II SA/Gd 556/09
WyrokWSA w Gdańsku2009-12-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Jolanta Górska, Sędzia WSA Wanda Antończyk, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, której prawo użytkowania wieczystego nieruchomości wygasło przed dniem złożenia wniosku o przekształcenie tego prawa w prawo własności, jest uprawniona do złożenia takiego wniosku?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawo do przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności przysługuje wyłącznie osobom, które w dniu wejścia w życie ustawy o przekształceniu były użytkownikami wieczystymi nieruchomości. Skoro prawo użytkowania wieczystego skarżących wygasło przed złożeniem wniosku, nie spełnili oni warunku materialnoprawnego do jego uwzględnienia, co skutkuje oddaleniem skargi.Stan faktyczny
Skarżący złożyli wniosek o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności. Prawo to zostało im nabyte w 2005 roku, jednak umowa przewidywała jego wygaśnięcie z dniem 16 lutego 2009 roku. Wniosek został złożony 18 lutego 2009 roku, a decyzją organu odmówiono przekształcenia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało tę decyzję w mocy. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania i zasad ogólnych, wskazując na krótką różnicę czasową między wygaśnięciem użytkowania a złożeniem wniosku oraz na sposób naliczania opłat przez organ.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 2 grudnia 2009 r. na rozprawie sprawy ze skargi E. P. i L. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 24 lipca 2009 r. nr [...] w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności oddala skargę.
Decyzją z dnia 24 lipca 2009r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta i Gminy z dnia 25 marca 2009r., w sprawie odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe, stanowiącej działkę nr [...] o pow. 625m2, położonej w S. przy ul. Chopina nr 27 A obręb geodezyjny nr 2, KW nr 5817.
Zaskarżoną decyzję wydano na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 1, art. 3 ust.1 pkt 2 i ust.2 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. Nr 175, poz. 1459 z ze zm.) w związku art. 33 ust.1 ustawy z dnia 21.08.1997r., o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 261 poz.2063 z 2004r. ze zm.).
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29.07.2005r., o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowy oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności.
Decyzję o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości wydaje wójt, burmistrz, prezydent miasta, zarząd powiatu albo zarząd województwa odpowiednio w przypadku nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego (art. 3 ust. 1 pkt. 2 ustawy).
Prawo użytkowania wieczystego przekształca się w prawo własności nieruchomości z dniem, w którym decyzja, o której mowa w ust. 1 stała się ostateczna. Decyzja ta stanowi podstawę wpisu do księgi wieczystej (art. 3 ust.2 cyt. ustawy).
Nadto organ podkreślił, iż zgodnie z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 21.08.1997r., o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. Nr 261 poz. 2603 z 30.11.2004r), użytkowanie wieczyste wygasa z upływem okresu ustalonego w umowie albo przez rozwiązanie umowy przed upływem tego okresu.
Organ odwoławczy stwierdził, że z zebranego w niniejszej sprawie materiału dowodowego wynika, iż w dniu 18.02.2009r. L. i E. P.y zwrócili się do organu I instancji z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego dz. nr [...] położonej w S. przy ul. Chopina 27 A w prawo własności. Wnioskodawcy złożyli nadto wymagane dokumenty, w tym potwierdzoną za zgodność z oryginałem kopię aktu notarialnego repertorium A nr 2504/2005 z dnia 07.04.2005r., potwierdzającego nabycie przez nich przedmiotowego gruntu. Z aktu notarialnego wynika, że właścicielem przedmiotowego gruntu jest Miasto i Gmina, zaś użytkownikami wieczystymi dz. nr [...] do dnia jej sprzedaży tj. do 07.04.2005r., byli J. K. i I. K.-rodzeństwo, (spadkobiercy po zmarłych rodzicach T. i K. K.).
Organ wskazał, że z zawartej umowy sprzedaży wynika jednoznacznie, iż wnioskodawcy nabywając prawo użytkowania wieczystego działki nr 30 położonej w S. przy ul. Chopina 27 A mieli świadomość, iż prawem tym zgodnie z treścią zawartej umowy dysponować będą do dnia 16.02.2009r. Oznacza to, iż po tej dacie przestali być użytkownikami wieczystymi w rozumieniu art. 33 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami albowiem wraz z upływem okresu ustalonego w zawartej pomiędzy stronami umowie użytkowanie wieczyste wygasło.
W związku z powyższym organ stwierdził, że w dniu złożenia wniosku o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności tj. 18. 02.2009r., E. i L. P. nie byli użytkownikami wieczystymi, którym zgodnie z art. 1 cyt. ustawy przysługiwało żądanie przekształcenia. Zgodnie z tym przepisem żądanie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości w prawo własności przysługuje osobom fizycznym, które w dniu wejścia w życie ustawy były użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych.
We wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skardze E. i L. P. zarzucili naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującemu osobom fizycznym w prawo własności poprzez wadliwe zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego oraz art. 7, 8 i 9 Kpa poprzez działanie sprzeczne z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego.
Skarżący stwierdzili, że wypełniają dyspozycję zawartą w art. 1 ust. 1 wskazanej wyżej ustawy, gdyż z przedstawionych dokumentów wynika, że przedmiotową nieruchomość nabyli oni 7 kwietnia 2005 roku. Niewątpliwie więc w dniu wejścia w życie ustawy byli oni jej użytkownikami wieczystymi i jako tacy należeli oni do grona osób uprawnionych do złożenia wniosku. Skarżący przyznali, że wniosek został złożony dnia 18 lutego 2009 roku, a jak wynika z odpisu księgi wieczystej ustanowione dla przedmiotowej nieruchomości prawo użytkowania wieczystego wygasało z dniem 16 lutego 2009 roku. Niemniej jednak, jak zostało wskazane w odwołaniu od decyzji Burmistrza Miasta i Gminy, skarżący trwali w przekonaniu, iż przekształcenia mogą dokonać w ciągu całego roku. W powyższym przekonaniu utwierdziło ich także zachowanie organu administracyjnego, który ustalając wysokość opłat i podatków za dany rok, wziął pod uwagę cały rok 2009, nie sugerując nawet w najmniejszym stopniu, iż żeby zachować nieruchomość skarżący powinni wystąpić ze stosownym wnioskiem do dnia 16 lutego 2009 roku.
Zdaniem skarżących, w tym przypadku, wydanie przez organ administracyjny decyzji odmownej, ze względu na różnicę dwóch dni w złożeniu niezbędnego wniosku, niewątpliwie narusza zasady ogólne zawarte w kodeksie postępowania administracyjnego, w szczególności te wynikające z art. 7,8 i 9.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.
Wojewódzki sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.). Oznacza to między innymi, że sąd nie może w ocenie legalności zaskarżonej decyzji ograniczać się jedynie do zarzutów sformułowanych w skardze, ale także powinien wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. W ocenie Sądu organy administracji obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
Stan faktyczny niniejszej sprawy jest bezsporny i wynika z niego, iż skarżący w dniu 18 lutego 2009r. zwrócili się do organu I instancji z wnioskiem o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] położonej w S. przy ul. Chopina 27A. w prawo własności.
W sprawie bezsporne jest, że umową sprzedaży z dnia 7 kwietnia 2005r. skarżący nabyli prawo własności budynku przeznaczonego na cele mieszkalne wraz z prawem użytkowania wieczystego działki nr [...]. Wpis do księgi wieczystej nastąpił w dniu 18 kwietnia 2005r.
Bezsporne jest również, że przedmiotowa działka gruntu pozostawała w użytkowaniu wieczystym do dnia 16 lutego 2009r.
Podstawę materialnoprawną rozpoznawania niniejszej sprawy stanowi ustawa z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości. Zgodnie z treścią art. 1 ust. 1 tej ustawy osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy, tj. 13 października 2005r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowy oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności. Stosownie natomiast do treści ust. 5 osoby uprawnione mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości do dnia 31 grudnia 2012 roku.
Nie ulega wątpliwości, że skarżący byli w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanej na cele mieszkaniowe.
Zdaniem Sądu orzekające w niniejszej sprawie organy administracji prawidłowo uznały, że dla zastosowania przepisów ustawy z dnia 29 lipca 2005r. koniecznym jest, aby wnioskodawcy byli użytkownikami wieczystymi nieruchomości o której przekształcenie wnoszą. Uprawnienie do przekształcenia przysługuje bowiem jedynie użytkownikowi wieczystemu. Realizacja tego uprawnienia polega na złożeniu stosownego wniosku z załącznikami. Przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy następuje na podstawie decyzji. Skutek prawny polegający na nabyciu prawa własności następuje dopiero z momentem ostateczności decyzji w tym przedmiocie. Pozytywna decyzja stanowi zaś podstawę dokonania wpisu w księdze wieczystej. Warunkiem koniecznym skutecznego ubiegania się o przekształcenie i wydania decyzji o przekształceniu jest więc przysługiwanie osobie fizycznej prawa użytkowania wieczystego.
Przede wszystkim należy wskazać, iż organ administracji publicznej przy rozstrzyganiu sprawy uwzględnia stan faktyczny i prawny istniejący w chwili podejmowania decyzji.
Oznacza to, że organ I instancji rozstrzygając sprawę w dniu 25 marca 2009r. obowiązany był uwzględnić fakt, że skarżący z dniem 17 lutego 2009 r. przestali być użytkownikami wieczystym działki, której dotyczył wniosek o przekształcenie. Prawo użytkowania wieczystego przedmiotowej działki zostało ustanowione na okres do dnia 16 lutego 2009r.
Z art. 236 § 1 kodeksu cywilnego wynika, że oddanie gruntu Skarbu Państwa lub gruntu należącego do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków w użytkowanie wieczyste następuje na okres dziewięćdziesięciu dziewięciu lat. W wypadkach wyjątkowych, gdy cel gospodarczy użytkowania wieczystego nie wymaga oddania gruntu na dziewięćdziesiąt dziewięć lat, dopuszczalne jest oddanie gruntu na okres krótszy, co najmniej jednak na lat czterdzieści.
Stosownie natomiast do art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2000r. nr 46, poz. 543) użytkowanie wieczyste wygasa z upływem okresu ustalonego w umowie albo przez rozwiązanie umowy przed upływem tego okresu.
Nie może mieć w związku z tym znaczenia podniesiona w skardze okoliczność dotycząca naliczenia skarżącym opłaty z tytułu wieczystego użytkowania za cały rok 2009. Również nie ma wpływu na treść rozstrzygnięcia niniejszej sprawy fakt, że z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości można wystąpić do dnia 31 grudnia 2012 roku. Wniosek może być bowiem skutecznie złożony jedynie przez osoby uprawnione, a są nimi wyłącznie użytkownicy wieczyści.
Zaskarżona decyzja jest więc zgodna z prawem.
Z powyższych względów Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako bezzasadną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło