II SA/Gd 568/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski Asesor WSA Krzysztof Gruszecki (spr.) Protokolant: Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu w dniu 7 lipca 2004 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. i H. G. - wspólników Spółki Cywilnej A na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 stycznia 2001 r., nr [...] w przedmiocie nakazania wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z dnia 29 listopada 2000 r., nr [...] i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz J. K. i H. G. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z dnia 29 listopada 2000 r. nie mogą być wykonane w całości. Decyzją z dnia 29 listopada 2000 r. Nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego Miasta przyjmując za materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia art. 51 ust. 1 pkt 2 i ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) nakazał H. G. i J. K. wspólniczkom Spółki Cywilnej A we W. zamurowanie dwóch otworów okiennych w szczytach poddasza budynku ścian granicznych z działkami nr przy ul. [...] we W. w terminie do 31 stycznia 2001 r. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia stwierdzono, że w trakcie oględzin ustalono, że Spółka Cywilna A bez uprzedniego zgłoszenia w organie architektoniczno-budowlanym dokonało zmniejszenia otworów okiennych i wymiany ich stolarki. W związku z tym, że roboty te były wykonane z naruszeniem prawa nałożono określono wyżej obowiązki. Od powyższej decyzji odwołanie wniosły H. G. i J. K. zarzucając, że nakazanie zamurowania okien narusza stan istniejący od dziesiątków lat, a niedopełnienie obowiązku zgłoszenia faktu wymiany stolarki okiennej nie powinno skutkować takimi konsekwencjami. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 10 stycznia 2001 r. Nr [...] podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 81 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 2 Prawa budowlanego utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tego orzeczenia stwierdzono, że rozstrzygnięcie organu I instancji jest zasadne, gdyż w świetle obowiązujących przepisów brak było możliwości legalizacji wykonanych prac budowlanych, ponieważ usytuowanie otworów w ścianie granicznej w zabudowie zwartej uniemożliwia zagospodarowanie sąsiedniej nieruchomości. Ponadto zwrócono uwagę, iż istniejąca lokalizacja okien narusza dyspozycję art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, gdyż uniemożliwia zagospodarowanie działki sąsiedniej. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosły I. K. i H. G. stwierdzając, że przedmiotowe okna powstały kilkadziesiąt lat temu po wybudowaniu budynku w związku z czym nakładanie obowiązku ich zamurowania jest działaniem prawa wstecz, a wymiana stolarki okiennej w istocie polegała na zmniejszeniu istniejących otworów okiennych o 10 cm i wymianie okien na typowe odpowiadające Polskim Normom. W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, powtarzając argumentację przedstawioną w zaskarżonym orzeczeniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z przepisem art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153 poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z postanowieniami art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego może nałożyć między innymi obowiązek wykonania określonych czynności w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem w przypadkach innych niż określone w art. 48 Prawa budowlanego, jeżeli roboty te są realizowane: 1) bez wymaganego pozwolenia, 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska lub, 3) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu bądź w przepisach. Z postanowień zacytowanego przepisu wynika, że na tej podstawie organy nadzoru budowlanego mogą orzekać jedynie w przypadku wykonywanych prac budowlanych. W związku z tym postępowanie prowadzone przez organy nadzoru budowlanego może odnosić się również tylko i wyłącznie do tych prac. Wykonane bowiem niezgodnie z pozwoleniem lub przepisami prawa prace budowlane określają granice prowadzonego postępowania administracyjnego. W rozpatrywanym przypadku przedmiotem postępowania były prace budowlane polegające na wymianie stolarki okiennej. W związku z tym organy administracji mogły nakładać określone obowiązki w zakresie wymiany stolarki okiennej. Nałożenie natomiast obowiązku polegającego na zamurowaniu otworów okiennych wykraczało poza ramy prowadzonego postępowania. Takie postępowanie stanowiło więc naruszenie dyspozycji art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Stanu tego nie zmienia powołanie się przez organ odwoławczy na postanowienia art. 5 ust. 1 pkt 6 Prawa budowlanego, określającego, że obiekt budowlany należy projektować, budować, użytkować i utrzymywać zgodnie z przepisami w tym techniczno-budowlanymi obowiązującymi Polskimi Normami oraz zasadami wiedzy technicznej, w sposób zapewniający ochronę uzasadnionych interesów osób trzecich. W przedmiotowej sprawie przepis ten mógłby ewentualnie znajdować zastosowanie w sytuacji, gdyby organy nadzoru budowlanego ustaliły, że otwory okienne zostały wykonane z naruszeniem przepisów prawa obowiązujących w dacie ich wykonania. Organy administracji nie poczyniły jednak w tym zakresie żadnych ustaleń, co stanowi naruszenie postanowień art. 7 i 77 K.p.a. zobowiązujących organy administracji do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności stanu faktycznego oraz ustalenia prawdy obiektywnej. Uwzględniając zatem opisane wyżej naruszenia przepisów prawa materialnego oraz procesowego mogące mieć istotny wpływ na wynik rozstrzygnięcia Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy administracji powinny ograniczyć się do wyznaczonego przedmiotu postępowania administracyjnego i od tego uzależnić podejmowane rozstrzygnięcia. Oczywiście nie wyklucza to prowadzenia ewentualnie innych postępowań. Uwzględniając fakt, że wykonanie zaskarżonych decyzji może wywołać trudne do odwrócenia skutki prawne Sąd na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stwierdził, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Miasta z dnia 29 października 2000 r. nie mogą być wykonane w całości.