwa prawnego na rzecz W. S. ani też kiedy ewentualnie miałaby miejsce sukcesja i co stanowiło jej podstawę. Pozwolenie wydane zostało na S. S., zatem aby tytuł mógł dotyczyć innego podmiotu przejść praw i obowiązków nie może budzić żadnych wątpliwości. Dodatkowo trzeba zwrócić uwagę na to, że w uzasadnieniu postanowienia drugiej instancji jest mowa K. jako adresacie pozwolenia a nie S. S. Wątpliwość wydanych postanowień prowadzi do konieczności uchylenia zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia na podstawie art. 154 § 1 pkt 1 c u.p.s.a. z powodu naruszenia art. 28 a i 29 p.e.a. Przy ponownym rozpoznaniu podstawowego znaczenia nabiera konieczność ustalenia czy doszło do następstwa prawnego, by adresatem obowiązku był inny podmiot niż ten którego dotyczyło pozwolenie. W tych okolicznościach odnoszenie się do innych podstaw zarzutu jest przedwczesne. Na podstawie art. 152 u.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 wyroku, przyjmując za prezentowanym obecnie w orzecznictwie stanowiskiem, że pojęcie wykonalności rozstrzygnięć obejmuje szeroko pojętą skuteczność prawna orzeczenia.