II SA/Gd 540/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska po rozpoznaniu w dniu 19 czerwca 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 15 marca 2024 r., nr DKO.450.8.2024 w przedmiocie warunków zabudowy postanawia odmówić przywrócenia skarżącej terminu do wniesienia skargi. W. W. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 15 marca 2024 r., nr DKO.450.8.2024. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Gd 540/24, odrzucił tę skargę jako wniesioną po upływie terminu określonego w art. 53 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm.) – zwanej dalej p.p.s.a. Sąd wskazał przy tym, że zaskarżona decyzja została doręczona skarżącej w dniu 21 marca 2024 r. a tym samym, termin do wniesienia skargi do Sądu na tę decyzję upływał dla skarżącej w dniu 22 kwietnia 2024 r. W tym też dniu skarżąca nadała w urzędzie pocztowym przesyłkę zawierającą skargę ale zaadresowała ją błędnie na adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku a nie na adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku. Zgodnie bowiem z treścią art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Kolegium w Gdańsku przekazało zaś skargę do Kolegium w Słupsku w dniu 26 kwietnia 2024 r. a o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje w takiej sytuacji data nadania skargi przez organ, do którego skarga wpłynęła na adres właściwego organu. Tym samym, skarga została wniesiona po upływie terminu i z tego powodu zasługiwała na odrzucenie na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a. Odpis powyższego postanowienia skarżąca otrzymała w dniu 6 czerwca 2024 r. i w dniu 13 czerwca 2024 r. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do złożenia skargi, wskazując, że błędnie zaadresowała przesyłkę zawierającą skargę na adres kolegium w Gdańsku zamiast Kolegium w Słupsku ale w treści skargi powołała właściwy organ. Skarżąca wskazała przy tym, że w tej sytuacji termin wniesienia skargi nie został uregulowany przepisami prawa a zgodnie z treścią art. 81a § 1 k.p.a. wszelkie wątpliwości w tym zakresie powinny być rozstrzygane na korzyść skarżącej. Rozpoznając złożony wniosek, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Złożony przez skarżącą wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi - nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z treścią art. 86 § 1 p.p.s.a. jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do treści art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4). Z treści powyższych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ocenie Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła zaś fundamentalnej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie w świetle wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak winy w uchybieniu terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć (zob. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 803/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1075/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu nie jest zaś dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748). W ocenie zaś Sądu, nie sposób uznać aby skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Skarżąca nadała skargę do Sądu w ostatnim dniu terminu wynikającego z treści art. 35 § 1 p.p.s.a. jednakże przesyłkę tą wysłała do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku a nie, jak wymaga tego przepis art. 54 § 1 p.p.s.a., do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku, który to organ wydał zaskarżoną przez skarżącą decyzję. Niewątpliwie przy tym, jak jednolicie wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne i doktryna, w takiej sytuacji organ, do którego wniesiono skargę powinien przesłać ją niezwłocznie właściwemu organowi, ponieważ o zachowaniu terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez organ, do którego skarga wpłynęła na adres organu właściwego. Kolegium w Gdańsku czyniąc zadość powyższemu obowiązkowi, po otrzymaniu w dniu 25 kwietnia 2024 r. przesyłki zawierającej skargę już następnego dnia, tj. w dniu 26 kwietnia 2024 r., przekazało skargę do Kolegium w Słupsku. Przekazanie skargi na adres właściwego organu nastąpiło zatem już po upływie terminu przewidzianego na wniesienie skargi a jego zachowanie w sytuacji złożenia skargi w ostatnim dniu terminu na adres niewłaściwego organu, było wręcz niemożliwe. Przy tym, wniesienie skargi za pośrednictwem niewłaściwego organu nie może stanowić podstawy uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi albowiem świadczy o dopuszczeniu się przez wnoszącego skargę niedbalstwa. Od osoby należycie dbającej o swoje interesy należy oczekiwać, że dokonując nawet technicznej czynności, jaką jest zaadresowanie koperty, wykaże się dostateczną starannością, która zapewni skuteczność tej czynności. Tym bardziej, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 15 marca 2024 r. zawierała pouczenie, że na tę decyzję służy skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku za pośrednictwem Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku w terminie 30 dni od daty jej doręczenia. Strona, która mimo prawidłowego pouczenia nie stosuje się do niego, nie może skutecznie powoływać się na brak winy w uchybieniu terminu, jeśli nie istniały przeszkody fizyczne uniemożliwiające dokonanie czynności w przepisanym terminie (zob. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2018 r., sygn. akt I OZ 243/18, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). W tych okolicznościach, zdaniem Sądu, brak było podstaw do uznania, że skarżąca uchybiła terminowi do wniesienia skargi bez swojej winy. Należy mieć przy tym na uwadze, że, jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, nie stanowią podstawy do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony, takie okoliczności jak: dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1369/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając powyższe na uwadze, Sąd odmówił skarżącej przywrócenia terminu do wniesienia skargi, o czym orzekł na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.