II SA/Gd 544/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski (spr.) Sędziowie Sędzia NSA Barbara Skrzycka – Pilch Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 23 stycznia 2008 r. na rozprawie sprawy ze skargi H. i H. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektów budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 stycznia 2007 r., nr [...] i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. określa, że opisane w punkcie pierwszym decyzje nie mogą być wykonane. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 stycznia 2007r. na podstawie art. 48 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), nakazał H. i H. P. rozbiórkę obiektów budowlanych nietrwale związanych z gruntem tj. domku letniskowego o wymiarach 7 * 5,08 m2 wraz z tarasem oraz wc i kontenera o wymiarach 2,13 * 3,07 m posadowionych bez wymaganego pozwolenia na budowę na terenie działki nr [...] w K. B. Organ administracji ustalił, że małżonkowie P. w 2004r. na terenie opisanej wyżej działki posadowili opisane wyżej obiekty budowlane oraz kontener bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. PINB wskazał, że po przeprowadzeniu oględzin przedmiotowej nieruchomości postanowieniem z dnia 17 października 2006r., na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3, art. 83 ust. 1 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 grudnia 2006r.: a) zaświadczenia Wójta Gminy o zgodności przedmiotowych obiektów budowlanych z przepisami o planowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego, b) czterech egzemplarzy projektu budowlanego przedmiotowych obiektów budowlanych wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi, wykonanego przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia budowlane, c) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Organ administracji ustalił, że inwestorzy w 2004r. zrealizowali w warunkach samowoli budowlanej opisane wyżej obiekty budowlane oraz wyjaśnił, że warunkiem ich legalizacji jest zgodność przedmiotowej inwestycji z ustaleniami planu miejscowego bądź ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. PINB wskazał również, że przedłożenie zaświadczenia wójta lub burmistrza o zgodności budowy z ustaleniami planu lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy umożliwi legalizację tej samowoli budowlanej. Niewykonanie natomiast obowiązków nałożonych przedmiotowym postanowieniem spowoduje wydanie nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów. PINB wskazał, że skoro skarżący nie wykonali obowiązków nałożonych na nich wyżej opisanym postanowieniem to stosownie do przepisu art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego zobowiązany był do wydania nakazu rozbiórki. Ponadto ustosunkowując się do wniosków skarżących składanych w toku postępowania organ I instancji wyjaśnił, że właściwym do rozpatrzenia wniosku o wydanie decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu jest Wójt Gminy. Odwołanie od tej decyzji wnieśli H. i H. P., zarzucając, że wzniesione przez nich obiekty nie są trwale związane z gruntem i wywodzili, że wielokrotnie występowali do Wójta Gminy o przekwalifikowanie ich działki na budowlaną oraz sporządzenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Nie uwzględniając zarzutów tego odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w dniu 24 maja 2007r. podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy wyjaśnił, że warunkiem legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność zrealizowanej inwestycji z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub ustaleniami ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. H. i H. P. wnieśli skargę do Sądu, w której domagając się uchylenia zaskarżonych decyzji wywodzili, że postępowanie administracyjne przeprowadzono z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 79, 81, 10 § 1, 7 i 77 § 1 k.p.a. przez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, przez przyjęcie, że wszystkie wzniesione przez nich zabudowania są obiektami budowlanymi. W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że odbiór korespondencji przez dorosłego domownika jest zgodny z przepisami art. 44 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi, ani powołaną podstawą prawną (por. art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy skarżącym, że organy administracji obydwu instancji, po bezspornym ustaleniu daty realizacji przedmiotowych obiektów budowlanych na 2004r. prawidłowo rozpatrzyły sprawę na podstawie przepisów prawa obowiązujących w dacie dokonania tej samowoli w 2004 roku. Podstawą prawną nałożenia na skarżących obowiązków określonych w przywołanym wyżej postanowieniu organu I instancji z dnia 17 października 2006r. był między innymi przepis art. 48 ust. 2 pkt 1 lit. b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 70, poz. 1217). Trybunał Konstytucyjny wyrokiem z dnia 20 grudnia 2007r. sygn. akt P 37/06, po rozpoznaniu pytania prawnego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie, orzekł, że powołane jako podstawa prawna rozstrzygnięcia przepisy art. 48 ust. 2 pkt 1 lit b i art. 48 ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2006r. Nr 156, poz. 1118 i Nr 70, poz. 1217 oraz z 2007r. Nr 88, poz. 587, Nr 99, poz. 665 i Nr 127, poz. 880), w częściach obejmujących wyrażenie "w dniu wszczęcia postępowania" są niezgodne z wynikającą z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadą sprawiedliwości społecznej oraz z art. 32 ust. 1 Konstytucji. Opisany wyżej wyrok Trybunału Konstytucyjnego ogłoszony został w Dzienniku Ustaw z dnia 29 grudnia 2007r. Nr 247, poz. 1844 i z tym też dniem straciły moc prawną przytoczone wyżej przepisy ustawy prawo budowlane. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit b ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla decyzję jeżeli stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Uwzględnienie skargi na tej podstawie prawnej obliguje Sąd do uchylenia zaskarżonej decyzji niezależnie od tego czy ma ono wpływ na wynik sprawy. Stosownie do art. 145a § 1 k.p.a. można żądać wznowienia postępowania również w przypadku, gdy Trybunał Konstytucyjny orzekł o niezgodności aktu normatywnego z Konstytucją, umową międzynarodową lub ustawą na podstawie którego została wydana decyzja. Z tych też przyczyn Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a. w związku z art. 135 P.p.s.a. uchylił zaskarżone decyzje organów obydwu instancji orzekając o zwrocie kosztów postępowania na podstawie art. 200 P.p.s.a. W dalszym postępowaniu w tej sprawie organy administracji będą zobowiązane do ponowienia procedury nałożenia na skarżących obowiązku przedłożenia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego albo w przypadku braku planu miejscowego ostatecznej decyzji administracyjnej o warunkach zabudowy i zagospodarowania ich działki w K. B.. Przypomnieć należy w tym miejscu, że warunkiem wdrożenia procedury legalizacji samowoli budowlanej stosownie do art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego jest ustalenie, że budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym tj. w szczególności z planem miejscowym lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy. W dalszym postępowaniu organy administracji będą oczywiście zobowiązane do uwzględnienia wszystkich przepisów szczególnych w tym rozporządzeń Wojewody dotyczących zakazu lub ograniczeń zabudowy na terenie i w otulinach parków krajobrazowych.