II SA/Gd 537/11

PostanowienieWSA w Gdańsku2011-08-19

Skład orzekający: Diana Trzcińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba fizyczna ubiegająca się o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu, musi wykazać, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania?
Ratio decidendi
Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, wymaga wykazania, że osoba ta nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy wnioskodawca posiada stałe i regularne dochody, z których stać go na zakup mieszkania dla syna i spłatę pożyczki, a także jest właścicielem mieszkania, nie zachodzą podstawy do przyznania prawa pomocy w pełnym zakresie, choć może być uzasadnione zwolnienie od wpisu sądowego.
Stan faktyczny
L. S. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w pełnym zakresie, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu. Wnioskodawca wraz z żoną utrzymują troje dzieci, posiadają dochody z umów o pracę, są właścicielami mieszkania i spłacają pożyczkę na mieszkanie dla syna. Referendarz sądowy, analizując sytuację materialną wnioskodawcy, postanowił przyznać prawo pomocy jedynie w zakresie zwolnienia od wpisu sądowego, odmawiając ustanowienia pełnomocnika z urzędu.
Rozstrzygnięcie
1. Przyznano L. S. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi. 2. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienie adwokata lub radcy prawnego).

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 19 sierpnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku L. S. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 lutego 2011 r., Nr [...] w przedmiocie kary za usunięcie drzewa postanawia 1. przyznać L. S. prawo pomocy przez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od niniejszej skargi, 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. L. S. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata lub radcy prawnego z urzędu (wniosek na urzędowym formularzu PPF wpłynął 14 lipca 2011 r.). Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że prowadzi on gospodarstwo domowe wspólnie z żoną, mając na utrzymaniu troje dzieci – dwoje uczących się i jednego syna bezrobotnego. Źródłem utrzymania małżonków są ich dochody z umów o pracę w łącznej kwocie ponad 3 200 zł miesięcznie (netto). Wnioskodawca wskazał, że jest właścicielem mieszkania o powierzchni 43 m2. Ponadto, zakupił mieszkanie dla syna w miejscowości Szymankowo, za które spłaca pożyczkę w kwocie 1384 zł miesięcznie. Poza tym, nie posiada żadnych oszczędności i przedmiotów wartościowych. Ponosi wysokie koszty miesięcznie na utrzymanie dwóch mieszkań. Wezwany do nadesłania dokumentów źródłowych w celu wyjaśnienia wątpliwości, dotyczących jego stanu majątkowego i finansowego wnioskodawca oświadczył, że nie posiada żadnych pojazdów mechanicznych. Podał, że w mieszkaniu syna nikt nie mieszka, gdyż mieszkanie to wymaga remontu, na który nie posiada środków. Przedłożył decyzję o uznaniu syna za bezrobotnego z dniem 29 lipca 2011 r. oraz kserokopie rachunków (spłaty pożyczki w kwocie 1 384,88 zł, ubezpieczenia na życie małżonków w kwocie odpowiednio 156 zł i 50 zł, za abonament RTV – 17,15 zł, za energię za okres 5 miesięcy w kwocie 458,54 zł oraz kserokopie rachunków, z których nie wynika na jakie cele zostały poniesione). Zgodnie z brzmieniem art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Stosownie zaś do treści art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga nadto złożenia przez wnioskodawcę osobistego tymże pełnomocnikiem. W myśl zaś art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. W ocenie referendarza, wniosek skarżącego zasługuje tylko na częściowe uwzględnienie, przez zwolnienie z obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi, który wynosi 468 zł. Referendarz wziął przy tym pod uwagę dochody gospodarstwa domowego skarżącego, które są na średnim poziomie w relacji do ponoszonych (i udokumentowanych) wydatków oraz fakt, że wnioskodawca ma na utrzymaniu dwoje uczących się dzieci. W ocenie referendarza jednak brak jest podstaw, by uwzględnić wniosek w całości, gdyż wnioskodawca wraz z żoną mają stałe i regularne dochody, z których stać ich na zakup mieszkania dla syna i spłatę zaciągniętej z tego tytułu pożyczki. Ponadto, małżonkowie są właścicielami mieszkania o powierzchni 43 m2. W ocenie referendarza zatem, wnioskodawca znajdując się w takiej sytuacji zarobkowej i majątkowej, będzie w stanie - biorąc pod uwagę fakt zwolnienia od wpisu od skargi – na partycypowanie w pozostałych kosztach sądowych w niniejszej sprawie. Tym bardziej, że na obecnym etapie brak pełnomocnika z urzędu w żaden sposób nie ogranicza prawa skarżącego do sądu. Na marginesie też zauważyć należy, że oświadczenie wnioskodawcy co do wysokości dochodów w jego gospodarstwie domowym nie jest w pełni wiarygodne. Wnioskodawca nie wykazuje bowiem dochodów z prac dorywczych swojego bezrobotnego syna, a przecież w piśmie z dnia 24 maja 2011 r., zawierającym wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi wyraźnie wskazuje, że "syn wyjechał do pracy poza miejsce zamieszkania". Niewątpliwie zatem musi osiągać dochody z tytułu wykonywania tejże pracy. Mając na uwadze przedstawione wyżej okoliczności referendarz, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło