II SA/Gd 546/07
WyrokWSA w Gdańsku2008-01-24
Skład orzekający: Wanda Antończyk, Jan Jędrkowiak, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo rozpoznały zarzuty dotyczące wadliwego wykonania ogrodzenia, które mogą zagrażać bezpieczeństwu, w sytuacji gdy inwestycja została wykonana na podstawie skutecznego zgłoszenia?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego naruszyły zasady postępowania administracyjnego, w szczególności obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego (art. 7, 77 § 1 k.p.a.), ponieważ nie rozpoznały zarzutów skarżącego dotyczących nieprawidłowego wykonania ogrodzenia i potencjalnego zagrożenia bezpieczeństwa. Niewniesienie sprzeciwu przez organ architektoniczno-budowlany do zgłoszenia budowy ogrodzenia nie wyłącza możliwości badania prawidłowości wykonania robót pod kątem bezpieczeństwa lub naruszenia przepisów dotyczących zgłoszenia.Stan faktyczny
Skarżący F. K. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 49b Prawa budowlanego w przedmiocie ogrodzenia wybudowanego przez R. S. Skarżący zarzucał m.in. wadliwe wykonanie ogrodzenia, jego niestabilność, zagrażanie bezpieczeństwu oraz nieprawidłowości przy zgłoszeniu budowy. Organy obu instancji uznały, że budowa ogrodzenia została skutecznie zgłoszona i nie wniesiono sprzeciwu, co wyłącza zastosowanie art. 49b Prawa budowlanego.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 stycznia 2008 r. sprawy ze skargi F. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 17 maja 2007 r., nr [...] w przedmiocie prawidłowości wykonanych robót budowlanych uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 marca 2007 r., nr [...].
Decyzją z 23 marca 2007 r. nr [...] Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 83ust. 1, art. 81 ust.1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 1 w związku z art. 49b ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane / tekst jednolity: Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm./ oraz na podstawie art. 104 § 1 kpa orzekł o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 49b Prawa budowlanego w przedmiocie ogrodzenia wybudowanego na terenie działek [...] i [...] w D., obręb geodezyjny S.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji podał, że na wniosek F. K. wszczął postępowanie administracyjne w sprawie ogrodzenia wybudowanego na terenie działek opisanych w sentencji decyzji. W toku przeprowadzonego postępowania organ ustalił, że R. S. w 2007r. wybudowała na terenie w/wym. działek ogrodzenie od strony działek nr [...] i [...] w D. Zamiar budowy przedmiotowego ogrodzenia został zgłoszony właściwemu organowi 12 maja 2006r. Starosta zawiadomieniem z dnia 3 listopada 2006r. przyjął do wiadomości zgłoszone roboty nie wnosząc sprzeciwu do ich przeprowadzenia. Ogrodzenie to wykonane zostało z żelbetowych elementów prefabrykowanych i na całej długości nie przekracza wysokości podanej w zgłoszeniu.
Organ I instancji powołał przepis art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy – Prawo budowlane na mocy, którego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20m.
Powołując się na powyższe okoliczności organ I instancji ustalił, że brak jest podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o art. 49b ustawy Prawo budowlane.
F. K. złożył odwołanie od powyższej decyzji, wnosząc na podstawie art. 136 kpa o ponowne przeprowadzenie wizji w terenie w celu ustalenia, że w sytuacji, gdy ogrodzenie na działkach na działkach [...] i [...] nie może być wyższe niż 2,20m, to faktycznie od strony działek odwołującego ma przeszło 2,5m. Powołując się na powyższe wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu odwołania podał, że jest właścicielem działek [...] i [...] i wzdłuż tych działek uczestnik postępowania R. S. wzniosła betonowy prefabrykowany mur pełny, który biegnie po obu stronach działek. Organ I instancji nie wskazał jaką wysokość w zgłoszeniu zadeklarowała R. S. Tymczasem mur składa się z pięciu segmentów po 50cm każdy, a więc skoro każdy element ma po 50 cm wysokości to nie można twierdzić, że ogrodzenie ma mniej niż 2,20m albowiem w istocie ma ok. 2,50m. Odwołujący zarzucił też, że wprawdzie był powiadomiony o wizji lokalnej w dniu 21 marca 2007r., lecz wizja ta nie odbyła się. Natomiast o żadnym innym terminie wizji nie został powiadomiony, a więc nie miał możliwości wykazania zasadności swojego stanowiska, co uzasadnia żądanie oparte na podstawie art. 136 kpa
Odwołujący podniósł, że zgłaszał w swoim wniosku zastrzeżenia co do mocowania chybotliwego muru i zagrożenia dla życia swoich domowników. Odwołujący podał, że mur jest mocowany odciągami na nienośnym gruncie, nie posiadając żadnego fundamentu, a jedynie pale wbite w ziemię. W tym zakresie odwołujący powołał się na zdjęcia załączone do swojego wniosku o wszczęcie postępowania.
Odwołujący zarzucił również decyzji niewłaściwe zastosowanie zacytowanego przepisu art. 49b Prawa budowlanego oraz naruszenie zasad postępowania administracyjnego mających wpływ na wynik sprawy i wydanie zaskarżonej decyzji.
Po rozpatrzeniu odwołania decyzją z dnia 17 maja 2007 r. nr [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Organ II instancji przedstawił przebieg postępowania w sprawie między tymi samymi stronami prowadzonego na wniosek F. K. zakończonego decyzją z dnia 2 czerwca 2006r. orzekającą o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepisy art. 49b ustawy-Prawo budowlane w przedmiocie wybudowania ogrodzenia działek nr [...] i [...] w D. , gm. S., usytuowanego w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...] i części działki nr [...]. W postępowaniu zakończonym w/wym. decyzją stwierdzono ostatecznie, że R. i W. S. rozebrali ogrodzenie działki przekraczające wysokość 2,2m w D.
W rozpoznawanej sprawie odwołujący F. K. zawiadomił organ I instancji, że R. S. na w/wym. działkach ponownie wybudowała ogrodzenie i wnioskiem z dnia 2 lutego 2007r. wniósł o wszczęcie postępowania. W konsekwencji złożonego wniosku organ nadzoru budowlanego w dniu 20 lutego 2007r. wszczął postępowanie w sprawie wybudowanego ogrodzenia oraz zwrócił się do Starostwa Powiatowego w K. z zapytaniem czy R. S. zgłaszała zamiar budowy przedmiotowego ogrodzenia. Starostwo Powiatowe powiadomiło organ nadzoru, że w dniu 3 listopada 2006r. przyjęło zgłoszenie budowy ogrodzenia bez sprzeciwu- do odpowiedzi załączono kserokopię zgłoszenia wraz ze szkicami ogrodzenia i zawiadomieniem inwestora o przyjęciu do wiadomości zgłoszonych robót. Następnie w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 21 marca 2007r. ustalono, że na terenie działek nr [...] i [...] w D., wybudowano ogrodzenie z elementów prefabrykowanych od strony działek nr [...] i [...], nie przekraczające wysokości 3m. Ponieważ ogrodzenie to zostało wykonane na podstawie zgłoszenia przyjętego do wiadomości bez sprzeciwu, organ I instancji stwierdził brak podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w oparciu o przepis art. 49b Prawa Budowlanego w przedmiocie wybudowanego ogrodzenia.
Ustosunkowując się do zarzutów odwołania organ II instancji w pierwszej kolejności wskazał, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego budowa ogrodzenia nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę. Natomiast art. 30 ust. 1 pkt 3 w/wym. ustawy stanowi, że zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń powyżej 2,20m. Skoro będące przedmiotem postępowania ogrodzenie na pewnych odcinkach przekracza 2,2m, to organ I instancji zobowiązany był sprawdzić, czy inwestor zgłaszał zamiar jego wybudowania. W trakcie postępowania stwierdzono, że zgłoszenie R. S. ogrodzenia działek zostało przyjęte w dniu 3 listopada 2006r. przez Starostę Powiatowego i organ ten nie zgłosił sprzeciwu do prowadzenia robót objętych zgłoszeniem. Zatem jak to ustalił organ II instancji inwestor dokonał skutecznego zgłoszenia, w oparciu o które wykonał ogrodzenie.
Powołując się na powyższe organ II instancji uznał zaskarżone rozstrzygnięcie za prawidłowe.
Odnosząc się do argumentu, że ogrodzenie przekracza 2,20m organ II instancji wyjaśnił, że wobec cytowanego wyżej art. 30 ust. 1 pkt 3 zgłoszenia wymaga właśnie ogrodzenie przekraczające wysokość 2,20m. W rozpatrywanej sprawie inwestor dokonał zgłoszenia ponieważ zakładał, że ogrodzenie będzie składać się z 5 elementów 50cm i przekroczy wysokość 2,20m, bowiem ogrodzenie do tej wysokości nie wymaga zgłoszenia ani pozwolenia. Odnosząc się natomiast do zarzutu dotyczącego chybotliwego muru i zagrożenia dla życia organ II instancji wyjaśnił, że kopia zgłoszenia zawiera oświadczenie R. S., że istniejące słupki ogrodzenia posiadają betonowy fundament, a nadto przeprowadzona wizja lokalna nie wykazała nieprawidłowości w tym zakresie. Odnosząc się do zarzutu, że w dniu 21 marca 2007r. nie odbyła się wizja lokalna, pomimo powiadomienia, organ II instancji uznał, że zarzut ten nie znajduje potwierdzenia w zebranym materiale dowodowym.
W skardze złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego F. K. zaskarżonej decyzji zarzucił dowolność ustaleń, pominięcie jego pism kierowanych do Starosty, pominięcie jako strony postępowania w sprawie zgłoszenia budowy płotu, a ponadto fałszywe założenie, że ogrodzenie wybudowano na fundamencie betonowym, w sytuacji gdy betonowe ogrodzenie nadal jest rozchwiane i zagraża osobom pracującym w pobliżu płotu. Skarżący zarzucił również, że decyzja narusza uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane.
Powołując się na powyższe skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów administracji obu instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasięgnięcie opinii czy rzekomy fundament przenosi obciążenia ogrodzenia w sposób zapewniający bezpieczne jego użytkowanie.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że to na jego wniosek organ I instancji wszczął postępowanie w sprawie ogrodzenia. Skarżący podał, że nie miał żadnej wiedzy o postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji, mimo że skarżący w swoich pismach z 16 maja 2006r. i 8 czerwca 2006r. zgłaszał sprzeciw do jakichkolwiek prac związanych z ogrodzeniem. W dalszej kolejności skarżący przedstawił przebieg postępowania przed organami administracji zarzucając, że zgłoszenie uzyskano z naruszeniem prawa. Skarżący wskazał, że już maju w 2006r. zastrzegał swój sprzeciw w oparciu o art. 30 ust. 7 pkt 4 ustawy Prawo budowlane podkreślając, że budowa wprowadza i utrwala oraz zwiększa uciążliwości dla terenów sąsiednich/ działek skarżącego/. Skarżący wskazał, że Prawo budowlane za uciążliwość rozumie takie oddziaływanie danego przedsięwzięcia na nieruchomość sąsiednią, które przekracza dopuszczalne normy. Właścicielom nieruchomości sąsiednich należy w takim wypadku przyznać przymiot strony postępowania, w szczególności w sytuacji, gdy kilkumetrowe betonowe ogrodzenia wpływają na obniżenie wartości nieruchomości sąsiednich i są niespotykane w warunkach miejscowych. Nadto skarżący powołał się na złożoną przez siebie dokumentację fotograficzną, która potwierdza według skarżącego, że założenie istnienia fundamentów jest fałszywe, nie jest prawdą, że słupki posiadają betonowy fundament, gdyż są rozchwiane, umocowane liniami stalowymi do grobli, a całość w każdej chwili grozi katastrofą budowlaną.
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Natomiast w odniesieniu do zarzutu dotyczącego uzyskania zgłoszenia z naruszeniem prawa organ II instancji wskazał, że kwestia ta nie podlega ocenie organów nadzoru budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje :
Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działania administracji pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Kontrola, o której mowa w tym przepisie sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (§ 2 cyt. przepisu). Oznacza to, że w postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z zasady, że sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, wynika konsekwencja co do tego, iż sąd ten rozważa prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy na dzień wydania rozstrzygnięcia.
Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skargę uznać należy za uzasadnioną, choć nie wszystkie zarzuty w niej zawarte zasługują na uwzględnienie.
W okolicznościach niniejszej sprawy postępowanie administracyjne przez organ nadzoru budowlanego zostało wszczęte na skutek wniosku skarżącego z dnia 2 lutego 2007r., w którym to wniosku skarżący podał, że R. S. na granicy działek wybudowała samowolnie ogrodzenie o wysokości ok. 2,50m z niestabilnych płyt betonowych, mocowanych linami stalowymi. Skarżący domagał się rozbiórki ogrodzenia.
Zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane / tekst jednolity: Dz. U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm. /roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29 i art. 30 tej ustawy. Przepisy art. 29 - 31 omawianej ustawy określają przypadki, w których pozwolenie na budowę nie jest wymagane, a w jakich sytuacjach należy dokonać zgłoszenia właściwemu organowi. Tym samym obowiązek posiadania pozwolenia na budowę, czy też zgłoszenia właściwemu organowi, wynika z powołanych przepisów Prawa budowlanego. W konsekwencji powyższego podkreślić należy, że na mocy przepisów art. 29-31 ustawy możliwe jest wykonywanie obiektów budowlanych lub robót budowlanych na podstawie zgłoszenia.
Zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 23 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę nie wymaga budowa ogrodzeń. Zgłoszenia wymaga natomiast budowa ogrodzeń powyżej 2,20m. / art. 30 ust.1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.Prawo budowlane / Zgodnie z tym przepisem zgłoszenia właściwemu organowi wymaga budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2, 20. Organy uznały, że inwestor wypełnił powyższy obowiązek, albowiem dokonał zgłoszenia we właściwym organie / Starosta Powiatowy /. W zgłoszeniu tym został przedstawiony opis sposobu wykonania ogrodzenia wraz rysunkami. Przepisy art. 30 ust. 5, 6 i 7 Prawa budowanego regulują instytucję sprzeciwu organu do zgłoszenia i termin jego wniesienia. W rozpatrywanej sprawie w terminie określonym ustawowo, to jest w ciągu 30 dni od daty zgłoszenia organ nie wniósł sprzeciwu, zatem stosownie do art. 30 ust. 5 inwestor był uprawniony do przystąpienia do robót budowlanych.
Zgodnie z art. 49bPrawa budowlanego właściwy organ nakazuje zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części , będącego w budowie lub wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ.
Odnosząc się do stanowiska organów administracji Sąd uznał, że organy te prawidłowo ustaliły, że w sprawie nie zachodzą podstawy do wydania decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego na podstawie cyt. art. 49b Prawa budowlanego. Skoro zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 2 budowa ogrodzenia wymaga zgłoszenia właściwemu organowi, to stosowanie do powołanego przepisu dot. rozbiórki dopiero brak takiego zgłoszenia mimo obowiązku wynikającego z art. 30 Prawa budowlanego, oznacza prowadzenie robót w warunkach samowoli budowlanej, co uzasadnia ingerencję organów nadzoru budowlanego. Taką ingerencję uzasadniałoby również rozpoczęcie robót w sytuacji wniesienia sprzeciwu. Podkreślić należy, że zgodnie z postanowieniami ustawy Prawo budowlane / art. 30 ust. 5/ uprawnionym do wniesienia sprzeciwu jest właściwy organ. Organem tym jest organ architektoniczno-budowlany, w niniejszej sprawie organem właściwym był Starosta, a nie skarżący. Postępowanie administracyjne prowadzone w wyniku zgłoszenia, w przypadku braku sprzeciwu właściwego organu, nie wymaga już wydania rozstrzygnięcia w formie aktu administracyjnego. Istnieje bowiem domniemanie wydania decyzji pozytywnej w stosunku do zamiaru objętego zgłoszeniem sytuacji, gdy bezskutecznie upłynie zawity termin , którym mowa w art. 30 ust. 5 Prawa budowlanego / "Prawo budowlane " Komentarz pod red. Z. Niewiadomskiego , Wyd. C.H.BECK 2006r str.367/.
W okolicznościach niniejszej sprawy skarżący zarzucił jednak w szczególności że obiekt budowlany w postaci ogrodzenia został wykonany nieprawidłowo, a wręcz zagraża bezpieczeństwu osób znajdujących się w jego pobliżu. Skarżący podnosił również, że nie są prawdziwe podane w uzasadnieniu decyzji informacje o usytuowaniu ogrodzenia na betonowych fundamentach.
Zarzuty kwestionujące prawidłowość wykonanych robót nie zostały jednakże rozpatrzone przez organy nadzoru budowlanego. W powyższym zakresie organy naruszyły ogólne zasady postępowania, w szczególności art. 7, 9 i 77 § 1 kpa albowiem nie wyjaśniły dokładnie stanu faktycznego sprawy oraz nie zebrały i nie rozpatrzyły całego materiału dowodowego.
Jak to wyżej wskazano, niewniesienie sprzeciwu przez właściwy organ w terminie 30 dni od dnia doręczenia zgłoszenia przewidzianego w art. 30 ust. 2 Prawa budowlanego, upoważnia inwestora do rozpoczęcia , po upływie wskazanych 30 dni, planowanej inwestycji. Ponieważ uprawnienia inwestora do rozpoczęcia działalności wynikają z milczenia organu i brakuje przesłanek do zastosowania wobec takiego "rozstrzygnięcia" środków prawnych przysługujących w postępowaniu administracyjnym, toteż stronie, która jest niezadowolona z dopuszczenia we wskazany sposób do realizacji budowy objętej zgłoszeniem, przysługuje jedynie prawo żądania zastosowania środków przewidzianych w art. 50, w razie wykazania okoliczności, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lub 3 tego artykułu. /Edward Radziszewski "Prawo Budowlane. Przepisy i komentarz" Wyd. Prawnicze Lexis Nexis 2005r./.
Zgodnie z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 w przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub art. 49b ust. 1 właściwy organ wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska / pkt 2/ ,na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 / pkt 3/. Jedyną przesłanką umożliwiającą zastosowanie przepisu art. 50 ust. 1pkt 2 jest wykonanie robót w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, nawet w sytuacji gdy są one wykonywane zgodnie z pozwoleniem na budowę czy też zgłoszeniem. Natomiast zgodnie z powoływanym wyżej art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego zgłoszenia właściwemu organowi wymaga między innymi budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20m.
Zatem w świetle cytowanych przepisów przedmiotem badania organów nadzoru budowlanego może być prawidłowość wykonania obiektu budowlanego pod kątem przesłanki wymienionej w przepisie art. 50 ust. 1 pkt 2 / czy roboty budowlane mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi/. Natomiast wobec treści przepisu art. 50 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego przedmiotem badania przez te organy może być błędne przyjęcie zgłoszenia przez organ administracji architektoniczno-budowlanej. Zgłoszenie może odnieść zamierzony skutek, gdy dotyczy obiektów lub robót , których realizacja jest możliwa na podstawie zgłoszenia, a nie na podstawie pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 51 ust. 1 przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust. 1, właściwy organ w drodze decyzji:
1/ nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2/ nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania.
Przepisy te stosuje się odpowiednio do robót już wykonanych. Zatem jeżeli roboty budowlane wykonywane w warunkach określonych w art. 50 ust. 1 zostały zakończone zanim organ nadzoru wydał decyzję o wstrzymaniu ich prowadzenia to cytowane przepisy stosuje się odpowiednio, z pominięciem postanowienia o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych.
Odnosząc powyższe uregulowania prawne do stanu faktycznego sprawy to wskazać należy, że w swojej skardze do Sądu, jak również przed organami nadzoru budowlanego skarżący podnosił w szczególności, że roboty są wykonane nieprawidłowo, grożąc katastrofą. Skarżący opisywał tez sposób wykonania ogrodzenia i przedstawił zdjęcia obrazujące wykonane już ogrodzenie.
Powyższe zarzuty nie zostały rozpoznane przez organ administracji. W konsekwencji powyższego zostały naruszone zasady postępowania określone w przepisach art. 7 i 77 § 1 kpa nakładające na organ obowiązek rzetelnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. Organy administracji nie ustosunkowały się do zarzutów skarżącego i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji nie wyjaśniły przyczyn, dla których argumentów skarżącego nie uznają za uzasadnione.
Wprawdzie organ odwoławczy odnosząc się do zarzutu nieprawidłowego /grożącego życiu według skarżącego/ wybudowania muru powołał się na oświadczenie skarżącej dotyczące betonowego fundamentu, jednakże takie ustalenie nie pozwala na odparcie zarzutów skarżącego, w sytuacji, gdy zostało ono oparte tylko na oświadczeniu inwestora. Również zapisy protokołu z wizji lokalnej nie zawierają żadnych zapisów dotyczących zarzutów podnoszonych przez skarżącego, nie zawierają też zapisów dotyczących sposobu wykonania ogrodzenia, jego umocowania. W tym miejscu na marginesie wskazać należy, że za niezasadne Sąd uznał zarzuty skarżącego, w których podnosił on że nie brał udziału w wizji lokalnej na skutek braku zawiadomienia go o wizji w dniu 21 marca 2007r., w sytuacji gdy w aktach sprawy znajduje się zarówno zawiadomienie o terminie wizji, miejscu jej przeprowadzenia oraz dowód doręczenia tego zawiadomienia skarżącemu. Jednakże nieuwzględnienie tego zarzutu nie miało wpływu na rozpoznanie sprawy.
Wobec przytoczonych zarzutów skarżącego wyjaśnienia wymagał stan faktyczny sprawy, a mianowicie, ustalenie w jaki sposób ogrodzenie objęte zgłoszeniem zostało wykonane, ustalenie stanu wykonanego ogrodzenia i w konsekwencji ustalenie czy stan ogrodzenia i sposób jego wykonania mogą spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi, czy też podnoszone przez skarżącego zarzuty są niezasadne.
Stosownie do treści art. 7 k.p.a., wyrażającego zasadę prawdy obiektywnej, organ administracji publicznej ma obowiązek wyczerpującego zbadania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą. Ustalenie stanu faktycznego sprawy jest niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania norm prawa materialnego i winno korespondować z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania i wynikami jego analizy. Stosownie bowiem do treści art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Dodatkowo, analiza art. 7 i 77 k.p.a. prowadzi do wniosku, że organ administracji zobowiązany jest z urzędu przeprowadzić dowody służące ustaleniu stanu faktycznego i rozwianiu wszelkich wątpliwości pojawiających się w toku jego ustalania.
W rozpatrywanej sprawie, niedokonanie istotnych dla sprawy ustaleń dotyczących stanu faktycznego sprawy uniemożliwia odparcie zarzutów skarżącego. W konsekwencji, powyższe doprowadziło to do naruszenia wyżej wskazanych art. 77 § 1 i 80 k.p.a., co z kolei prowadzi do stwierdzenia, że przeprowadzone w sprawie postępowanie pozostawało w niezgodzie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej.
Reasumując ponownie rozpoznając sprawę organ nadzoru budowlanego winien ustalić w sposób nie budzący wątpliwości, czy zachodzą w sprawie podstawy do zastosowania cytowanych powyżej przepisów art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 w związku z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 3 , a więc czy obiekt został wybudowany w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia oraz czy przy dokonywaniu zgłoszenia nie doszło nie doszło do naruszenia przepisu art. 30 ust. 1 Prawa budowlanego, a więc czy zgłoszony obiekt jest ogrodzeniem wymagającym jedynie zgłoszenia czy też obiektem budowlanym wymagającym pozwolenia na budowę. Dla dokonania powyższych ustaleń niezbędnym jest przeprowadzenie w pierwszej kolejności wizji lokalnej z udziałem stron i dokonanie w trakcie wizji ustaleń mających na celu wyjaśnienie i ocenę zarzutów skarżącego, w szczególności co do prawidłowości wykonanego obiektu pod kątem jego bezpieczeństwa.
Mając powyższe na uwadze i działając na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1 lit. c) ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło