II SA/Gd 570/07
WyrokWSA w Gdańsku2007-10-17
Skład orzekający: Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Jolanta Górska, Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o wyłączeniu organu administracji publicznej, wydane po wydaniu decyzji organu pierwszej instancji, ale przed wydaniem decyzji organu odwoławczego, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji organu odwoławczego z powodu naruszenia przepisów postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienie o wyłączeniu organu administracji publicznej, które nie rozstrzygnęło wprost wniosku o wyłączenie organu w konkretnej sprawie (dotyczącej sprzeciwu w sprawie użytkowania części obiektu budowlanego), stanowi naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z tym, zaskarżona decyzja organu odwoławczego została uchylona, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy, który w pierwszej kolejności winien rozpoznać wniosek o wyłączenie organu.Stan faktyczny
Skarżący złożyli zawiadomienie o zakończeniu rozbudowy i nadbudowy budynku mieszkalnego. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł sprzeciw, uznając, że nastąpiły istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wnieśli skargę do WSA, podnosząc m.in. zarzut bezprawności decyzji z uwagi na fakt, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powinien być wyłączony z postępowania ze względu na brak bezstronności. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 27 czerwca 2007 r. i zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007 r. sprawy ze skargi E. M.-H. i R. H. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...], nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie użytkowania części obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących E. M.-H. i R. H. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z dnia 28 grudnia 2006r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego na podstawie art. 54 w związku z art. 57 ust. 1, art. 80 ust. 2 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. Nr 156, poz.1118 ze zm.) wniósł sprzeciw w sprawie przystąpienia przez E. M.-H. i R. H. do użytkowania rozbudowanej i nadbudowanej części budynku mieszkalnego przy ul. Akacjowej 53 w G.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w dniu 19.12.2006r. wpłynęło zawiadomienie E. M.-H. i R. H. o zakończeniu rozbudowy i nadbudowy domu mieszkalnego prowadzonej na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 19.09.1994r. Organ stwierdził, że obiekt został wykonany z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, polegającymi na powiększeniu ogrodu zimowego. W tej sytuacji nie zostały spełnione wymagania określone w art. 36 ust. 5 pkt 2 stanowiącym, że nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę i jest dopuszczalne, o ile nie dotyczy: charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego tj. kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji. Zatem w ocenie organu zgodnie z art. 54 Prawa budowlanego w związku z art. 57 ust. 1 cyt. ustawy wystąpiła przesłanka uzasadniająca zgłoszenie sprzeciwu.
W odwołaniu E. M.-H. i R. H. wnieśli na podstawie art. 127 § 1 i 2, art. 128, art. 129 § 1 i 2 oraz art. 138 § 1 pkt 2 kpa o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Skarżący podnieśli, że cała rozbudowa i nadbudowa domu na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 19.09.1994r. trwała 10 lat. Do zawiadomienia z dnia 15.12.2006r. o zakończeniu dołączyli wszelkie niezbędne dokumenty, a wśród nich oświadczenie kierownika budowy podpisane także przez projektanta, który dokonał zmian w dokumentacji naniesionej na projekt budowy wraz z kopią zmian w załączeniu. Zmiany dokonane w dniu 22.10.1996r. były nieistotne i nie zmieniły charakteru i sposobu zabudowy. Skarżący wskazali także, iż prowadząc rozbudowę pod rządami starych przepisów nie byli oni zobowiązani do stosowania art. 36a ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004r. o zmianie ustawy Prawo budowlane (Dz. U. Nr 93, poz. 888).
Decyzją z dnia 27 czerwca 2007 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając w całości faktyczne i prawne podstawy jej rozstrzygnięcia.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził nadto, że organ obligowany był do stosowania przepisów ustawy Prawo budowlane w obecnym brzmieniu, gdyż zawiadomienie o zakończeniu budowy złożone zostało w 2006r. Powiększenie powierzchni zabudowy, niezależnie od wprowadzanych zmian ustawy Prawo budowlane, zawsze było traktowane jako istotne odstępstwo od warunków pozwolenia na budowę. Z uwagi na samowolne odstąpienie od warunków pozwolenia na budowę, inwestor może ubiegać się o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie dopiero po obligatoryjnym zastosowaniu przez organ I instancji przepisów art. 51 Prawa budowlanego.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wnieśli E. M.-H. i R. H. domagając się uchylenia decyzji I i II instancji oraz wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. Skarżący wskazali, iż postanowieniem z dnia 27.06.2007r. WINB wyłączył W. B. pełniącego funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z postępowań we wszystkich sprawach nie zakończonych decyzjami organu I instancji dotyczących nieruchomości przy ul. Akacjowej 53 w G. Z uzasadnienia tego postanowienia wynika, że przychylając się do wniosku skarżących z dnia 10 stycznia 2007r., w dniu 12 marca 2007r. W. B. wyłączył się jako organ administracji publicznej od udziału w postępowaniu we wszystkich sprawach dotyczących tej nieruchomości. W świetle powyższych faktów decyzje organów obu instancji są bezprawne, gdyż przesłanki wyłączenia PINB w osobie W. B. istniały już przed wydaniem tychże decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył co następuje:
Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W niniejszej sprawie skarżący złożyli w dniu 10 stycznia 2007r. odwołanie od decyzji organu I instancji oraz w odrębnym piśmie z tej samej daty wniosek o wyłączenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego inż. W. B. we wszystkich sprawach dotyczących ich nieruchomości, z uwagi na brak bezstronności w prowadzonym postępowaniu, gdyż był on w 1981r. kierownikiem budowy przedmiotowego domu, zaś skarżący, po dokonaniu zakupu tej nieruchomości w 1984r., zrezygnowali z jego usług. W treści tego pisma zostało wskazane, że wniosek składany jest w związku z wydaniem decyzji o sprzeciwie.
Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2007r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wyłączył na wniosek skarżących W. B. pełniącego funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z postępowań we wszystkich sprawach niezakończonych decyzjami organu I instancji dotyczących nieruchomości przy ul. Akacjowej 53 w G. i wyznaczył do załatwienia przedmiotowych spraw Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.
Tego samego dnia została wydana zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji wnoszącą sprzeciw w sprawie przystąpienia do użytkowania rozbudowanej i nadbudowanej części budynku mieszkalnego przy ul. Akacjowej 53 w G.
Zgodnie z treścią art. 24 § 3 Kpa bezpośredni przełożony pracownika jest obowiązany na jego żądanie lub na żądanie strony albo z urzędu wyłączyć go od udziału w postępowaniu w sprawie, jeżeli zostanie uprawdopodobnione istnienie okoliczności nie wymienionych w § 1, które mogą wywoływać wątpliwości co do bezstronności pracownika. Na postanowienie w tym przedmiocie nie przysługuje zażalenie.
Przede wszystkim należy mieć na uwadze, że wyłączenie pracownika czy też organu może nastąpić tylko w konkretnej sprawie zawisłej przed organem administracji publicznej.
Postanowienie organu odwoławczego w kwestii wyłączenia odnosi się do postępowań we wszystkich (niesprecyzowanych) sprawach niezakończonych decyzjami organu I instancji dotyczących nieruchomości przy ul. Akacjowej 53 w G. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy stwierdził, że wyłączył na wniosek skarżących W. B. pełniącego funkcję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z postępowań we wszystkich sprawach niezakończonych decyzjami, zatem postępowanie w trybie art. 51 prawa budowlanego będzie prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy stwierdził natomiast, że sprawa sprzeciwu została zakończona decyzją organu I instancji przed wyłączeniem go z prowadzonego w tej sprawie postępowania administracyjnego. Zdaniem Sądu postanowienie z dnia 27 czerwca 2007r. nie dotyczy sprawy wniesienia sprzeciwu odnośnie przystąpienia przez skarżących do użytkowania części budynku mieszkalnego, w której to zapadła decyzja I instancji, jako że nie wynika to wprost z treści rozstrzygnięcia zawartego w tymże postanowieniu. W tej sytuacji uznać należy, że organ odwoławczy nie rozstrzygnął w ogóle wniosku skarżących o wyłączenie organu w przedmiotowej sprawie. Skutkiem tego doszło do naruszenia przepisów postępowania, które to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Wprawdzie stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 3 Kpa wydanie decyzji przez organ lub pracownika, który podlega wyłączeniu stanowi podstawę wznowienia postępowania w danej sprawie, jednakże wyłączenie na podstawie art. 24 § 3 Kpa jest skuteczne dopiero w razie wydania postanowienia po uprzednim uprawdopodobnieniu okoliczności, które mogą wywoływać wątpliwości co do jego bezstronności (tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 sierpnia 1993r. sygn. akt SA/Po 3155/92, OSP 1995, nr 9 poz. 188).
Mając powyższe na uwadze Sąd uchylił zaskarżoną decyzję na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Wobec uwzględnienia skargi Sąd na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi zasądził od organu na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania przyjmując stosownie do treści art. 205 § 1 tej ustawy, że na koszty te składa się uiszczony przez skarżących wpis sądowy.
Z uwagi na uwzględnienie skargi sprawa będzie ponownie rozpoznawana przez organ odwoławczy, który winien uwzględnić powyższe uwagi przy podejmowaniu rozstrzygnięcia. Zgodnie bowiem z treścią art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Rozpoznając ponownie sprawę organ zobowiązany będzie w pierwszej kolejności rozpoznać wniosek skarżących o wyłączenie organu, a następnie podjąć stosowne rozstrzygnięcie w sprawie sprzeciwu dotyczącego przystąpienia przez skarżących do użytkowania części budynku mieszkalnego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło