II SA/Gd 554/06

WyrokWSA w Gdańsku2007-05-31

Skład orzekający: Jolanta Górska, Dorota Jadwiszczok, Andrzej Przybielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo zastosowały art. 51 Prawa budowlanego w sytuacji, gdy inwestorzy dokonali istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, a skutki tych odstępstw (pęknięcia, ugięcia) dotyczą również lokalu sąsiedniego?
Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego wadliwie zastosowały art. 51 Prawa budowlanego, ponieważ nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia, czy odstępstwa od projektu budowlanego były istotne. Brak analizy przepisów techniczno-budowlanych oraz nieuwzględnienie wątpliwości zgłaszanych przez stronę skarżącą, w tym dotyczących wpływu przesunięcia dwuteownika i budowy dodatkowej kondygnacji, stanowi naruszenie zasad prawdy obiektywnej i dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skutkiem tego było wydanie decyzji z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakładającą na inwestorów obowiązki w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Inwestorzy dokonali adaptacji strychu i nadbudowy, które odbiegały od zatwierdzonego projektu budowlanego, co spowodowało pęknięcia i ugięcia w lokalu skarżącego. Organy nadzoru budowlanego nakazały wykonanie wzmocnień i usunięcie gruzu, uznając odstępstwa za nieistotne, podczas gdy skarżący twierdził, że są one istotne i stanowią zagrożenie.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i określił, że decyzje te nie mogą być wykonane.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia NSA Andrzej Przybielski Protokolant: Starszy Referent Marta Sankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2007 r. sprawy ze skargi A. U. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 sierpnia 2006 r. nr [[...]] w przedmiocie nałożenia określonych obowiązków w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 5 czerwca 2006 r. nr [[...]], 2. określa, że decyzje wskazane w punkcie 1. wyroku nie mogą być wykonane. Pismem z dnia 25 kwietnia 2005 r. A. U., zamieszkały w L. przy ul. P. wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z wnioskiem o wszczęcie postępowania sprawdzającego czy roboty budowlane przeprowadzone w lokalu B. i A. P. znajdującym się w L. przy ul. P. zostały wykonane zgodnie z pozwoleniem na budowę. W dniu 16 maja 2005 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wszczął postępowanie w sprawie zgodności wykonania przez A. i B. P. adaptacji lokalu mieszkalnego nr [[...]] w budynku wielorodzinnym przy ul. P. w L. z pozwoleniem na budowę z dnia 31 sierpnia1994 r. Początkowo decyzją z dnia 3 czerwca 2005 r. organ uznał, że brak jest podstaw do zastosowania art. 66 ustawy Prawo Budowlane. Wskutek odwołania A. U. powyższa decyzja została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia celem zbadania zgodności dokonanej adaptacji z zatwierdzonym projektem budowlanym. Po przeanalizowaniu dokumentów oraz po przeprowadzeniu w dniu 10 sierpnia 2005 r. oględzin nieruchomości organ stwierdził, że lokal mieszkalny nr [[...]] wykonano w sposób odbiegający od projektu zatwierdzonego pozwoleniem na budowę. Wobec powyższego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zgodnie z art. 81 c ust. 2 w związku z art. 62 ust. 3 nałożył na inwestorów A. i B. P. obowiązek przedłożenia ekspertyzy technicznej oceniającej wpływ adaptacji strychu oraz nadbudowy nad tym strychem na stan techniczny lokalu nr [[...]] wykonanej przez rzeczoznawcę budowlanego. Inwestorzy przedłożyli w terminie ekspertyzę stwierdzającą, iż odstępstwa dokonane podczas budowy nie są istotne z punktu widzenia prawa budowlanego. Ekspertyza zalecała natomiast wykonanie wzmocnienia nadproża okiennego i drzwiowego w lokalu nr [[...]] należącym do A. U. oraz usunięcie gruzu z pola pomiędzy belkami stropowymi. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 października 2005 r. nakazał A. i B. P. wykonanie wzmocnienia nadproży w lokalu nr [[...]] należącym do A. U., usunięcie gruzu budowlanego z pola między drewnianymi belkami stropowymi oraz przedłożenia oświadczenia o zgodności wykonania tych robót z przepisami oraz sztuką budowlaną. W wyniku odwołań B. i A. P. oraz A. U. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił zaskarżoną decyzję w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia ze względu na nie wyjaśnienie przez organ pierwszej instancji przyczyny i sposobu usunięcia występujących pęknięć. Organ pierwszej instancji ponownie rozpoznając przedmiotową sprawę wezwał B. i A. P. do uzupełnienia przedłożonej ekspertyzy zgodnie z decyzją organu odwoławczego. Po uzupełnieniu ekspertyzy - Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie nakazał decyzją z dnia 6 marca 2006 r. wykonanie wymienionych uprzednio obowiązków. Od tej decyzji obie strony odwołały się ponownie do Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, który celem uzupełnienia postępowania dowodowego wezwał autora ekspertyzy - rzeczoznawcę budowlanego inż. Z. C. do jednoznacznego określenia przyczyn zarysowania nadproży. W uzupełnieniu ekspertyzy stwierdzono, iż ciężar ścianki rozdzielającej strych od adaptowanego lokalu nr [[...]] ma wpływ na obciążenie nadproży okiennych i drzwiowych w lokalu mieszkalnym nr [[...]], w związku z czym uznano, iż przyczyną pęknięć nadproży w lokalu nr [[...]] jest wykonana niezgodnie z projektem (przesunięta o ok. 30 cm) ściana wydzielająca adaptowany ze strychu lokal mieszkalny. W związku z tym ustaleniem organ drugiej instancji uchylając powyższą decyzję wskazał, iż zaistniały stan faktyczny kwalifikuje przedmiotową sprawę do rozpatrzenia w trybie przepisów art. 51 Prawa budowlanego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 5 czerwca 2006 r., na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt. 2 oraz art. 80 ust. 2 pkt. 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (j.t. Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.), po ponownym rozpoznaniu sprawy, nakazał B. i A. P. wykonanie pod nadzorem osoby uprawnionej do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno - budowlanej: 1. wzmocnienie nadproży (okiennego i drzwiowego) poprzez montaż na każdym z nich dwóch kątowników nierównoramiennych 120/80/8 w lokalu nr [[...]] należącym do A. U., obciążonych ścianą wydzielającą lokal nr [[...]] ze strychu w budynku wielorodzinnym zlokalizowanym w L. przy ul. P., zgodnie z ekspertyzą techniczną wykonaną przez rzeczoznawcę budowlanego inż. Z. C., 2. usunięcie gruzu budowlanego z pola między drewnianymi belkami stropowymi, 3. przedłożenie oświadczenia osoby uprawnionej do kierowania robotami budowlanymi w specjalności konstrukcyjno - budowlanej po zakończeniu przedmiotowych robót o zgodności ich wykonania z przepisami oraz sztuką budowlaną w terminie do 30 sierpnia 2006r. Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli B. i A. P. zarzucając naruszenie przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 50 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2003r. Nr 207, poz.2016 ze zm.) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji bez uprzedniego wydania postanowienia, o jakim mowa w art. 50 ust.1 tejże ustawy oraz art. 6 i art. 7 k.p.a. Zażądano uchylenia powyższej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Odwołanie wniósł także A. U. żądając uchylenia zaskarżonej decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania w celu jednoznacznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy poprzez przeprowadzenie dodatkowej wizji lokalnej na okoliczność, że uszkodzenia lokalu odwołującego się w postaci pękania ścian oraz ugięcia stropów powiększają się. Skarżący zarzucił organowi, iż ten w toku postępowania pominął okoliczność pobudowania ścian lokalu mieszkalnego B. i A. P. na stropie lokalu należącego do skarżącego w taki sposób, że nie stanowiły one kontynuacji ścian nośnych budynku. Ponadto wskazano, iż przedmiotowe ściany posadowione są na dwuteowniku, który został zamontowany bokiem, co miało wpływ na drgania, spękania i ugięcie sufitu. Jak wskazał A. U. wyliczenia biegłego dotyczą ugięcia dwuteownika zamontowanego prawidłowo, a zatem ekspertyza nie jest rzetelna. W ocenie A. U. także propozycja rozwiązania problemu pękającego stropu poprzez wzmocnienie nadproży nie jest skuteczna, ponieważ nie eliminuje przyczyny zagrożenia. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 8 sierpnia 2006 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 1 pkt 2, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r. Nr 207 poz. 2016 ze zm.) utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w części dotyczącej nałożonego obowiązku w zakresie wykonania robót budowlanych oraz uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej terminu wykonania nałożonego obowiązku ustalając nowy termin jego wykonania na dzień 30 września 2006 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, iż skoro zebrany w niniejszej sprawie materiał dowodowy wskazywał, że przyczyną pęknięć nadproży w lokalu nr [[...]] była niezgodna z projektem adaptacja strychu, to uzasadnionym było podjęcie decyzji w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Odnosząc się do zarzutów A. U., organ odwoławczy wskazał, że nakazane czynności zostały określone na podstawie ekspertyzy technicznej opracowanej przez rzeczoznawcę budowlanego. W ocenie organu wykonanie wskazanych przez rzeczoznawcę robót budowlanych zahamuje proces pękania nadproży znajdujących się w ścianach nośnych. Natomiast usunięcie gruzu z pola między drewnianymi belkami stropowymi powinno odciążyć strop pomiędzy piętrami. Mając zaś na względzie treść odwołania B. i A. P. organ wskazał, że wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 50 Prawa budowlanego dotyczy robót niezakończonych, co w tym przypadku nie miało miejsca. Skargę na powyższą decyzję wniósł A. U. żądając jej uchylenia oraz przekazania sprawy do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu skargi ponowiono argumentację faktyczną i prawną zawartą w odwołaniu. Skarżący ponadto wskazał, iż ściana wydzielająca lokal nr [[...]] ze strychu jest ścianą nośną dla dwóch kondygnacji: części lokalu B. i A. P. znajdującej się bezpośrednio nad lokalem skarżącego oraz najwyższej kondygnacji, gdzie państwo P. pobudowali bez pozwolenia na budowę a za zgodą Wspólnoty Mieszkaniowej dodatkowe pomieszczenie mieszkalne. Ciężar jaki przenosi się na wyżej wymienioną ścianę jest wskutek powyższego zbyt duży. A. U. zaproponował własne rozwiązanie istniejącego problemu. Wyjaśnił, iż należałoby ściany lokalu B. i A. P. umieścić na belce leżącej pionowo. W ten sposób nie dochodziłoby do nadmiernych ugięć belki, nadmiernych przeciążeń ścian nośnych oraz naruszenia struktury ściany pobudowanej na belce. Inne rozwiązania, w ocenie skarżącego, nie zapewnią ostatecznego i trwałego rozwiązania problemu. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Prawo o ustroju sądów administracyjnych, sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która kontrolowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). W postępowaniu sądowoadministracyjnym badaniu podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 par. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. nr 153 poz. 1270 ze zm.). Rozpoznając sprawę sąd administracyjny ocenia, czy zaskarżona decyzja jest zgodna prawem, przy czym sąd ten rozważa wyłącznie prawo obowiązujące w dniu wydania decyzji jak i stan sprawy istniejący na dzień wydania decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 stycznia 1999 r., III SA 4731/97 - Lex nr 37180). W przedmiotowej sprawie skarga jest zasadna. Nie ulega wątpliwości iż postępowanie w niniejszej sprawie dotyczy robót zakończonych, które prowadzone były w oparciu o pozwolenie na budowę. Po wykonaniu robót inwestorzy zgłosili ten fakt do właściwego organu, który w ustawowym terminie nie zgłosił sprzeciwu. Z materiału dowodowego wynika także, że z inicjatywą wszczęcia niniejszego postępowania wystąpił właściciel lokalu znajdującego się bezpośrednio pod lokalem adaptowanym, natomiast bezpośrednią przyczyną było wskazane przez skarżącego i potwierdzone wizją lokalną ugięcie sufitu i spękanie ścian w jego mieszkaniu. W przypadku robót już wykonanych postępowanie uregulowane przez przepis art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003 r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) wszczyna się jedynie w przypadku wykonania robót w sposób o którym mowa w art. 50 ust 1 Prawa budowlanego. Przepis ten wskazuje cztery przesłanki wszczęcia takiego postępowania: wykonanie robót bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenie środowiska, na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 lub w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach. Decyzja o wszczęciu postępowania powinna być zatem poprzedzona szczegółowym ustaleniem, czy w przedmiotowej sprawie ma miejsce któraś z wyżej wymienionych sytuacji. Z będącego impulsem do wszczęcia niniejszego postępowania zawiadomienia skarżącego A. U. wynikało, że prawdopodobnie zaistniała sytuacja mogąca spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, skarżący wskazuje także na prawdopodobną przyczynę opisanego stanu rzeczy wynikającą z wykonania adaptacji strychu w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę. W pierwszej kolejności organ nadzoru budowlanego powinien zatem przeprowadzić postępowanie dowodowe prowadzące do jednoznacznego ustalenia czy w niniejszej sprawie zachodzą powyższe przesłanki, w szczególności czy istniejące spękanie i ugięcie sufitu prowadzi do zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia, oraz czy ewentualne odstąpienia od projektu są istotne, a także czy nie nastąpiło odstępstwo od wymagań wynikających z obowiązujących przepisów. W przedmiotowej sprawie organy obu instancji przyjęły, wbrew treści opinii biegłego rzeczoznawcy Z. C. (uzupełnienie opinii z dnia 30 stycznia 2006 r. – k. 26 akt pierwszej instancji), że zaistniała sytuacja mogąca spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Powyższe stanowiło podstawę wszczęcia i prowadzenia przez organy postępowania w trybie art. 51 Prawa budowlanego. W wyniku przeprowadzonych parokrotnie oględzin stwierdzono także, iż przedmiotowa inwestycja została zrealizowana w sposób odbiegający od ustaleń zatwierdzonego projektu budowlanego, bowiem samowolnie dokonano przesunięcia ściany wydzielającej mieszkanie ze strychu o 30 cm, zaniechano budowy ściany wydzielającej kotłownię, wydzielono z pomieszczenia kuchni ścianą działową WC i łazienkę oraz zmieniono lokalizację drzwi w pokojach od strony podwórza oraz w pokoju dziennym. Bezspornym jest zatem, iż B. i A. P. realizując przedmiotową inwestycję dokonali odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, co wynika z protokołu oględzin z dnia 10 sierpnia 2005r. (por. akta organu I instancji – k. nr 13). Podstawową kwestią w rozpatrywanej sprawie jest ustalenie, czy zaistniałe odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego można uznać za istotne. W tym miejscu należy rozważyć definicję pojęcia "istotne odstępstwa". Jak wynika bowiem z treści przytoczonego wyżej przepisu nałożenie na inwestora określonych w tym przepisie obowiązków poprzedzone być musi ustaleniem, iż prowadzi on roboty budowlane lub je wykonał z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę. Ustawodawca nie zdefiniował co należy uznać za istotne odstępstwa, warunkujące zastosowanie postępowania określonego w art. 51 Prawa budowlanego. Nie wskazał również, iż w związku z tym brakiem organy mają sięgnąć automatycznie do definicji zawartej w art. 36 a ust. 5 tego Prawa. Określone w art. 36 a i 50 i 51 Prawa budowlanego postępowania są bowiem postępowaniami odrębnymi, dotyczącymi odmiennych sytuacji, charakteryzującymi się innymi przesłankami. Brak zdefiniowania pojęcia istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu w przepisie art. 50 i 51 ust. 1 pkt 3 uzasadnia natomiast sięgnięcie przez organ do bogatego do orzecznictwa sądów administracyjnych, które w tej kwestii ustaliły jednoznaczne stanowisko w tej kwestii. Sądy administracyjne przyjęły, że istotnym odstępstwem jest miedzy innymi naruszenie przepisów techniczno - budowlanych, obowiązujących Polskich Norm oraz odstąpienie zmieniające usytuowanie, przeznaczenie obiektu budowlanego, czy też naruszenie interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego, zmiana jakościowa obiektu budowlanego, spowodowanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi imienia, bądź zagrożenia dla środowiska (por. wyrok NSA z dnia 12 marca 2002 r., sygn. akt SA/Rz 855/00, nie publ.). W przypadku ustalania, czy dane odstępstwo jest istotne, czy też nie należy pamiętać, że samo wystąpienie zmian nie musi automatycznie stanowić odstąpienia istotnego. Należy bowiem zbadać, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, czy przesunięcie ściany wydzielającej lokal nr [[...]] ze strychu narusza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Przepis § 203 powyższego rozporządzenia stanowi, że budynki i urządzenia z nimi związane powinny być projektowane i wykonywane w taki sposób, aby obciążenia mogące na nie działać w trakcie budowy i użytkowania nie prowadziły do: 1) zniszczenia całości lub części budynku, 2) przemieszczeń i odkształceń o niedopuszczalnej wielkości, 3) uszkodzenia części budynków, połączeń lub zainstalowanego wyposażenia w wyniku znacznych przemieszczeń elementów konstrukcji 4) zniszczenia na skutek wypadku, w stopniu nieproporcjonalnym do jego przyczyny. Stany graniczne przydatności do użytkowania uważa się za przekroczone, jeżeli wymagania użytkowe dotyczące konstrukcji nie są dotrzymywane. Oznacza to, że w konstrukcji budynku nie mogą wystąpić lokalne uszkodzenia, w tym również rysy, które mogą ujemnie wpływać na przydatność użytkową, trwałość i wygląd konstrukcji, jej części, a także przyległych do niej niekonstrukcyjnych części budynku (§ 204 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia). Warunki bezpieczeństwa konstrukcji, o których mowa w ust. 1, uznaje się za spełnione, jeżeli konstrukcja ta odpowiada Polskim Normom dotyczącym projektowania i obliczania konstrukcji (§ 204 ust. 4 rozporządzenia). W przedmiotowej sprawie brak rozważań organów obu instancji w przedmiocie uznania stwierdzonych odstąpień za istotne. Organy bez rzetelnego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego bezwarunkowo przyjęły, iż występujące w niniejszej sprawie odstępstwa nie są odstępstwami istotnymi. Brak w sprawie jednakże uzasadnienia dlaczego organy uznał dane odstępstwo za nieistotne. Nie odniesiono się także w żaden sposób do przepisów powyższego rozporządzenia. W ocenie Sądu ustalenia dokonane przez ograny w świetle materiału dowodowego zebranego w niniejszej sprawie oraz ocena dowodów nie były dostatecznie wyczerpujące, by potwierdzić prawidłowość stanowiska zajętego przez oba organy co do zaistnienia podstaw do zastosowania przepisu art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Tym samym postępowanie administracyjne przeprowadzone zostało wadliwie, z naruszeniem przepisów art. 7, art. 77 i art. 80 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Organ prowadzący postępowanie administracyjne, czy to w pierwszej instancji czy w drugiej instancji obowiązany jest przestrzegać zasady prawdy obiektywnej, wyrażonej w art. 7 k.p.a. Oznacza to, że powinien podjąć wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. W tym kontekście należy uznać, że organ pierwszej instancji a także organ odwoławczy nie rozważył wszechstronnie materiału dowodowego przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Ograniczył się bowiem do analizy oględzin inwestycji oraz jednej opinii biegłego, przedłożonej przez inwestorów. Pominięto natomiast zupełnie wątpliwości zgłaszane przez A. U., co do zasadności przedstawionych przez biegłego rozwiązań. Organy ograniczył się jedynie do stwierdzenia, iż skoro biegły ustalił, iż zaproponowane przez niego rozwiązania są wystarczające, to należy je za takie uznać. Tymczasem, gdy w toku postępowania administracyjnego pojawiają się wątpliwości, co do przedstawionych w treści ustaleń, w szczególności gdy jedna ze stron nie podziela stanowiska zawartego w opinii biegłego, organ zobowiązany jest do zlecenia przeprowadzenia ekspertyzy z urzędu, w celu dokładnego zbadania stanu faktycznego sprawy. Organ nie może opierać się w takiej sytuacji na jednej opinii. Należy pamiętać także, iż opinia biegłego nie wiąże organu administracji, który jest zobowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ, a nie biegły rozstrzyga sprawę. Organ administracyjny nie może oczekiwać zatem dostarczenia konkurencyjnej opinii, sporządzonej poza postępowaniem administracyjnym, lecz sam powinien przeprowadzić albo dowód z opinii innego biegłego, albo rozprawę z udziałem dotychczasowego biegłego, gdyż opinia nie jest niepodważalna i strona ma prawo domagać się od biegłego odpowiedzi na swe zarzuty (por. wyrok NSA z dnia 5 marca 2002 r., I S.A. 1978/00, LEX 81669). Ograny również nie odniosły się do zarzutu skarżącego, iż wyliczenia biegłego dotyczą dwuteownika położonego w sposób prawidłowy (pionowo), a w rzeczywistości ściana opiera się na dwuteowniku leżącym bokiem. Organ nie zbadał jakiego położenia dwuteownika dotyczą wyliczenia biegłego. W ocenie A. U. dwuteownik taki ma zdecydowanie inne parametry ugięcia w zależności od tego czy znajduje się w pozycji pionowej czy poziomej. Organy nie przeprowadziły również rozważań w przedmiocie oddziaływania na konstrukcję budynku samowolnie zrealizowanej inwestycji w postaci przybudówki nad strychem. Lokal B. i A. P. zyskał bowiem drugą kondygnację, wykorzystywaną na cele mieszkaniowe, która również swym ciężarem wpływa na konstrukcję przedmiotowego budynku. Kolejną istotną kwestią jest występowanie zagrożenia zdrowia i życia mieszkańców budynku, w szczególności osób zamieszkujących w lokalu nr [[...]] i [[...]]. W aktach sprawy brak jest rzetelnego i precyzyjnego zbadania, czy przedmiotowa inwestycja stwarza zagrożenie. Organy bezkrytycznie przyjęły stanowisko biegłego,. Treść zaskarżonych rozstrzygnięć i ich uzasadnienia w zestawieniu z zarzutami strony skarżącej uprawniają do stwierdzenia, iż nie dążono do wyjaśnienia wszystkich okoliczności sprawy. Zaskarżone decyzje wydano zatem z naruszeniem art. 7 i 77 § 1 k.p.a. i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy. Ponownie rozpatrując sprawę właściwy organ winien kierować się wskazówkami przytoczonymi powyżej. Istotnym będzie ustalenie, czy roboty budowlane wykonane zostały przez inwestora w lokalu nr [[...]] w sposób istotnie odbiegający od zatwierdzonego projekt budowlanego. Organ powinien dokładnie i wyczerpująco ustalić charakter jaki miały odstępstwa - istotny czy nieistotny, w rozumieniu art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane. Następnie, organ powinien zbadać, czy jeśli nie stwierdzono odstępstw, to czy zrealizowana inwestycja nie zagraża zdrowiu i życiu mieszkańców budynku, w szczególności mieszkańców lokalu nr [[...]] i [[...]]. Organ powinien mieć również na uwadze to, by zbadać, czy zgłoszone przez A. U. pęknięcia i odkształcenia sufitu wynikają z zrealizowanej przez B. i A. P. inwestycji (adaptacja strychu oraz zalegalizowana nadbudówka nad strychem). Nie można bowiem dopuścić do takiej sytuacji, kiedy to inwestorzy dokonają odstępstw od zatwierdzonego projektu, natomiast konsekwencjami doprowadzania inwestycji do stanu zgodnego z prawem obarczona jest także osoba trzecia, właściciel innego lokalu, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Organ podzielił bowiem stanowisko biegłego, który zaproponował przeprowadzenie robót powstrzymujących pękanie i odkształcenia wyłącznie w lokalu należącym do A. U. W ocenie Sądu organ ustalając, w jaki sposób przywrócić inwestycje do stanu zgodnego z prawem powinien najpierw wziąć pod uwagę rozwiązania mogące zostać zrealizowane w lokalu nr [[...]]. Uzasadnieniem nie mogą być wyższe koszty ponoszone przez B. i A. P., bowiem inwestorzy dokonując odstąpień wzięli na siebie odpowiedzialność za wszelkie skutki niezgodnego z prawem działania. Odpowiedzialnością tą w żaden sposób nie można obarczyć osób trzecich. Obciążenie A. U. konsekwencjami nieprzestrzegania prawa przez inwestorów jest nie tylko nie zgodne z prawem, ale i nieetyczne. Organ I instancji rozpoznając ponownie przedmiotową sprawę, powinien mieć to na uwadze. Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego, określając na podstawie przepisu art. 152, że powyższe decyzje nie mogą być wykonane.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło