II SA/Gd 57/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Szczepkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 10 listopada 2006 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Decyzją z dnia 24 sierpnia 2006r. Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działając z upoważnienia Wójta Gminy, na podstawie art. 104, 108 Kpa w związku z art. 8 i art. 39, 106 i art. 110 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) odmówił przyznania D. S. pomocy społecznej w formie specjalnego zasiłku celowego na przeprowadzenie całkowitego remontu posadzki podłogowej w pokoju. W uzasadnieniu organ wskazał na dochód wnioskodawcy wynoszący 522,19 zł miesięcznie, jego warunki mieszkaniowe i warunki bytowe - ustalone w trakcie wywiadu środowiskowego - oraz udzieloną w poprzednim miesiącu pomoc w formie zasiłku celowego specjalnego w wysokości 200 zł przeznaczonego na ten sam cel tj. remont podłogi w pokoju. Organ wskazał również na brak możliwości - realnych i finansowych -pozwalających na pozytywne rozpatrzenie wniosku. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł D. S. przedstawiając argumenty przemawiające za koniecznością wymiany całej podłogi. Wskazał również, że zamieszkuje tylko w jedynym pokoju. W ocenie odwołującego został on pozostawiony bez pomocy, co naraża jego życie i zdrowie na poważny uszczerbek i może być przedmiotem odpowiedzialności karnej organu. Decyzją z dnia 10 listopada 2006r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu tej decyzji organ odwoławczy wskazał, że podstawę przyznania pomocy społecznej w jakiejkolwiek formie stanowi ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. Przepisy tejże ustawy, określają m.in., że rodzaj, forma i rozmiar świadczeń z zakresu pomocy społecznej powinny być odpowiednie do okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy. Przedmiotowa ustawa zawiera warunki jakie należy spełnić, aby otrzymać pomoc w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego. W ocenie organu odwoławczego zgodnie z przepisem art. 39 ust. 1 ustawy, w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej może zostać przyznany zasiłek celowy z pomocy społecznej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności , leków i leczenia, drobnych remontów i napraw mieszkaniu, opału i odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, a także koszty pogrzebu. Przesłanką pozwalającą na przyznanie takiego zasiłku zdaniem organu jest spełnienie przez ubiegającego się przesłanki kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust.1 ustawy, przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednej z okoliczności wymienionych w art. 7 pkt 1-15 ustawy (m.in. ubóstwa bezrobocia, niepełnosprawności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych). Organ odwoławczy wskazał, iż wnioskodawca jest osobą całkowicie niezdolną do pracy. Prowadzi samodzielne gospodarstwo domowe. Jedynym źródłem dochodu odwołującego jest renta inwalidzka w wysokości 522,19 zł . Dochód w tak ustalonej wysokości przekracza kryterium, wynoszące dla osoby samotnie gospodarującej 477zł. Organ podkreślił, iż przekroczenie kryterium dochodowego przez odwołującego uzasadnia odmowę przyznania mu zasiłku celowego o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Uzasadniając odmowę przyznania zasiłku celowego specjalnego organ wskazał, że pomoc w tej formie na ten sam cel, w wysokości 200 zł została już stronie przyznana w poprzednim miesiącu. Przyznany zakres pomocy nie zadowala odwołującego zaś szacowany koszt wykonania posadzki cementowej wynosi 1 500 zł. W ocenie organu odwoławczego wykonanie takiego remontu przekracza możliwości finansowe Ośrodka. Kolegium rozpatrując podniesione w odwołaniu argumenty i zebrany w sprawie materiał dowodowy uznało, że D. S. znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, wskazało jednak, że ośrodki pomocy społecznej przyznają świadczenia w ramach posiadanych środków finansowych. Trudna sytuacja na rynku pracy i ubożenie społeczeństwa, powodują nieustanne powiększanie się kręgu osób potrzebujących wsparcia. Organy pomocy społecznej, na ogół trafnie oceniają do kogo i w jakim zakresie owo wsparcie kierować. Niedostateczna wielkość posiadanych środków finansowych na zasiłki celowe, powoduje konieczność "dzielenia" ich w taki sposób, aby jak największa grupa osób i rodzin mogła uzyskać chociaż minimalne wsparcie. Wypłacane odwołującemu świadczenia z pomocy społecznej wskazują, że wsparcie w takim zakresie również on otrzymuje. Organ zwrócił też uwagę na przepis art. 39 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, który jednoznacznie określa cele przyznania zasiłku jako drobne naprawy i remonty, a do takich niewątpliwie nie można zaliczyć wykonania nowej posadzki, której szacunkowy koszt wynosi 1 500 zł. Kolegium wyjaśniło również, że decyzje o przyznaniu zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego wydawane są w ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, iż organ nie jest obowiązany, lecz może przyznać świadczenie i to w wysokości jaką uzna za adekwatną do sytuacji wnioskodawcy. Organ ten, jest jednak zobligowany dokonać oceny sytuacji materialnej, rodzinnej, potrzeb strony, gromadząc i rozpatrując materiał dowodowy przy uwzględnieniu zasad postępowania przewidzianych w kodeksie postępowania administracyjnego. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego D. S., zarzucając obu decyzjom naruszenie prawa. Skarżący podniósł, że Wójt Gminy jest zobowiązany do udzielenia pomocy i winien sfinansować planowaną przez skarżącego wymianę posadzki. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Kolegium stwierdziło, że obowiązek zapewnienia realizacji zadań pomocy społecznej - w zakresie ustalonym ustawą - spoczywa na jednostkach samorządu terytorialnego (art. 16 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej), a przyznawanie i wypłacanie zasiłków celowych należy do zadań własnych gminy (art. 17 ust. 1 tej samej ustawy). Ośrodek pomocy społecznej, będący jednostką organizacyjną powołaną do wykonywania tych zadań, kieruje się ustaleniami wójta (burmistrza, prezydenta miasta) wykonując zadania własne gminy (art. 110 ust. 1 i ust. 3 cyt. ustawy). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W niniejszej sprawie kontroli Sądu podlega rozstrzygnięcie organów administracji, którego przedmiotem jest odmowa przyznania pomocy finansowej w postaci specjalnego zasiłku celowego z przeznaczeniem na remont posadzki podłogowej w pokoju. Podstawę rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Nie ulega wątpliwości, że uzyskiwany przez skarżącego dochód w kwocie 522,19 zł przekracza kryterium, wynoszące dla osoby samotnie gospodarującej 477zł, co uzasadnia odmowę przyznania mu zasiłku celowego o którym mowa w art. 39 ustawy o pomocy społecznej. Art. 41 ustawy o pomocy społecznej stanowi, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach osobie albo rodzinie o dochodach przekraczających kryterium dochodowe może być przyznany: 1) specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej odpowiednio kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej lub rodziny, który nie podlega zwrotowi; 2) zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. W rozpatrywanej sprawie skarżący w dniu 27 lipca 2006r. zwrócił się o przyznanie pomocy na remont podłogi polegający na wykonaniu posadzki cementowej w miejsce obecnej drewnianej. Wskazać przede wszystkim należy, że w lipcu 2006r. został skarżącemu przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości 200 zł właśnie na ten cel tj. na remont podłogi w pokoju. Specjalny zasiłek celowy może być przyznany rodzinie uzyskującej dochód przekraczający kryterium dochodowe. Jednocześnie art. 41 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej nakłada na organ pomocy społecznej obowiązek rozważenia sytuacji życiowej osoby ubiegającej się o pomoc w kategoriach "przypadku szczególnie uzasadnionego", przy czym na ocenę w tym zakresie nie ma wpływu wysokość uzyskiwanego dochodu. Celem bowiem tego przepisu jest stworzenie możliwości przyznania żądanego zasiłku celowego właśnie w sytuacji, gdy uzyskiwany dochód przekracza kryterium dochodowe ustalone w art. 8 ust. 1 ustawy. Organy obu instancji uznały, że w niniejszej sprawie taka szczególna sytuacja nie ma miejsca, gdyż po pierwsze wnioskodawca otrzymał pomoc na ten cel w miesiącu złożenia wniosku, a ponadto przekonanie skarżącego o konieczności wymiany podłogi w jego mieszkaniu nie oznacza, że zachodzi szczególnie uzasadniony przypadek. Zasiłek celowy, jak również specjalny zasiłek celowy pełnią szczególną funkcję w systemie pomocy społecznej. Mają one zaspokajać jednorazowo występujące potrzeby, które ustawodawca wymienia jedynie przykładowo. Tego rodzaju pomoc może być przyznana także na przeprowadzenie drobnego remontu czy napraw w mieszkaniu, jednakże na ten cel skarżący otrzymał już pomoc w poprzednim miesiącu. Niezależnie od tego wskazać należy, że organy wyjaśniły, że sfinansowanie planowanego przez skarżącego remontu szacowanego na kwotę 1500zł, przekracza możliwości finansowe Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej działającego z upoważnienia Wójta Gminy. W cenie Sądu organy rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.). Biorąc pod uwagę powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę oddalił.