II SA/Gd 572/01

WyrokWSA w Gdańsku2004-01-15

Skład orzekający: Barbara Skrzycka-Pilch, Andrzej Przybielski, Janina Guść

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, może zostać pozbawiona tych uprawnień na podstawie art. 25 ust. 2 pkt 2 ustawy o kombatantach, nawet jeśli twierdzi, że brała udział w walkach z UPA?
Ratio decidendi
Osoba, która uzyskała uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestnika walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej, może zostać pozbawiona tych uprawnień. Brak dowodów na udział w walkach z UPA oraz fakt służby w jednostce KBW, traktowanej jako aparat bezpieczeństwa publicznego, wykluczają możliwość zachowania uprawnień kombatanckich w takim przypadku. Sąd oddalił skargę, uznając zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem.
Stan faktyczny
Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych decyzją z dnia 12 stycznia 2001 r. utrzymał w mocy decyzję o pozbawieniu Z. P. uprawnień kombatanckich. Pozbawienie nastąpiło z uwagi na fakt, że uprawnienia nabyto wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w Wojsku Polskim po 30 czerwca 1947 r. Z. P. wniósł skargę, podnosząc, że uczestniczył w walkach z UPA. Po śmierci Z. P. skargę podtrzymała jego żona. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Barbara Skrzycka-Pilch (spr.) Sędziowie NSA Andrzej Przybielski WSA Janina Guść Protokolant Danuta Penkalla po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004r. na rozprawie sprawy ze skargi Z.P. na decyzję Kierownika Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych z dnia 12 stycznia 2001r. nr [...] w przedmiocie uprawnień kombatanckich Oddala skargę. II SA/Gd 572/01 U z a s a d n i e n i e Decyzją z dnia 12 stycznia 2001r. Nr [...] Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych na podstawie art.25 ust.2 pkt 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (tekst jednol. Dz.U. z 1997r. Nr 142, poz.950 ze zm.) oraz art.138 § 1 pkt 1 w zw. z 127 § 3 K.p.a. utrzymał w mocy decyzję własną z dnia 4 maja 2000r. Nr [...] o pozbawieniu uprawnień kombatanckich Z. P. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Z. P. uprawnienia kombatanckie nabył w ZBoWiD wyłącznie z tytułu utrwalania władzy ludowej w ramach służby pełnionej po dniu 30 czerwca 1947r. w Wojsku Polskim w [..] Pułku KBW w okresie od 1948r. do 1949r. W myśl przepisu art.25 ust.2 pkt 2 ustawy o kombatantach przewidziane tą ustawą przywileje tracą osoby, które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej. Odnośnie podnoszonej przez Z. P. kwestii udziału w walkach z bandami ukraińskimi wskazano, iż na tą okoliczność nie przedstawił on żadnych dowodów, zaś z pisma Centralnego Archiwum Wojskowego z dnia 22 sierpnia 1995r. nr [...] nie wynika by jednostka, w której służył brała udział w walkach z UPA lub Wehrwolfem. Skargę na powyższą decyzję wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego Z. P., podnosząc, że jest ona dla niego krzywdząca i niezgodna z prawem, gdyż uczestniczył w walkach z UPA na terenie województwa nowosądeckiego i województwa krośnieńskiego. Kierownik Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Z. P. zmarł w dniu 23 kwietnia 2003r. a wniesioną przez niego skargę podtrzymała żona zmarłego Z. P. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że stosownie do art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Zgodnie z art.1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr 153, poz.1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej (art. 1 § 2). Art.25 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego (D.U. 142/97 poz.950 z późn. zmianami) stanowi, że osoby, które uzyskały uprawnienia kombatanckie na podstawie dotychczasowych przepisów, zachowują te uprawnienia z tym, że pozbawia się uprawnień kombatanckich między innymi osoby które na mocy dotychczasowych przepisów uzyskały uprawnienia kombatanckie wyłącznie z tytułu działalności w latach 1944-1956 w charakterze "uczestników walk o ustanowienie i utrwalenie władzy ludowej" lub innych tytułów niż wymienione w art.1 ust.2, w art.2 oraz w art.4. Uprawnienia te zachowują jednak osoby, które uczestniczyły w Wojnie Domowej w Hiszpanii w latach 1936-1939 lub które uprawnienia te uzyskały z tytułów określonych w ustawie, oraz żołnierze z poboru, którzy pełnili służbę wojskową w Wojsku Polskim w okresie od 10 maja 1945r. do 30 czerwca 1947r. Jak wynika z akt administracyjnych wyłączną podstawą uzyskania przez Z. P. uprawnień kombatanckich był udział w walkach o utrwalanie władzy ludowej w szeregach Wojska Polskiego – [..] Pułku KBW od 21 czerwca 1948r. do 31 grudnia 1948r. Mąż skarżącej został powołany do odbycia służby wojskowej z dniem 21 czerwca 1948r., a zatem już po upływie okresu, w którym samo pełnienie służby wojskowej z poboru jest wystarczającą przesłanką zachowania uprawnień kombatanckich. Z. P. powoływał się w toku postępowania weryfikacyjnego na fakt uczestniczenia w walkach z oddziałami Ukraińskiej Powstańczej Armii. Nie przedłożył natomiast żadnych dowodów potwierdzających jego udział w takich walkach. Natomiast organ administracji, wykonując swe obowiązki wynikające z art.7 i 77 K.p.a. zwrócił się do Centralnego Archiwum Wojskowego o podanie informacji, czy jednostka, w której służył brała udział w walkach z UPA. Z uzyskanej odpowiedzi nie wynika, by [...] Pułk KBW uczestniczył w walkach z UPA. Stwierdzić należy zatem, że podnoszona przez Z. P. podstawa zachowania uprawnień kombatanckich nie została w żaden sposób udokumentowana i dowiedziona. Nadto trzeba wskazać na przepis art.21 ust.2 pkt 4 lit.c ustawy o kombatantach.....,wg którego uprawnienia kombatanckie nie przysługują osobie, która była zatrudniona, pełniła służbę lub funkcję w aparacie bezpieczeństwa publicznego poza strukturami Urzędów Bezpieczeństwa, Służby Bezpieczeństwa lub Informacji Wojskowej, jeżeli podczas i w związku z tą działalnością wykonywała zadania śledcze i operacyjne związane bezpośrednio ze zwalczaniem organizacji oraz osób działających na rzecz suwerenności i niepodległości Rzeczypospolitej Polskiej. Jednostki KBW są traktowane jako należące do tego aparatu bezpieczeństwa. Z informacji Centralnego Archiwum Wojskowego wynika, że Z. P. walczył z oddziałami organizacji niepodległościowych. W tej sytuacji nawet gdyby przyjąć, że Z. P. brał także udział w walkach z UPA to i tak nie mógłby uzyskać uprawnień kombatanckich. Uprawnienia kombatanckie są przywilejem należnym jedynie osobom, które wykonywały działalność lub podlegały represjom ściśle określonym przepisami ustawy o kombatantach. Nie korzystają z nich wszyscy ci, którzy przesłanek określonych w ustawie nie spełniają. W tym stanie sprawy, stwierdzając że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem Wojewódzki Sąd Administracyjny, na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1270) w zw. z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.Nr 153, poz.1271) skargę oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło