II SA/Gd 566/04
WyrokWSA w Gdańsku2006-06-22
Skład orzekający: Andrzej Przybielski, Dorota Jadwiszczok, Krzysztof Ziółkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić ostateczną decyzję o pozbawieniu uprawnień kombatanckich na wniosek strony, jeśli nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub prawne, a wcześniejsze rozstrzygnięcia sądowe potwierdziły zasadność pozbawienia tych uprawnień?Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że organ zasadnie odmówił uchylenia ostatecznej decyzji o pozbawieniu uprawnień kombatanckich. Wniosek strony nie wykazał istnienia nowych okoliczności faktycznych lub prawnych, które uzasadniałyby wzruszenie decyzji w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Ponadto, wcześniejszy wyrok NSA potwierdził zasadność pozbawienia uprawnień, co wiąże strony i organy na mocy art. 170 i 171 PPSA.Stan faktyczny
Skarżący J.S. został pozbawiony uprawnień kombatanckich decyzjami z 1998 r., które zostały utrzymane w mocy decyzją z 28 grudnia 1998 r. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 27 kwietnia 2000 r. oddalił skargę strony na te decyzje. Następnie J.S. złożył pismo z 28 stycznia 2003 r., zakwalifikowane jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Kierownik Urzędu odmówił uchylenia decyzji, a następnie utrzymał ją w mocy decyzją z 7 lipca 2004 r. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. oraz niezgodność decyzji z EKPC i Konstytucją RP.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok,, Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.), Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J.S. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 7 lipca 2004 r., nr DO [...] w przedmiocie pozbawienia uprawnień kombatanckich oddala skargę.
W związku z tym, że w dniu 7 lutego 2003 r. do Urzędu wpłynęło pismo J. S., sporządzone 28 styczna 2003r., które zakwalifikowano jako wniosek o uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych po raz kolejny rozpatrzył przedmiotową sprawę.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, decyzją z dnia 31 października 2003 r., na podstawie art. 154 § 1 k.p.a. w związku z art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (t.j. Dz. U. z 2002 r., nr 42, poz. 371) odmówił uchylenia decyzji własnej z dnia 28 grudnia 1998 r. i poprzedzającej ją decyzji z dnia 22 maja 1998 r. o pozbawieniu uprawnień kombatanckich.
W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że J. S. uzyskał uprawnienia kombatanckie z mocy Zarządu Wojewódzkiego Związku Bojowników o Wolność i Demokrację z tytułu działalności w Ruchu Oporu w okresie od [...] lutego 1943 r. do [...] lipca 1944 r., służby w Wojsku Polskim od [...] lutego 1945 r. do [...] maja 1945 r. oraz z tytułu utrwalania władzy ludowej w okresie od [...] lipca 1945 r. do [...] grudnia 1948 r. w ramach służby w 11 specjalnym pułku kawalerii KBW.
W wyniku wszczętego postępowania weryfikacyjnego decyzją z dnia 22 maja 1998 r. utrzymana w mocy przez decyzję z dnia 28 grudnia 1998 r. Kierownik do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych pozbawił stronę uprawnień kombatanckich.
Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2000 r. (sygn. akt II S.A./Gd. [...]) Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę strony na ostateczną decyzję Kierownika Urzędu.
W wyniku analizy materiału dowodowego oraz treści wniosku organ stwierdził, iż nie zaistniały nowe okoliczności faktyczne i prawne uzasadniające uchylenie decyzji ostatecznej.
O ponowne rozpatrzenie sprawy wniósł J. S. wyjaśniając, że nie brał udziału ani w zwalczaniu organizacji wolnościowych, ani w czynnościach operacyjno - śledczych w wojsku.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów oraz Osób Represjonowanych decyzją z dnia 7 lipca 2004 r., na podstawie art. 127 § 3 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 25 ust. 2 pkt 1 lit. a i art. 21 ust. 2 pkt 4 lit. c ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych z okresu powojennego (t.j. Dz.U. z 2002 r., nr 42, poz. 371) utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 31 października 2003 r.
W uzasadnieniu organ podzielił zajęte uprzednio stanowisko argumentując dodatkowo, że definiowanie "słusznego interesu strony" nie może naruszać przepisów prawa, w szczególności art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy. Jak wynika z materiału dowodowego zebranego w sprawie wnioskujący nie spełnia po prostu przesłanek uzasadniających przyznanie mu uprawnień zgodnie z przepisami ustawy o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych z okresu powojennego.
Skargę na powyższa decyzję wniósł J. S. żądając jej uchylenia.
W uzasadnieniu skarżący ponownie zaprzeczył, jakoby uczestniczył w czynnościach śledczych lub operacyjnych związanych bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji lub osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości RP. J. S. uznał, iż organ niedokładnie zbadał okoliczności i wyjaśnienia przez niego przedstawione, co stanowi naruszenie art. 7 i 77 k.p.a.
Skarżący zarzucił także, iż decyzja niezgodna jest z art. 7 pkt 1 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Konstytucją RP, bowiem nie dopuszczalne jest w opinii skarżącego karanie go za czyn, który nie był karalny w chwili jego popełnienia oraz obarczanie go odpowiedzialnością zbiorową za działania kombatantów walczących w szeregach Wojska Polskiego, Milicji, czy Straży Granicznej.
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów oraz Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawując wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Skarga nie ma uzasadnionych podstaw.
Przede wszystkim trzeba tu wskazać, że skarżący nie przedstawił w niniejszym postępowaniu - zasadnie prowadzonym w trybie z art. 154§1 k.p.a. -nieznanych organowi w pierwotnym postępowaniu administracyjnym ani Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu w postępowaniu sądowym nowych dowodów, które mogłyby doprowadzić do odmiennych ustaleń i dokonania rozstrzygnięcia zgodnego z oczekiwaniami J. S. Decyzje Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z 22 maja 1998r. i 28 grudnia 1998r. pozbawiające skarżącego uprawnień kombatanckich były przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodka Zamiejscowego w Gdańsku, który wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2000r., sygn. akt II SA/Gd [...] oddalił skargę J. S. W uzasadnieniu Sąd podzielił stanowisko organu i uznał za bezsporne, że skarżący był żołnierzem zawodowym 11 specjalnego pułku kawalerii Korpusu Bezpieczeństwa Wewnętrznego, który w latach 1945-47 brał udział prawie wyłącznie w walkach z niepodległościowym podziemiem. W pułku tym skarżący pełnił funkcję dowódcy plutonu w batalionie operacyjnym.
W/w wyrok Sądu ma powagę rzeczy osądzonej co do oceny zasadności pozbawienia skarżącego uprawnień kombatanckich (art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej p.s.a.) i wiąże nie tylko strony i sąd, który go wydał ale także inne sądy oraz organy (art. 170 p.s.a.), przesądza o tym, że nie zostały w toku postępowania naruszone przepisy k.p.a. ani prawa materialnego.
Przedmiot sprawy z art. 154 k.p.a. to nowy przedmiot sprawy w stosunku do przedmiotu, którego dotyczyło postępowanie prowadzone uprzednio w trybie zwykłym. Przepis art. 154§1 k.p.a. ustala dwie przesłanki, które muszą zaistnieć łączni aby możliwe było wzruszenie decyzji. Po pierwsze musi to być decyzja, która nie tworzy praw nabytych dla żadnej ze stron i taką decyzja pozbawiająca skarżącego uprawnień kombatanckich jest. Po drugie za wzruszeniem decyzji musi przemawiać interes społeczny lub słuszny interes strony. Wymogi interesu społecznego lub słusznego interesu strony muszą wynikać ze stanu faktycznego i prawnego sprawy.
Zdaniem Sądu administracyjnego Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych zasadnie uznał, że w niniejszej sprawie brak było przesłanek do zastosowania art. 154 k.p.a.
Nie może odnieść skutku nietrafne powoływanie się przez skarżącego na treść art. 7 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, gdyż przepis ten nie dotyczy sytuacji z jaką mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Także rozstrzygnięcie sprawy zaskarżoną decyzją nie ma nic wspólnego ze stosowaniem, jak to określił skarżący "zasady odpowiedzialności zbiorowej" niezgodnej z Konstytucją RP.
Mając na uwadze wyżej wskazane względy Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło