II SA/Gd 535/08

PostanowienieWSA w Gdańsku2008-11-17

Skład orzekający: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy istnieją podstawy do ponownego przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie z kosztów sądowych) osobie, której sytuacja materialna i zdrowotna nie uległa zmianie od czasu wydania prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w innym zakresie (ustanowienie radcy prawnego)?
Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z kosztów sądowych, ponieważ wnioskodawca nie wykazał zmiany okoliczności faktycznych uzasadniających odmienną ocenę jego sytuacji materialnej i rodzinnej w porównaniu do sytuacji istniejącej w dacie wydania prawomocnego postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Wnioskodawca posiada stałe źródło dochodów i majątek, co pozwala mu partycypować w kosztach postępowania.
Stan faktyczny
M.O., 83-letni schorowany emeryt, wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z kosztów sądowych w sprawie dotyczącej budowy obiektu budowlanego. Wnioskodawca podał, że jego emerytura w wysokości 1379,18 zł miesięcznie jest w całości pochłaniana przez wydatki na utrzymanie, leki i media. Wcześniej sąd przyznał mu prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego. Obecny wniosek dotyczył zwolnienia z kosztów sądowych, a wnioskodawca nie przedstawił nowych okoliczności uzasadniających zmianę jego sytuacji materialnej.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania M. O. prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 22 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. O. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 9 maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie budowy obiektu budowlanego postanawia: odmówić przyznania M. O. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z kosztów sądowych. M.O. ponownie wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie z kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku podał, że ma 83 lata i jest osobą ciężko schorowaną. Prowadzi sam gospodarstwo domowe, utrzymując się wyłącznie z emerytury w wysokości 1379,18 zł miesięcznie. Wnioskodawca nadto oświadczył, iż nie posiada żadnego majątku - oszczędności oraz przedmiotów wartościowych o wartości powyżej 3000 Euro, poza nieruchomością, w której zamieszkuje, tj. domem o powierzchni 95 m2. Skarżący podkreślił, że dochód z emerytury pochłaniają w całości wydatki na skromne utrzymanie, a przede wszystkim na zakup leków i opłaty za media. Stosownie do treści art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami), prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Wnioskodawca po raz pierwszy zwrócił się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego wnioskiem z dnia 10 lipca 2007 r. Postanowieniem z dnia 22 października 2008 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w osobie referendarza sądowego, przyznał wnioskodawcy prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego. W aktualnie rozpoznawanym wniosku strona po raz kolejny zwróciła się o przyznanie prawa pomocy, tym razem - przez zwolnienie od kosztów sądowych (wnioskiem z dnia 7 listopada 2008 r. – data stempla pocztowego). Z uwagi na fakt, że pierwszy jego wniosek został prawomocnie rozstrzygnięty w/w postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 2008 r. - należało dokonać porównania jego sytuacji majątkowej i możliwości zarobkowych istniejących w dacie złożenia pierwszego wniosku z sytuacją przedstawioną w niniejszym wniosku. Zgodnie bowiem z treścią art. 165 cytowanej wyżej ustawy postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Analiza ta winna być zatem dokonana pod kątem przytoczenia przez wnioskodawców nowych okoliczności faktycznych, nieznanych Sądowi w chwili rozpoznawania pierwszego wniosku, które uzasadniałyby odmienną ocenę ich sytuacji i w konsekwencji - przyznanie prawa pomocy. Weryfikacja danych ujawnionych przez wnioskodawcę w uzasadnieniu wniosku oraz w jego oświadczeniu dotyczącym majątku i dochodów wskazuje, iż nie uległy żadnej zmianie okoliczności faktyczne, które były podstawą wydania postanowienia w dniu 22 października 2008 r. Zarówno wówczas, jak i obecnie głównym źródłem utrzymania wnioskodawcy jest jego emerytura, której wysokość nie uległa zmianie. Podobnie – nie uległy zmianie zasoby majątkowe wnioskodawcy, ani też jego sytuacja zdrowotna. W tej sytuacji, brak jest podstaw do uwzględnienia wniosku strony, bowiem nie zaoferowała ona nowych okoliczności, które mogłyby skutkować odmienną oceną jego sytuacji materialnej i rodzinnej w kontekście istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy. Niezależnie od tego, biorąc pod uwagę, że obecnie wniosek skarżącego zmierza do objęcia go prawem pomocy w zakresie całkowitym, wskazać należy, oceniając sytuację majątkową i zarobkową skarżącego, iż nie jest on osobą, która nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący ma stałe źródło dochodów, a ponadto majątek w postaci domu, z którego może czerpać pożytki. Okoliczności te pozwalają uznać, iż - jeśli weźmie się pod uwagę fakt ustanowienia radcy prawnego z urzędu – skarżący będzie w stanie partycypowanie w pozostałych kosztach związanych z jego udziałem w sprawie. Wobec powyższego, Sąd na mocy przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło