II SA/Gd 552/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA: Stanisław Nowakowski po rozpoznaniu w dniu 30 grudnia 2004 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi I. S. na decyzję Powiatowej Rady Narodowej w [...] z dnia 29 maja 1973 r., nr [...] w przedmiocie nadania własności ziemi postanawia: odrzucić skargę. Opisanym wyżej aktem własności Powiatowa Rada Narodowa w [...] stwierdziła, iż E. i M. R. stali się z mocy samego prawa właścicielami nieruchomości oznaczonych jako działki nr [...] o powierzchni 8,42 ha, położonych we wsi [...] gmina [...], stosownie do przepisów art. 1. 5 i 12 ustawy z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych (Dz. U. nr 27, poz. 250). Pismem z 22 lutego 2004 r. skarżąca I. S. wystąpiła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie o uchylenie przedmiotowej decyzji, powołując się na to, że została ona podjęta z naruszeniem prawa i zasad współżycia społecznego, gdyż "pozbawiała prawowitych spadkobierców ich własności." W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, nie ustosunkowując się merytorycznie do treści skargi, a jedynie powołując się na pisma wysyłane do skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153. poz. 1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrole działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Kontrola, o której mowa w § 1. sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2O02r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) § 1. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. § 2. Kontrola działalności administracji publicznej przez sady administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne: 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa: 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5. podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4. § 3. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zgodnie z art. 52 § 1 i 2 p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie. W sprawie niniejszej jest bezsporne, że zaskarżona decyzja stała się ostateczna w postępowaniu przed organem pierwszej instancji, nie zostało bowiem wniesione od niej odwołanie, stosownie do zamieszczonego w niej pouczenia, a zatem skarga na nią jest niedopuszczalna i zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.s.a., podlega odrzuceniu. Wyjaśnić należy skarżącej, że stosownie do art. 16 § 1 k.p.a. decyzje, od których nie służy odwołanie w administracyjnym toku instancji, są ostateczne. Uchylenie lub zmiana takich decyzji, stwierdzenie ich nieważności oraz wznowienie postępowania może nastąpić tylko w przypadkach przewidzianych w kodeksie lub w ustawach szczególnych. Z przedstawionych wyżej przepisów prawa wynika, że sądy administracyjne rozpatrują wyłącznie skargi na ostateczne decyzje organów administracji po wyczerpaniu toku instancji, natomiast nie zastępują organów administracji w wydawaniu rozstrzygnięć należących do ich właściwości. Jeżeli zatem skarżąca uważa, że istnieją określone w art. 16 § 1 k.p.a. podstawy do żądania uchylenia, zmiany, stwierdzenia nieważności opisanej wyżej decyzji względnie wznowienia postępowania, to odpowiedni wniosek w tym zakresie winna skierować do właściwych organów administracji (por. art. art. 148 § 1, 157 § 1 i 2, 154 § 1 oraz 155 k.p.a.), tj. w zasadzie d<> organu wyższego stopnia nad organami, które wydały zaskarżoną decyzję. Rozpatrzenie tego wniosku winno nastąpić poprzez wydanie decyzji administracyjnej, od której będzie przysługiwało prawo wniesienia odwołania do właściwego organu wyższego stopnia, a od ostatecznej decyzji będzie przysługiwało prawo wniesieni; skargi do właściwego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, n wskazanej wyżej podstawie orzekł, jak w sentencji postanowienia. Na marginesie wskazać skarżącej należy, iż obowiązek meldunkowy je: uzależniony jedynie od faktycznego przebywania w danym lokalu. Zgodnie bowiem art. 9 ust 2a ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (jedn. tekst Dz. U. z 2001 r.. Nr 87, poz. 960 ze zm.) przy zameldowaniu i pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 2 miesiąc dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilnoprawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Zatem wystarczającym dokumentem do dokonania zameldowania było przedłożenie umowy najmu, jak wskazano w piśmie Wójta Gminy [...] z dnia 11 czerwca 2003 r.