II SA/Gd 536/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędzia NSA Barbara Skrzycka – Pilch (spr.) Protokolant: Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 27 lutego 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi B. G. i M. G. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. Decyzją z dnia 13 grudnia 2006r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. – Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003r., Nr 207, poz. 2016 ze zm.) nakazał B. i M. G. rozbiórkę: obiektu budowlanego pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej o konstrukcji drewnianej nietrwale związanego z gruntem, obiektu budowlanego pełniącego funkcję magazynową nietrwale związanego z gruntem wzniesionych na terenie działki nr [...] położonej w K. B. [...] gmina K. bez wymaganego pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji podniósł, że w niniejszej sprawie zachodziły okoliczności uzasadniające rozbiórkę na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane, albowiem przedmiotowe obiekty zostały wybudowane bez wymaganego pozwolenia na budowę na początku 1994 roku na terenie przeznaczonym w wówczas obowiązującym ogólnym planie zagospodarowania przestrzennego pod użytki rolne. Organ wskazał jednocześnie, że obecnie dla terenu, na którym położona jest przedmiotowa działka brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Decyzja została doręczona B. i M. G. w dniu 21 grudnia 2006r. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. G. i M. G., datując pismo na dzień 4 stycznia 2007r. Data nadania odwołania w urzędzie pocztowym nie była czytelna, zaś odwołanie wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 10 stycznia 2007r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 maja 2007r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy nie znajdując podstaw prawnych do jej uchylenia lub zmiany. Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku wnieśli B. G. i M. G. domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974r. - Prawo budowlane poprzez niewłaściwe zastosowanie na skutek błędnego przyjęcia, iż zachodziły przesłanki do nakazania rozbiórki przedmiotowego obiektu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, sprawowaną pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. W niniejszej sprawie zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, jednak z innych względów niż podniesione w skardze. Postępowanie odwoławcze prowadzone na podstawie przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 ze zm. – dalej jako: kpa) składa się z fazy wstępnej, fazy postępowania wyjaśniającego i fazy wydania decyzji. W fazie wstępnej organ odwoławczy obowiązany jest ocenić, czy odwołanie jest dopuszczalne oraz czy zostało wniesione w terminie. Zgodnie bowiem z art. 134 kpa organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Podkreślić należy, że ocena okoliczności istotnych dla zachowania terminu do wniesienia odwołania wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z zastosowaniem zasad postępowania dowodowego określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego. W razie wątpliwości w tym zakresie organ odwoławczy winien podjąć z urzędu właściwe czynności sprawdzające i przeprowadzić wszelkie potrzebne dowody. Jeśli po przeprowadzeniu tych czynności organ odwoławczy stwierdza, że odwołanie zostało wniesione po terminie, to nie może przystąpić do merytorycznej oceny rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, lecz jest zobowiązany do wydania postanowienia stwierdzającego uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Rozpoznanie zaś odwołania wniesionego z uchybieniem terminu, który nie został na prośbę strony przywrócony, stanowiłoby rażące naruszenie prawa określone w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W ocenie Sądu organ odwoławczy w niniejszej sprawie nie podjął niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia okoliczności faktycznych mających znaczenie dla oceny zachowania terminu do wniesienia odwołania, naruszając tym samym normę zawartą w art. 7 kpa. Organ odwoławczy we wstępnej fazie rozpatrywania odwołania był obowiązany - zgodnie z art. 77 § 1 kpa - w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy w celu dokonania prawidłowej oceny kwestii zachowania terminu do wniesienia odwołania. Jak bowiem wynikało z akt administracyjnych organu odwoławczego decyzja organu pierwszej instancji została doręczona skarżącym w dniu 21 grudnia 2006r., a zatem termin do wniesienia odwołania, wynoszący zgodnie z art. 129 § 2 kpa 14 dni, upłynął w dniu 4 stycznia 2007r. Odwołanie wpłynęło do organu pierwszej instancji w dniu 10 stycznia 2007r., natomiast data nadania odwołania w pocztowym nie była czytelna, przy czym próby odczytania stempla pocztowego prowadzić mogły do różnych ustaleń, mianowicie iż odwołanie zostało nadane w dniu 3 stycznia 2007r. (wówczas byłoby wniesione w terminie) lub też w dniu 8 stycznia 2007r., co oznaczałoby wniesienie odwołania z uchybieniem terminu. Zatem naruszenie przez organ odwoławczy przepisów art. 7 i art. 77 § 1 kpa stanowiło naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ odwoławczy przeprowadzi postępowanie wyjaśniające w zakresie niezbędnym do ustalenia okoliczności zachowania przez skarżących terminu do wniesienia odwołania, mając przy tym na uwadze również przepis art. 81 kpa, który dla uznania okoliczności faktycznej za udowodnioną wymaga od organów administracji publicznej umożliwienia wypowiedzenia się stronom co do przeprowadzonych dowodów. W wyniku tak przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego organ odwoławczy rozstrzygnie w trybie art. 134 kpa o uchybieniu terminu do wniesienia odwołania albo merytorycznie rozpatrzy odwołanie. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku. W związku z uwzględnieniem skargi Sąd, na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku, iż zaskarżona decyzja nie może być wykonana.