II SA/Gd 544/14
WyrokWSA w Gdańsku2014-10-15
Skład orzekający: Janina Guść, Katarzyna Krzysztofowicz, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo odmówił ustalenia warunków zabudowy dla planowanej inwestycji polegającej na budowie budynku usługowego – biura z warsztatem rzemieślniczym, w sytuacji gdy w obszarze analizowanym występuje zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna i zagrodowa z towarzyszącą funkcją gospodarczą, garażową i usługową?Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja o odmowie ustalenia warunków zabudowy została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Organy obu instancji nie dokonały wyczerpujących ustaleń co do dopuszczalności wprowadzenia planowanej funkcji usługowej, nie wyjaśniły w sposób należyty, czy projektowana zabudowa będzie mogła obiektywnie i bezkolizyjnie współistnieć z istniejącą zabudową, a także nie zbadały charakteru i rozmiarów planowanej działalności usługowej w kontekście istniejących funkcji terenu. W związku z tym, naruszono przepisy art. 7, 77 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a., co skutkowało niewłaściwym zastosowaniem art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz przepisów rozporządzenia wykonawczego.Stan faktyczny
Skarżący M. D. i I. D. domagali się ustalenia warunków zabudowy dla budowy usługowego biura z warsztatem rzemieślniczym oraz budynku mieszkalnego jednorodzinnego i wiaty na drewno. Wójt Gminy odmówił ustalenia warunków zabudowy dla części usługowej, uznając, że nie jest ona kontynuacją istniejącej funkcji mieszkaniowej i zagrodowej. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w tym brak należytego wyjaśnienia kwestii kontynuacji funkcji zabudowy i wpływu inwestycji na sąsiednie nieruchomości.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść, Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Krzysztofowicz, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Maria Flisikowska, po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. sprawy ze skargi M. D. i I. D. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 22 maja 2014 r., nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy C. z dnia 17 marca 2014 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego solidarnie na rzecz skarżących M. D. i I. D. kwotę 1.000 zł (tysiąc złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 17 marca 2014 r. Wójt Gminy odmówił I. i M. D. ustalenia warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego polegającego na budowie usługowego – biura z warsztatem rzemieślniczym na terenie działek nr [...] i [...] w P., gmina C. oraz ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego oraz wiaty na drewno na terenie ww. działek.
W uzasadnieniu decyzji podniesiono, że nie zostały spełnione warunki
z art. 61 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.) – dalej w skrócie jako "ustawa". Organ I instancji stwierdził, że na żadnej działce posiadającej dostęp do tej samej drogi publicznej w obszarze analizowanym nie występuje zabudowa usługowo-produkcyjna. Wiodącą funkcją jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna obok której występuje zabudowa mieszkaniowa wielorodzinna oraz działka z zabudową zagrodową. Na działce objętej wnioskiem kontynuację istniejącej w obszarze analizowanym funkcji stanowić może tylko budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego i wiaty na drewno, nie jest natomiast możliwa budowa budynku usługowego – biura z warsztatem rzemieślniczym. Będzie to zabudowa usługowo-produkcyjna (naprawa, konserwacja stolarki artystycznej i budowlanej, wytwarzanie przedmiotów użytkowych). Jej realizacja byłaby sprzeczna z dotychczasowa funkcją terenu i naruszyłaby zastany ład przestrzenny.
W odwołaniu od powyższej decyzji inwestorzy zarzucając jej naruszenie art. 107 k.p.a. przez lakoniczne uzasadnienie odmowy ustalenia warunków zabudowy oraz zignorowanie stanowiska Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia 28 października 2013 r. Organ winien wyjaśnić okoliczność oddziaływania planowanej inwestycji na nieruchomości sąsiednie, czego organ nie dokonał. Organ ponadto zignorował istniejącą na działce sąsiadującej zabudowę zagrodową.
Decyzją z dnia 22 maja 2014 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium podniosło, że obszar analizy w niniejszej sprawie wyznaczono prawidłowo. Analiza zawiera szczegóły co do parametrów branych pod uwagę przy odmowie ustalenia warunków zabudowy. Zdaniem Kolegium, w decyzji własnej z dnia 28 października 2013 r., nie przesądziło podstawy uprawniającej do wydania decyzji pozytywnej. W ocenie Kolegium celem art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy jest zagwarantowanie ładu przestrzennego, a zatem zgodnie z zasadą dobrego sąsiedztwa należy badać wpływ inwestycji na otoczenie w sensie urbanistycznym. Oznacza to brak podstaw do podzielenia argumentacji odwołania, co do braku oceny oddziaływania planowanej inwestycji na teren sąsiedni. Zdaniem Kolegium w przypadku zabudowy polegającej na budowie budynku usługowo-biurowego z warsztatem rzemieślniczym nie ma mowy o uzupełnieniu zabudowy dotychczasowej. W sąsiedztwie nie ma zabudowy o podobnych parametrach. Obiekt taki nie będzie uzupełnieniem funkcji właściwych dla zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej, co wynika z przeprowadzonej analizy urbanistycznej. Dlatego zasadnym jest odmówienie realizacji inwestycji we wskazanym zakresie. Chodzi bowiem o zabudowę, której funkcja będzie zmieniać przeznaczenie terenu z mieszkaniowo-zagrodowego na mieszkaniowo-usługowy.
W skardze na powyższą decyzję I. i M. D., zarzucając jej
1. naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., poprzez jego zastosowanie, w sytuacji gdy organ nie wyjaśnił podstaw faktycznych ustalenia, że planowana przez skarżących inwestycja nie będzie stanowiła funkcji kontynuacji zabudowy, zgodnie z art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy,
2. naruszenie art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., poprzez nie wyjaśnienie istotnych przyczyn wydania decyzji odmownej,
3. naruszenie art. 77 w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez brak ustalenia, w jakim stopniu planowana przez skarżących inwestycja będzie oddziaływała na nieruchomości sąsiednie, w szczególności w kontekście istniejącej w sąsiedztwie zabudowy zagrodowej gospodarstwa rolnego,
4. naruszenie art. 80 k.p.a., poprzez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego i dowolne przyjęcie, że planowana przez skarżących inwestycja nie będzie stanowiła kontynuacji funkcji zabudowy, podczas gdy z jedynego dowodu w sprawie, który ma na celu ustalenie tej okoliczności - analizy funkcji oraz cech zabudowy - nie wynika, dlaczego planowana inwestycja nie będzie spełniała przesłanek kontynuacji funkcji zabudowy,
5. naruszenie art. 84 § 1 k.p.a., poprzez nie zwrócenie się do biegłej wykonującej analizę funkcji i cech zabudowy o wyjaśnienie podstaw, dla których biegła odmówiła uznania planowanej przez skarżących inwestycji za kontynuację funkcji zabudowy,
6. naruszenie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, przejawiające się w błędnej wykładni, polegającej na przyjęciu, wbrew utrwalonemu stanowisku sądownictwa administracyjnego, że kontynuacja funkcji zabudowy przejawia się w konieczności istnienia w sąsiedztwie zabudowy o podobnych parametrach jak planowana, podczas gdy orzecznictwo sądów administracyjnych w sposób jednoznaczny wskazuje, że kontynuacja funkcji zabudowy sąsiedniej nie oznacza ograniczenia nowej zabudowy do możliwości powstania w danym miejscu jedynie obiektów tożsamych z istniejącymi, a ww. przepis powinien być interpretowany szeroko, z uwzględnieniem praw własnościowych właściciela działki, a najistotniejszą przesłanką jest możliwość pogodzenia (brak sprzeczności) nowej zabudowy z funkcja dotychczasowej,
7. naruszenie art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy, przejawiające się w jego błędnej interpretacji, poprzez przyjęcie, że ochroną interesu prawnego właścicieli nieruchomości sąsiednich będzie istotne ograniczenie praw właścicielskich skarżących
wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi powtórzono zarzuty zawarte w odwołaniu od decyzji organu I instancji, a ponadto wskazał, że również organ II instancji nie wyjaśnił rzeczywistych podstaw wydania decyzji odmownej, ograniczając się do stwierdzenia, że skoro w sąsiedztwie nie ma zabudowy o podobnych parametrach, w postaci budynku o charakterze biurowo-usługowym, to obiekt taki nie będzie uzupełnieniem istniejącej funkcji właściwych dla zabudowy zagrodowej i mieszkaniowej. Zdaniem skarżących jedynym argumentem, który na poparcie decyzji odmownej przedstawiały organy obu instancji, było dowolne przyjęcie, że planowany przez skarżących obiekt nie będzie uzupełnieniem funkcji właściwych dla zabudowy mieszkaniowej i zagrodowej.
Podkreślili, że zamierzają prowadzić działalność rzemieślniczą w zakresie renowacji i produkcji mebli metodami rzemieślniczymi, a nie fabrykę z taśmową produkcją. W analizowanym obszarze znajduje się zabudowa zagrodowa - działka stanowiąca siedlisko rolne.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. wniosło o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 15 października 2014 r. pełnomocnik skarżących podtrzymał skargę i złożył zestawienie kosztów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga podlegała uwzględnieniu, albowiem zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej było postępowanie, które zakończyło się wydaniem decyzji utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odmawiającą ustalenia warunków zabudowy, przy czym przesłanką wydania takiej decyzji były ustalenia organu I instancji, iż planowana inwestycja nie spełnia warunku kontynuacji funkcji występujących na obszarze analizowanym.
Zaskarżona decyzja jest wadliwa, ponieważ wydana zostało bez należytego wyjaśnienia sprawy oraz z naruszeniem przepisów dotyczących postępowania dowodowego. Nie wyjaśniono w sposób wyczerpujący istotnej dla przedmiotowego postępowania kwestii dopuszczalności wprowadzenia przez skarżących funkcji budynku usługowego – biura z warsztatem rzemieślniczym w odniesieniu do występujących funkcji terenu w obszarze analizowanym.
Organ rozstrzygający w sprawie warunków zabudowy ma obowiązek zbadania, czy na terenie objętym wnioskiem może być realizowana zamierzona inwestycja.
W rozpoznawanej sprawie I. i M. D. w dniu 22 grudnia 2011 r. złożyli wniosek o ustalenie warunków zabudowy, w którym określili planowany sposób zagospodarowania terenu jako budowa budynku mieszkalnego jednorodzinnego, budowa wiaty na drewno i budowa budynku usługowego – biuro z warsztatem rzemieślniczym. Decyzja organu pierwszej instancji zawiera dwa rozstrzygnięcia, jedno o odmowie ustalenia na ich rzecz warunków zabudowy dla inwestycji polegającej budowy budynku usługowego – biura z warsztatem rzemieślniczym, drugie o ustaleniu warunków zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego i wiaty na drewno.
Organy obu instancji nie dokonały wyczerpujących ustaleń co do dopuszczalności wprowadzenia na nieruchomości skarżących planowanej funkcji budynku usługowego – biura z warsztatem rzemieślniczym o cechach opisanych we wniosku.
Skarżący planują (poza lokalizacją budynku mieszkalnego i wiaty na drewno) wykonanie na działkach nr [...] i [...] budynku usługowego – biura z warsztatem rzemieślniczym. Wskazali, że w budynku tym prowadzić będą działalność polegającą na drobnych naprawach mebli bez instalacji do wyrobu płyt pilśniowych, płyt wiórowych, sklejek lub mebli oraz bez instalacji do impregnacji drewna. Budynek został zaplanowany w wymiarach 12m x 25m, wysokości 8m i powierzchnią zabudowy ok. 300 m2 (por. wniosek z dnia 22 grudnia 2011 r.). W piśmie z dnia 10 maja 2013 r. wyjaśnili dodatkowo, że w budynku tym prowadzona będzie następująca działalność:
- renowacja, naprawa i konserwacja stolarki artystycznej i budowlanej obejmująca zarówno meble antyczne, jak i odnawianie, przerabianie i upiększanie współczesnych mebli,
- projektowanie wyrobów stolarki rzemiosła artystycznego,
- wytwarzanie przedmiotów użytkowych o wysokich walorach estetycznych z użyciem tradycyjnych, przeważnie ręcznych technologii, w pojedynczych egzemplarzach lub małych seriach, na indywidualne zamówienie (rzemiosło artystyczne).
Każdy ma prawo, w granicach określonych ustawą, do zagospodarowania terenu, do którego ma tytuł prawny, zgodnie z warunkami ustalonymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy, jeżeli nie narusza to chronionego prawem interesu publicznego oraz osób trzecich (art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy). Osoba uprawniona do nieruchomości może ją zagospodarować w zakresie obowiązującego prawa w sposób dowolny. Co prawda musi to uczynić zgodnie z wymogami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy, ale postanowienia w niej zawarte stanowią konkretyzację przepisów, które należy wykładać na korzyść uprawnień inwestora.
Ponieważ na przedmiotowym obszarze nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 61 ustawy, który stanowi, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia następujących warunków:
1) co najmniej jedna działka sąsiednia, dostępna z tej samej drogi publicznej, jest zabudowana w sposób pozwalający na określenie wymagań dotyczących nowej zabudowy w zakresie kontynuacji funkcji, parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy oraz zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych, linii zabudowy oraz intensywności wykorzystania terenu;
2) teren ma dostęp do drogi publicznej;
3) istniejące lub projektowane uzbrojenie terenu, z uwzględnieniem ust. 5, jest wystarczające dla zamierzenia budowlanego;
4) teren nie wymaga uzyskania zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne albo jest objęty zgodą uzyskaną przy sporządzaniu miejscowych planów, które utraciły moc na podstawie art. 67 ustawy, o której mowa w art. 88 ust. 1;
5) decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi.
Decyzja o warunkach zabudowy wydawana jest na podstawie analizy przygotowanej w oparciu o przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 roku w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Z przepisu § 1 rozporządzenia wynika, że określa ono sposób ustalania w decyzji o warunkach zabudowy wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w tym wymagania dotyczące ustalania linii zabudowy, wielkości powierzchni zabudowy w stosunku do powierzchni działki albo terenu, szerokości elewacji frontowej, wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki oraz geometrii dachu (kąta nachylenia, wysokości kalenicy i układu połaci dachowych).
Podstawową i niezmiernie istotną czynnością w toku postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy jest przeprowadzenie analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu, innymi słowy analizy urbanistycznej.
Analiza ta ma kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia w sprawie ustalenia warunków zabudowy, ponieważ jej treść jest jednym z głównych elementów materiału dowodowego, pozwalającym stwierdzić, czy zachodzą przesłanki do ustalenia warunków zabudowy w danej sprawie, a w dalszej perspektywie dokonać kontroli prawidłowości działań organów administracji w takim postępowaniu (por. np. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 1 lutego 2012 roku, IV SA/Po 926/11; Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W toku postępowania administracyjnego organ wyznaczył obszar analizowany lecz nie przeprowadził prawidłowo analizy funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu. Przepis § 3 ust. 3 rozporządzenia określa, że granice obszaru analizowanego wyznacza się na kopii mapy w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniejszej jednak niż 50 m. Ponieważ szerokość frontu działek wynosi 15m, organ prawidłowo przyjął obszar analizowany wyznaczony w odległości 100m od granicy działek objętych inwestycją uznając, że jest to promień wystarczający do przeprowadzenia prawidłowej analizy.
Jak wynika z ustaleń faktycznych, poprzedzonych ustaleniami autora analizy urbanistycznej, w sąsiedztwie planowanej inwestycji występuje zabudowa o funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej i zagrodowej z towarzyszącą funkcją gospodarczą, garażową i usługową. Dla prawidłowego wykazania, czy dopuszczalne jest ustalenie warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego objętego wnioskiem istotnym było, czy na terenie objętym analizą występuje zabudowa mieszkaniowa z towarzyszącą jej funkcją usługową, która uzasadniałaby dopuszczenie realizacji na działkach skarżących budynków mieszkalnego oraz usługowego o cechach opisanych we wniosku. W ocenie Sądu w tym celu niezbędnym było dokonanie szczegółowych ustaleń w odniesieniu do istniejącej na terenie analizowanym funkcji gospodarczej towarzyszącej funkcji mieszkaniowej (działki nr 1, 2 i 3) oraz w zakresie rzeczywistego sposobu wykorzystywania nieruchomości sąsiednich w odniesieniu do obiektów pełniących funkcję gospodarczą. Jeżeli w danym terenie istnieje tego rodzaju połączenie funkcji mieszkaniowej i gospodarczej, to co do zasady nie można odmówić lokalizacji inwestycji, która w podobny sposób łączyć ma takie same funkcje. Dodatkowo organy nie dokonały ustaleń, czy planowana przez skarżących funkcja usługowa da się pogodzić z istniejącą na tym terenie funkcją mieszkaniowo-gospodarczą. W ocenie tej organy winny były uwzględnić zarówno planowany sposób wykorzystania budynku usługowego, jak również wyjaśnić, czy projektowane rozmiary tego budynku odpowiadają planowanemu zakresowi działalności. Obiekt ten będzie bowiem stosunkowo duży w porównaniu z planowaną działalnością. Wszystkie te okoliczności mają znaczenie dla wyjaśnienia, czy projektowana zabudowa będzie mogła obiektywnie i bezkolizyjnie współistnieć z istniejącą na badanym terenie zabudową. Nie można przy tym uznać, że dopuszczalna zabudowa ogranicza się tylko do obiektu tożsamego z obiektami istniejącymi, bowiem w zakresie kontynuacji funkcji mieści się taka zabudowa, która nie godzi w zastany stan rzeczy. Rozważenia szczegółowego jednak wymaga nie tylko zachowanie funkcji i cech zabudowy istniejącej, lecz także czy - w przypadku wprowadzenia funkcji usługowej - będzie ona powodować powstanie określonych uciążliwości na terenie objętym analizą. Wyjaśnić należy, że przeszkodę do wydania inwestorowi pozytywnej decyzji o warunkach zabudowy może stanowić jedynie stwierdzona kolizja między funkcją występującą w obszarze analizowanym, a funkcją objętą zamierzeniem inwestycyjnym. Przy czym kontynuacja funkcji, o jakiej mowa w art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy, nie oznacza tożsamości, lecz umożliwia uzupełnienie funkcji istniejącej o zagospodarowanie uznawane za uzupełniające i nie wchodzące z nią w kolizję.
W warunkach zabudowy istniejącej na analizowanym obszarze nie jest w ocenie Sądu wykluczone, że możliwe jest dopuszczenie pewnych usług o większym stopniu uciążliwości, skoro występuje to zabudowa zagrodowa o towarzyszącej jej funkcji gospodarczej. Tego rodzaju zabudowa może bowiem związana być z określoną uciążliwością, choćby wynikającą z prowadzenia działalności rolniczej, np. hodowlanej, przetwórczej. W związku z tym wprowadzenie na działkach skarżących budynku o funkcji usługowej, o określonej niewielkiej uciążliwości, może być uzasadnione. Wnioski w powyższym zakresie mogą zostać jednak wysnute dopiero po wyczerpującym ustaleniu w postępowaniu, jaka rzeczywiście działalność jest prowadzona na badanym terenie oraz czy planowana przez skarżących działalność, jej charakter i rozmiary, będą do pogodzenia z istniejącym sposobem wykorzystywania nieruchomości objętych obszarem analizowanym.
Podkreślić należy dodatkowo, że w przypadku terenów, na których funkcje mieszkalna i gospodarcze występują równorzędnie, możliwość budowy obiektów gospodarczych nie budzi wątpliwości, choć i w tym przypadku wprowadzane są z reguły ograniczenia w odniesieniu do tzw. usług uciążliwych dla otoczenia. Odmiennie wygląda natomiast sytuacja, w przypadku gdy na danym terenie występuje wyłącznie funkcja mieszkalna lub mieszkalna z usługami przeznaczonymi do obsługi funkcji mieszkalnej (np. przychodnia zdrowia, poczta, szkoła, sklep). Zasadność wprowadzenia obiektu o nowej funkcji, jako uzupełniającej, wymaga każdorazowo szczegółowej analizy i nie może następować automatycznie. Dla rzetelności takiej analizy i oceny kontynuacji funkcji planowanej zabudowy organ winien dysponować kompletnymi danymi w zakresie funkcji istniejących już obiektów. Taka analiza była niezbędna szczególnie w niniejszej sprawie, gdyż ustaleniu kontynuacji funkcji podlegała inwestycja o charakterze usługowym na terenie w przeważającej części zajętym przez zabudowę mieszkaniową jednorodzinną, na którym jednak występuje również zabudowa mieszkaniowa i zagrodowa z towarzysząca jej zabudową gospodarcza o nieustalonym jednak przez organy sposobie wykorzystania. Podkreślić należy, iż organy nie ustaliły dokładnie charakteru i rozmiaru działalności usługowej planowanej na przedmiotowej nieruchomości, w szczególności nie zbadały, czy w ramach planowanej działalności skarżący będą świadczyć usługi dla okolicznej ludności, czy też rozmiar działalności będzie wykraczał poza miejscowość, w której nieruchomość jest położona. Na terenach zabudowanych wolnostojącymi domami mieszkalnymi lub mieszkalnymi z towarzyszącą funkcją gospodarczą wprowadzenie funkcji usługowej może nastąpić pod warunkiem, że obiekty spełniające funkcje pomocnicze i uzupełniające względem funkcji podstawowej nie będą kolidowały z dotychczasową funkcją.
Niedokonanie ustaleń w tym zakresie miało istotny wpływ na wynik sprawy, albowiem ustalenie ewentualnych funkcji w obszarze analizowanym uzasadniających dopuszczenie planowanej inwestycji jako całości, w kształcie opisanym we wniosku, może skutkować wydaniem decyzji uwzględniającej wniosek. Tym bardziej, że decyzja organu I instancji w żaden inny sposób nie uzasadniała ustalenia, że lokalizacja inwestycji w części dotyczącej planowanego budynku usługowego – biura z warsztatem nie jest dopuszczalna na nieruchomości skarżących.
Reasumując organ I instancji, a w ślad za nim organ odwoławczy naruszyły przepisy postępowania, zwłaszcza art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. przez niewystarczające ustalenie stanu faktycznego sprawy i błędnej ocenie materiału dowodowego, co z kolei spowodowało, że stanowisko organów administracji nie zostało w sposób należyty uzasadnione, co stanowi naruszenie także art. 107 § 3 K.p.a. Istotne naruszenie przepisów postępowania spowodowało niewłaściwie zastosowanie przepisów prawa materialnego, zwłaszcza art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Prowadząc ponownie postępowanie organ zobowiązany będzie uwzględnić ocenę prawną wynikającą z niniejszego wyroku i i wydać rozstrzygnięcie, które będzie odpowiadało nie tylko przepisom prawa materialnego, ale także przepisom formalnym, a motywy rozstrzygnięcia znajdą swoje odzwierciedlenie w prawidłowo sporządzonym uzasadnieniu, tak jak tego wymaga art. 107 § 3 k.p.a. W szczególności, w oparciu o dane wynikające z prawidłowo przeprowadzonej analizy urbanistycznej właściwy organ zobligowany będzie określić, w sposób jednoznaczny, czy dopuszczalne jest uwzględnienie całości wniosku skarżących o ustalenie warunków zabudowy.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku.
Odnośnie kosztów postępowania Sąd orzekł w punkcie drugim sentencji wyroku na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 i art. 205 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. z 2013 r., poz. 390).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło