II SA/Gd 545/01
WyrokWSA w Gdańsku2004-06-23
Skład orzekający: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch, Sędzia NSA Stanisław Nowakowski, Sędzia NSA Jacek Hyla
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze mogło utrzymać w mocy decyzję organu I instancji, która utraciła ważność przed datą wydania decyzji odwoławczej, a także czy mogło przedłużyć termin ważności tej decyzji w postępowaniu odwoławczym?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rażąco naruszyło prawo, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, która utraciła ważność przed datą wydania decyzji odwoławczej. Ponadto, przedłużenie terminu ważności decyzji organu I instancji w postępowaniu odwoławczym, na niekorzyść strony odwołującej się, naruszało art. 139 k.p.a. W związku z tym, zaskarżona decyzja obarczona była wadą powodującą stwierdzenie jej nieważności.Stan faktyczny
Burmistrz Gminy wydał decyzję o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na adaptacji poddasza i nadbudowie budynku. Skarżący J. K. wniósł odwołanie, podnosząc zarzuty dotyczące złego stanu technicznego budynku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję organu I instancji w mocy, uchylając ją jedynie w części dotyczącej terminu ważności i przedłużając go. Skarżący wniósł skargę do sądu administracyjnego, kwestionując decyzję odwoławczą.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej decyzji i ustalono, że nie może być ona wykonana w całości. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch Sędziowie: Sędzia NSA Stanisław Nowakowski Sędzia NSA Jacek Hyla (spr.) Protokolant Katarzyna Gross po rozpoznaniu w dniu 23 czerwca 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 stycznia 2001 r. nr [...] w przedmiocie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu 1. stwierdza nieważność zaskarżonej decyzji i ustala że nie może być ona wykonana w całości, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. K. kwotę 225 (dwieście dwadzieścia pięć) zł. Tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 27 kwietnia 1999r. nr [...] Burmistrz Gminy powołując się na przepisy art. 39 u. 2 oraz art. 40 u. 1 i 3 i art. 42 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (D.U. 89 poz. 415 z późn. zmianami) ustalił warunki zabudowy i zagospodarowania terenu dla planowanej przez E. i L. L. inwestycji polegającej na adaptacji poddasza nieużytkowego na cel mieszkalny oraz nadbudowie części wejściowej budynku mieszkalnego na działce nr [...] w B. W decyzji wskazano w szczególności, że teren zaplanowanej inwestycji przeznaczony jest w miejscowym planie zagospodarowani przestrzennego pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i zagrodową, architektura zabudowy powinna nawiązywać charakterem do miejscowej tradycji. Ustalono ponadto, że warunkiem budowy inwestycji jest pozytywna opinia techniczna o możliwości adaptacji poddasza na cel mieszkalny oraz o stanie technicznym budynku. W decyzji ustalono, że traci ona ważność w dniu 1 października 2000r.
Po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez J. K., który wskazywał na niedopuszczalność inwestycji zaplanowanej przez E. i L. L. z uwagi na zły stan techniczny budynku, Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia 9 stycznia 2001r. nr [...] utrzymało w mocy powyższą decyzję w jej punktach 1-3 oraz uchyliło ją w części dotyczącej terminu jej ważności i określiło ten termin do dnia 31 grudnia 2001r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że decyzja organu I instancji odpowiada wymogom ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, zaś podnoszone przez odwołującego się kwestie wykraczają poza zakres problematyki istotnej dla rozstrzygnięcia wniosku o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Techniczne możliwości dokonania nadbudowy budynku będą bowiem przedmiotem badania w toku postępowania dotyczącego ewentualnego wniosku o wydanie pozwolenia na budowę. Stroną takiego postępowania będzie odwołujący się J. K.
Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego J. K., domagając się jej uchylenia w całości i podnosząc że nie zgadza się z decyzją, gdyż budynku, który ma podlegać nadbudowie jest w 1/3 jego własnością. Skarżący jest przekonany, że stan techniczny budynku nie pozwala na żadne obciążenia fundamentów, a pęknięcia murów świadczą o możliwości zawalenia się obiektu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 02.153.1271 z późn. zmianami) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. 153 poz. 1270).
W myśl art. 1 §1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. o ustroju sądów administracyjnych (D.U. 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć z przyczyn innych niż w niej powołane.
Zarzuty skarżącego zawarte w skardze były w istocie bezzasadne, gdyż istotnie, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji techniczne możliwości wykonania zamierzonej inwestycji nie były przedmiotem badania organu administracji rozpatrującego wniosek o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu na podstawie przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (D.U. 89 poz. 415 z późn. zmianami). Art. 43 tej ustawy stanowił w dacie wydania zaskarżonej decyzji, że nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli zamierzenie nie jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a w przypadku braku planu, z przepisami szczególnymi. Zgodnie zaś z art. 40 u. 1 ustawy w sprawach ustalania warunków zabudowy i zagospodarowania terenu orzeka się, w drodze decyzji, na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Stwierdzając zatem, że teren, na którym położony jest budynek, który wnioskodawcy zamierzali nadbudować przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową zagrodową i jednorodzinną, organ administracji nie miał podstaw, by odmówić wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla tego rodzaju inwestycji. Badanie wszystkich kwestii związanych z możliwością wykonania nadbudowy budynku powinno mieć oczywiście miejsce w toku postępowania w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę zamierzonej inwestycji. W tym postępowaniu skarżący może skutecznie wykonywać prawa strony, podnosząc zarówno okoliczność braku zgody na nadbudowę, jak i brak technicznych możliwości przeprowadzenia inwestycji. Słusznie zatem organ I instancji w ramach określenia wymagań ochrony interesów osób trzecich w decyzji (art. 42 u. 1 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym) uzależnił możliwość przeprowadzenia budowy od sporządzenia opinii technicznej o możliwości adaptacji poddasza na cel mieszkalny oraz o stanie technicznym budynku. Opinie te powinny być złożone oczywiście wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę lub w trakcie trwania tego postępowania.
Zgodnie z art. 134. § 1 Prawa o postępowaniu przed sadami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skoro tak, to zważyć należało, że organ I instancji wyznaczył termin ważności decyzji, który upłynął przed datą rozstrzygnięcia sprawy przez organ odwoławczy. Zatem zaskarżona decyzja rażąco naruszyła prawo, albowiem utrzymała w mocy decyzję organu I instancji, która utraciła już przymiot ważności. Nie istniał już zatem w dacie orzekania przez organ odwoławczy przedmiot zaskarżenia odwołaniem, którym zawsze jest ważna (choć jeszcze nieostateczna) decyzja administracyjna.
Stwierdzić należy równocześnie, że nawet, gdyby decyzja organu odwoławczego została wydana w terminie ważności decyzji organu I instancji to niedopuszczalne byłoby przedłużenie tego terminu w toku postępowania odwoławczego wywołanego wniesieniem odwołania przez stronę, sprzeciwiającą się wydaniu decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Takie rozstrzygnięcie wprawdzie sanowałoby decyzję organu I instancji, przywracając jej przydatność, to jednak naruszałoby przepis art. 139 k.p.a., w myśl którego organ odwoławczy nie może wydać decyzji na niekorzyść strony odwołującej się, chyba że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo lub rażąco narusza interes społeczny. Decyzja organu I instancji w żadnej mierze nie mogła być uznana za rażąco naruszającą prawo lub interes społeczny, a przedłużenie terminu jej ważności byłoby niewątpliwie rozstrzygnięciem niekorzystnym dla osoby, która kwestionując samą możliwość pozytywnego załatwienia wniosku o wydanie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, ma interes w tym, by termin ważności decyzji w tym przedmiocie (jeśli została wydana) był jak najkrótszy.
Mając na uwadze powyższe okoliczności, stwierdzając że organ odwoławczy w sposób rażący naruszył prawo, co powoduje, że zachodzą przesłanki stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji wymienione w art. 156§1 pkt 2 k.p.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 145§1 pkt 2 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak w sentencji wyroku.
Na podstawie art. 152 ustawy — Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uwzględniając skargę określił, iż uchylona decyzja nie może być wykonana w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło