II SA/Gd 539/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Referendarz sądowy WSA Diana Trzcińska po rozpoznaniu w dniu 15 października 2008 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie z jego skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 maja 2008 r. Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego postanawia przyznać J. K. prawo pomocy przez ustanowienie adwokata. J. K. zwrócił się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Ze złożonego oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach wnioskodawcy wynika, że mieszka on wraz z matką, ojczymem oraz bratem, jednak członkowie rodziny nie udzielają mu żadnej pomocy. Skarżący nie ma pracy, źródłem jego utrzymania jest renta w wysokości 556,02 zł miesięcznie. Wnioskodawca nie posiada żadnego majątku, ani oszczędności, a z uzyskiwanego świadczenia rentowego musi partycypować w kosztach utrzymania mieszkania, w którym mieszka wraz z rodziną, przekazując swojej matce kwotę 350 zł miesięcznie. Wnioskodawca jest osobą bardzo schorowaną, w związku z tym większość uzyskiwanych dochodów przeznacza na leki. Jak oświadczył, nie może liczyć na wsparcie rodziny, która nie tylko odmawia wpuszczenia pracowników socjalnych do mieszkania celem przeprowadzenia wywiadu środowiskowego, ale także odmawia udzielenia pomocy finansowej. Wnioskodawca podał, iż nie jest w stanie wskazać wysokości dochodów członków swojej rodziny, gdyż odmawiają oni udzielenia informacji w tym zakresie organom administracji. Zgodnie z treścią art. 239 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Oznacza to zatem, że skarżący z mocy samej ustawy zwolniony jest od konieczności ponoszenia kosztów sądowych w niniejszej sprawie, o czym został poinformowany w zarządzeniu z dnia 21 lipca 2008 r. (doręczonym w dniu 24 lipca 2008 r.). W tej sytuacji, Sąd mógł rozważyć wniosek skarżącego o przyznanie mu prawa pomocy jedynie w zakresie ustanowienia adwokata, tj. w zakresie częściowym. Stosownie zatem do treści art. 245 § 3 cytowanej wyżej ustawy prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie zaś prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej następuje, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy). Zgodnie z art. 246 § 3 ustawy – ustanowienie dla strony adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z tymże pełnomocnikiem. Wskazane przepisy stanowią wyjątek o zasady, wynikającej z treści art. 199 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którą na stronie ciąży obowiązek pokrycia kosztów postępowania wywołanych jej udziałem w sprawie. Zatem, rzeczą wnioskodawcy, jako zainteresowanego, jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w przytoczonych przepisach. Biorąc pod uwagę zawarte we wniosku dane odzwierciedlające aktualną sytuację majątkową skarżącego, okoliczność, że osiąga on niewysokie dochody, uwzględniając też jego stan zdrowia, fakt braku majątku i oszczędności Sąd uznał, że nie jest on w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania związanych z niniejszą sprawą. Tym samym, spełnia ustawowe przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów Sąd, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 2 cytowanej ustawy, orzekł jak w sentencji postanowienia.