II SA/Gd 540/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w następującym składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Marek Kraus po rozpoznaniu w dniu 19 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi M. K., I. P., E. L., A. P., M. K., A. K. i E. P. na decyzję Wojewody z dnia 28 czerwca 2021 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości postanawia: odmówić przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. M. K., I. P., E. L., A. P., M. K., A. K.i E. P., reprezentowani przez pełnomocnika – adwokata, wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Wojewody z dnia 28 czerwca 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta z dnia 11 kwietnia 2019 r. orzekającą o odmowie zwrotu udziału w prawie własności do wywłaszczonej nieruchomości. W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 8 września 2021 r. pełnomocnik Skarżących został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictw procesowych lub jego uwierzytelnionych odpisów do działania w imieniu Skarżących przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi zgodnie z art. 35 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako "p.p.s.a."), w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało skutecznie doręczone pełnomocnikowi Skarżących w dniu 20 września 2021 r. W odpowiedzi na ww. wezwanie pełnomocnik Skarżących wraz z pismem z dnia 23 września 2021 r. (data stempla pocztowego) przedłożył poświadczone za zgodność z oryginałem kopie pełnomocnictw udzielonych mu przez A. P., M. K., A. K., E. L., E. P. oraz I. P., wraz z dowodami uiszczenia opłaty skarbowej od tych pełnomocnictw, a także kopię pełnomocnictwa udzielonego mu przez M. K., również z dowodem uiszczenia opłaty skarbowej. Postanowieniem z dnia 6 października 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny odrzucił skargę M. K. (dalej jako "Skarżąca") z uwagi na nieuzupełnienie braków formalnych. Odpis ww. postanowienia wraz z uzasadnieniem został doręczony pełnomocnikowi Skarżącej dnia 12 października 2021 r. Pismem z dnia 14 października 2021 r. (data złożenia pisma) Skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik Skarżącej podniósł, że nieuzupełnienie braków formalnych skargi, tj. złożenie w Sądzie nieprawidłowego pełnomocnictwa Skarżącej, zaistniało z przyczyn niezależnych od pełnomocnika i w jego działaniu nie można dopatrzyć się winy. Z nieznanych pełnomocnikowi Skarżącej powodów do Sądu została przekazana kserokopia pełnomocnictwa, która nie została uwierzytelniona w sposób wskazany w przepisach prawa. Pełnomocnik Skarżącej w uzasadnieniu wniosku powołał się na awarię urządzenia kopiującego, spowodowany tym stres oraz presję czasu wynikającą ze spiętrzenia spraw wymagających kopiowania dużej ilości dokumentów, a także wskazał, że w ich następstwie nie zauważył, że do pisma przewodniego załączył jedno wadliwe pełnomocnictwo. W ocenie pełnomocnika Skarżącej nie można przypisać mu winy ani rażącego niedbalstwa, ponieważ podjął działania zmierzające do jak najszybszego uzupełnienia braku pisma procesowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 85 p.p.s.a., czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie zaś do art. 87 § 1, 2 i 4 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Spełnienie wymagań formalnych wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi powoduje, że wniosek ten podlega rozpoznaniu merytorycznemu. Jak wynika z przytoczonych wyżej przepisów, zasadniczym warunkiem przywrócenia terminu do dokonania czynności procesowej jest uprawdopodobnienie przez stronę braku jej winy w uchybieniu danego terminu. Uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu wiąże się natomiast z tym, że strona powinna uwiarygodnić swoją staranność oraz fakt, iż przeszkoda uniemożliwiająca jej dokonanie czynności w terminie była od niej niezależna. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że przesłanka braku winy w uchybieniu terminu powinna być oceniana na tle wszystkich okoliczności danej sprawy, z uwzględnieniem obiektywnego miernika staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy i przy rozważeniu uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienie NSA z dnia 24 marca 2004 r., sygn. akt FZ 13/04, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej jako "CBOSA"). Usprawiedliwione przyczyny uchybienia terminu do dokonania czynności są bowiem ograniczone do okoliczności, które nie tyle utrudniają, ale faktycznie uniemożliwiają dokonanie czynności, nawet przy zachowaniu największej możliwej staranności (por. T. Woś [red.], Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005, s. 333). W sprawach zaś, w których stronę reprezentuje profesjonalny pełnomocnik, kryterium braku winy w uchybieniu terminu należy oceniać z uwzględnieniem podwyższonego miernika staranności, jakiej można wymagać od profesjonalnych uczestników obrotu prawnego (zob. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt II GZ 439/10; z dnia 28 lipca 2016 r., sygn. akt II GZ 741/16, CBOSA). Ewentualne błędy i zaniechania po stronie pełnomocnika obciążają samą stronę, która ponosi odpowiedzialność za działania ustanowionego pełnomocnika, który powinien zadbać o prawidłowe i terminowe dokonanie czynności procesowych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 dnia stycznia 2020 r., sygn. akt I FSK 1783/17, CBOSA). W niniejszej sprawie profesjonalny pełnomocnik, prawidłowo wezwany do uzupełnienia braków skargi, nadesłał zwykłą kserokopię pełnomocnictwa udzielonego mu przez Skarżącą, bez uwierzytelnienia tego dokumentu. W uzasadnieniu wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi pełnomocnik Skarżącej wskazał w szczególności, że nie zauważył, że uzupełniając braki formalne załączył wadliwe pełnomocnictwo, co miało wynikać z awarii urządzenia kopiującego, spowodowanego tym stresem oraz presji czasu wynikającej ze spiętrzenia spraw wymagających kopiowania dużej ilości dokumentów. Mając na uwadze powyższe, w niniejszej sprawie Sąd doszedł do wniosku, że pełnomocnik Skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności wskazujących na brak jego winy w nieuzupełnieniu braków formalnych skargi w wyznaczonym terminie. W orzecznictwie jednolicie wskazuje się, że na pełnomocniku będącym profesjonalistą spoczywa obowiązek takiej organizacji pracy i sprawowania nadzoru nad wykonywanymi czynnościami, aby nie dochodziło do zaniedbywania ciążących na nim obowiązków związanych ze świadczoną pomocą prawną. Na profesjonalnym pełnomocniku ciąży zatem szczególny obowiązek dbałości o terminowość i prawidłowość dokonywanych czynności procesowych, a w sytuacjach, gdy od prawidłowego dokonania danej czynności zależy dalszy bieg powierzonej pełnomocnikowi sprawy, zasadnym jest wymaganie od pełnomocnika maksymalnej staranności. Rzetelność wykonania czynności procesowych przekłada się bowiem na prawo strony do obrony jej interesów i ochrony praw (por. postanowienie NSA z dnia 14 grudnia 2011 r., I GZ 527/11, CBOSA), bowiem to na mocodawcy ciąży ryzyko ujemnych skutków niestarannego zachowania reprezentującego go pełnomocnika. Istotą pracy profesjonalnego pełnomocnika jest rzetelne dbanie o interesy mocodawcy, między innymi poprzez wypełnianie w terminie wszystkich wymogów proceduralnych umożliwiających stronie pełny udział w postępowaniu. Pełnomocnik reprezentujący stronę ma obowiązek działania w imieniu i na rzecz mocodawcy z równą starannością, jakby działał na własną rzecz. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy jego uchybienie nastąpiło wskutek przeszkody, której pełnomocnik nie mógł usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Jest zatem dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez jego woli i nieprzewidywalnych okoliczności, które mimo dołożenia wymaganej od niego staranności, udaremniły dokonanie czynności w terminie (por. postanowienie NSA z 12 lutego 2015 r., I OZ 91/15, CBOSA). Za wyżej opisane okoliczności nie mogły zostać uznane powołane przez pełnomocnika Skarżącej argumenty. Wynika z nich natomiast, że złożenie niepoświadczonej za zgodność z oryginałem kopii pełnomocnictwa do reprezentowania Skarżącej było skutkiem niedopatrzenia, omyłki, związanej z brakiem staranności, a rzeczą profesjonalnego pełnomocnika jest takie ułożenie swoich spraw, aby nie wywołało to negatywnych konsekwencji procesowych, a w każdym razie ograniczało możliwość ich wystąpienia. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że pełnomocnik Skarżącej we wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braku formalnego skargi nie przedstawił na tyle przekonującej argumentacji, aby można było przyjąć brak jego winy w uchybieniu terminu. W braku wykazania (uprawdopodobnienia), że w czasie biegu terminu do dokonania czynności zaistniała obiektywna i trudna do przezwyciężenia przeszkoda, której przy dochowaniu staranności nie można było przezwyciężyć, a która uniemożliwiła dokonanie czynności w terminie, brak jest podstaw do przywrócenia tego terminu. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a. odmówił przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi Skarżącej.