II SA/Gd 573/04

WyrokWSA w Gdańsku2006-03-15

Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Dorota Jadwiszczok, Jan Jędrkowiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo zastosował przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, wstrzymując roboty budowlane i nakładając obowiązki w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem, gdy istnieje podejrzenie, że prowadzone prace mogą powodować zagrożenie dla sąsiedniego budynku?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając istotne naruszenie przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 10, 77 § 1, 79 § 1 k.p.a.) oraz prawa budowlanego. Organ nadzoru budowlanego nie wyjaśnił należycie wpływu inwestycji na sąsiedni budynek, nie zapewnił stronom czynnego udziału w postępowaniu, a także dopuścił się zwłoki w rozpoznaniu sprawy. W szczególności, organ nie przeprowadził prawidłowo postępowania dowodowego, opierając się na jednostronnych opiniach i nie zapewniając stronom możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi I. i G.Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o braku podstaw do nałożenia obowiązków w trybie art. 50 i 51 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucali, że prowadzone roboty budowlane przy sąsiedniej inwestycji spowodowały uszkodzenia ich budynku. Organy nadzoru budowlanego uznały, że nie zachodzą przesłanki do wstrzymania robót, opierając się na ekspertyzie technicznej wykonanej na zlecenie inwestora. Skarżący podnosili zarzuty naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 10 k.p.a., oraz kwestionowali prawidłowość zgromadzonego materiału dowodowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędzia NSA Jan Jędrkowiak Protokolant Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi I. i G.Ż. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 lipca 2004 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązków w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 czerwca 2004 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego solidarnie na rzecz skarżących I. i G. Ż. kwotę 500 zł (pięćset złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 2 czerwca 2004 r., na podstawie art. 104 k.p.a. oraz art. 80 ust. 2 pkt l, art. 83 ust. l ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. -Prawo Budowlane (Dz. U. z 2003 Nr 207 poz. 2016 ze zm.) orzekł o braku podstaw prawnych do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane dotyczącego prowadzonych robót budowlanych przy budowie budynku usługowo-mieszkalnego realizowanego na działce o nr ewidencyjnym gruntu [...] położonej w B. przy zbiegu ulic [...] i [...]na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 24 czerwca 2003 roku wydanego przez Starostę. W uzasadnieniu organ wskazał, iż inwestorzy – T. i L. P. w dniu 10 listopada 2003 roku rozpoczęli roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalno-usługowego zgodnie z otrzymanym pozwoleniem. W dniu 14 listopada 2003 roku G. Ż., właściciel budynku mieszkalnego sąsiadującego z przedmiotową budową zgłosił Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego, iż w wyniku prowadzonych robót budowlanych powstały zarysowania należącego do niego budynku. W tym samym dniu przeprowadzono kontrolę placu budowy w wyniku której organ nadzoru budowlanego potwierdził powstanie rys na budynku sąsiednim w związku z czym zobowiązał kierownika budowy do wstępnego zabezpieczenia zagrożonego budynku i zalania ław fundamentowych. W dniu 17 listopada 2003r. została przeprowadzona ponowna kontrola placu budowy przez inspektorów nadzoru budowlanego przy współudziale projektanta, inwestora i kierownika budowy. Podczas kontroli projektant przedłożył Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego plan zabezpieczenia ściany budynku i ścian wykopu, który został dołączony do dokumentów organu nadzoru budowlanego. Natomiast inwestora i kierownika budowy zobowiązano do natychmiastowego wykonania przedmiotowych zabezpieczeń. Roboty zabezpieczeniowe zostały wykonane do dnia 20 listopada 2003r. Od tego dnia inwestor prowadził roboty budowlane zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Wskutek skargi I. i G. Ż. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 17 grudnia 2003r. zobowiązał Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego do wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie i podjęcia działania w oparciu o art. 50 i 51 ustawy Prawo budowlane. W dniu 23 grudnia 2003r. do organu I instancji wpłynął również wniosek I. i G. Ż. o wszczęcie postępowania administracyjnego. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego pismem z dnia 5 stycznia 2004 r. zawiadomił strony o wszczętym postępowaniu administracyjnym w sprawie prowadzenia robót budowlanych obejmujących budowę budynku mieszkalno-usługowego na działce nr [...] w sposób mogący spowodować zagrożenie ludzi i mienia. Jednocześnie w przedmiotowym zawiadomieniu określił termin do składania ewentualnych uwag i wyjaśnień przez strony postępowania. W dniu 14 stycznia 2004r. do organu nadzoru budowlanego wpłynęły uwagi I. i G. Ż. Po przeanalizowaniu powyższych dokumentów, PINB w oparciu o art. 50 ust. l pkt 2 wydał w dniu 2 lutego 2004 roku postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych prowadzonych na działce nr [...] w B. w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, nakładając na inwestora obowiązek wykonania inwentaryzacji wykonanych robót. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia 10 marca 2004 roku uchylił zaskarżone postanowienie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego postanowienia organ II instancji podniósł, że organ pierwszej instancji nietrafnie zobowiązał inwestora do przedłożenia nieprzydatnej inwentaryzacji zamiast oceny technicznej bądź ekspertyzy niezbędnej dla ustalenia związku pomiędzy realizowaną budową a podnoszonymi zmianami w stanie technicznym sąsiedniego budynku. W dniu 29 kwietnia 2004 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego przeprowadził kolejną kontrolę prowadzonych robót budowlanych, w wyniku której stwierdził, iż roboty budowlane prowadzone są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. W dniu 31 maja 2004 roku inwestor – L. P. przedłożył sporządzoną przez rzeczoznawcę budowlanego ekspertyzę techniczną o wpływie realizowanego budynku mieszkalno-usługowego położonego w B.u zbiegu ulic [...] z ul. [...] na bezpieczeństwo użytkowania istniejącego sąsiedniego budynku mieszkalnego położonego przy ul. [...]. Ekspertyza została dołączona do akt prowadzonego postępowania. W pkt. 5 (wnioski i zalecenia) przedłożonej ekspertyzy rzeczoznawca budowlany stwierdził, iż realizowana inwestycja jest prowadzona zgodnie z dokumentacją techniczną, obowiązującymi przepisami i normami budowlanymi, a poszczególne roboty budowlane i rzemieślnicze zostały wykonane zgodnie z zasadami sztuki budowlanej oraz, że nie wpływają one i nie wpłyną na zagrożenie bezpieczeństwa użytkowania sąsiedniego obiektu budowlanego. Autor ekspertyzy, inż. M. F. uznał, że wybudowanie przedmiotowego obiektu poprawi bezpieczeństwo użytkowania obiektu znajdującego się na ul.[...]. W opracowaniu zawarł obawę o stan techniczny istniejącego budynku, przylegającego do realizowanego obiektu z uwagi na brak wieńców, zbyt płytkie posadowienie obiektu na gruntach słabonośnych, nierównomierne osiadanie spowodowane częściowym podpiwniczeniem i posadowieniem niepodpiwniczonej części na nasypie niekontrolowanym poprzez płytkie fundamenty nie spełniające wymagań norm odnośnie strefy przemarzania. W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w rozpatrywanej sprawie nie zachodziła żadna z przyczyn upoważniająca organ nadzoru budowlanego do wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy budowie budynku usługowo-mieszkalnego realizowanego na działce nr [...] położonej w B. u zbiegu ulic [...] i [...]. Odwołanie od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 czerwca 2004 r. w której orzekł on o braku istnienia przesłanek z art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane w sprawie dotyczącej prowadzonych robót budowlanych wnieśli I. i G. Ż. Odwołujący się żądali przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia zarzucając naruszenie art. 10 k.p.a. poprzez nie poinformowanie ich o dowodach zebranych w sprawie. G. i I. Ż. w uzasadnieniu swego odwołania wskazali, że do akt prowadzonego postępowania załączono dwa istotne dla wydanego orzeczenia dowody, o których nie poinformowano stron postępowania. Pierwszym z nich jest protokół z kontroli budynku przeprowadzonej w dniu 29 kwietnia 2004 r. przez pracowników w Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Odwołujący nie zgadzają się z jego treścią, zawierającą stwierdzenie, że roboty prowadzone są zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym i nie powodują zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. W ocenie odwołujących się projektant budynku przy sporządzaniu projektu nie uwzględnił faktu istnienia budynku będącego własnością G. i I. Ż. na granicy działek oraz posadowienia istniejących ław fundamentowych powyżej projektowanych ław budynku. Poziom posadowienia nowoprojektowanych i wykonanych ław znajduje się na głębokości około 3,00 m poniżej poziomu terenu i około 2,50 m poniżej poziomu ław fundamentowych pod ścianą szczytową naszego budynku. Powyższe spowodowało poważne uszkodzenie budynku oraz konieczność wykonania dodatkowych robót związanych ze zmianą konstrukcji realizowanego budynku w oparciu o nie zatwierdzone rysunki zamienne sporządzone po wykonaniu wykopu pod ławą sąsiadującego budynku. I. i G. Ż. przedstawili ponadto kolejną ekspertyzę opracowana na ich zlecenia przez dr inż M. N.. Odwołujący się wskazali, że dr inż M. N. w opracowanej ekspertyzie technicznej uznał zastosowane przez organ rozwiązania zamienne za niewłaściwe. Do dnia wykonania drugiej ekspertyzy nie opracowano bowiem kompletnego projektu budowlanego zamiennego w stosunku do projektu podstawowego w zakresie zmian posadowienia nowo projektowanej ściany na granicy parceli. Drugi dowód w sprawie, o którym nie poinformowano stron, stanowi ekspertyza techniczna opracowana przez mgr inż. M. F., na którą powołał się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego. Ponadto G. i I. Ż. wskazali, że organ I instancji dopuścił się przewlekłości postępowania, co spowodowało dostarczenie ekspertyzy przez inwestora bez nałożenia na niego takiego obowiązku postanowieniem i co za tym idzie w oczywisty sposób pominięcie art. 50 ust. l pkt 2 Prawa budowlanego. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębić zaufanie obywateli do organów państwa oraz działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. Prowadzone przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowanie przeczy tym zasadom oraz powoduje uzasadnione skargi, co w konsekwencji prowadzi do braku zaufania do organów nadzoru budowlanego zarówno I jak i II instancji. Po rozpatrzeniu odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 23 lipca 2004 r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 50 i art. 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ wskazał, iż przedmiotem niniejszej sprawy było ustalenie, czy prowadzone przez T. i L. P. roboty budowlane przy budowie budynku mieszkalno-usługowego u zbiegu ulic [...] i [...] w B. wykonywane były w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia (przesłanka z art. 50 ust.1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane) w istniejącym w bezpośrednim sąsiedztwie budynku mieszkalnym przy ul. [...], stanowiącym własność I. i G. Ż. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że działając jako organ drugiej instancji w postanowieniu z dnia 10 marca 2004r., uchylającym postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wyraźnie wskazał Powiatowemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego na konieczność nałożenia w takim postanowieniu obowiązku przedstawienia ekspertyzy technicznej, określającej związek pomiędzy prowadzonymi robotami a sygnalizowanymi przez państwa I. i G. Ż. zmianami w stanie technicznym ich budynku. Inwestor przedłożył jednakże ekspertyzę bez oczekiwania na nowe postanowienie. W oparciu o te ekspertyzę organ pierwszej instancji orzekł o braku podstaw do orzekania w trybie art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, a więc w pierwszej kolejności do wstrzymania robót budowlanych. W ocenie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego organ I instancji racjonalnie uwzględnił zawartą w ekspertyzie z maja 2004r. ocenę, iż realizowany obiekt na tym etapie wzmacnia konstrukcję istniejącego obok budynku, a zatem wstrzymanie robót byłoby nieuzasadnione. Organ odwoławczy wyjaśnił, że uwzględniając nieodpowiedni stan techniczny budynku mieszkalnego przy ul. [...] w B., wymagający usunięcia przez właścicieli stwierdzonych nieprawidłowości - podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji oparte na wniosku zawartym w pierwszej z przywołanych ekspertyz technicznych, że w obecnym stadium zaawansowania "realizacja przedmiotowego budynku (mieszkalno-usługowego) nie wpłynie w żaden sposób na pogorszenie warunków równowagi statycznej konstrukcji budynku istniejącego". Odnosząc się do zarzutu nie zapewnienia stronie możliwości zapoznania się z nowymi dowodami (protokół kontroli budowy i ekspertyza techniczna zlecona przez inwestora robót) oraz wypowiedzenia się co do nich przed wydaniem zaskarżonej decyzji, organ zwrócił uwagę, iż strona skarżąca zwróciła się do organu z zapytaniem o nowe dowody w sprawie. Podaje natomiast, iż strona skarżąca zapoznała się zarówno z protokołem kontroli, jak i z ekspertyzą "po wydaniu zaskarżonego orzeczenia". Strona wypowiedziała się na temat tych dowodów w odwołaniu. Skargę na powyższą decyzje wnieśli I. i G. Ż. ponawiając argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu odwołania. Ponadto rozwijając w uzasadnieniu skargi zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. strona skarżąca wskazała, że przerzucanie obowiązku przestrzegania podstawowych, gwarancyjnych norm postępowania z organu administracji na obywatela jest sprzeczne z zasadami funkcjonowania demokratycznego państwa prawa i standardami międzynarodowymi i skutkuje rażącym naruszeniem prawa oraz rzuca cień podejrzenia stronniczości na organ zarówno I jak i II instancji. W ocenie skarżących organ II instancji miał obowiązek uchylić zaskarżoną decyzję bowiem pozostawienie w mocy decyzji I instancji wskazuje na stronniczość tego organu. Strona wskazała, także iż obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie jest pouczenie strony o prawie zapoznania się z aktami i złożenia końcowego oświadczenia. Brak w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ prowadzący postępowanie pouczył stronę o przysługującym jej prawie uzasadnia wniosek, że organ prowadzący postępowanie naruszył obowiązek ustalony w art. 10 § l k.p.a. Za niewłaściwe strona skarżąca uznała również stwierdzenie organu o braku podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia w trybie art. 51 Prawa budowlanego, gdyż w przypadku robót realizowanych a nie zakończonych ustawa ta nie zezwala na pominięcie art. 50. Stwierdzenie w trakcie prowadzenia robót budowlanych o braku możliwości zastosowania przesłanek wynikających z art. 50 Prawa budowlanego automatycznie wyklucza, zdaniem skarżących zastosowanie art. 51 w tejże sprawie. I. i G. Ż. zarzucili organowi II instancji, iż w uzasadnieniu decyzji nie odniósł się do zarzutu prowadzenia robót budowlanych niezgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym. Materiał dowodowy zebrany w sprawie, w ocenie skarżących jednoznacznie wskazuje, że projekt budynku usługowo - mieszkalnego realizowanego w sąsiedztwie nie uwzględnił posadowienia ław sąsiedniego budynku na głębokości 60 cm, zaś realizowane roboty budowlane - wykonanie wykopu na głębokość około 3 metrów w bezpośrednim jego sąsiedztwie musiały zmienić rozwiązania konstrukcyjnego tego budynku i powinny uwzględnić obciążenia przenoszone z sąsiedniego budynku na ściany budynku realizowanego. Ponadto w skardze wskazano, że zgodnie z § 204 ust. 5 oraz § 206 ust. 1 rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie wzniesienie budynku w bezpośrednim sąsiedztwie obiektu budowlanego nie może powodować zagrożeń dla bezpieczeństwa użytkowników tego obiektu lub obniżenia jego przydatności do użytkowania. W przypadku istnienia takiego zagrożenia wydanie pozwolenia na budowę powinno być poprzedzona ekspertyzą techniczną stanu obiektu istniejącego, stwierdzającego jego stan bezpieczeństwa i przydatności do użytkowania, uwzględniającą oddziaływanie wywołane wzniesieniem nowego budynku. Powołując się na powyższe przepisy skarżący uznali, że wydana przez Starostę decyzja o pozwoleniu na budowę była niezgodna z prawem. W konsekwencji stwierdzono, że organ nadzoru budowlanego dopuścił się naruszenia przepisów prawa orzekając o braku podstaw do stwierdzenia przesłanek wynikających w tym przypadku z art. 50 ust. l pkt Prawa budowlanego. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie oraz powołał się na argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 50 i 51 Prawa budowlanego organ wyjaśnił, iż przepisy obydwu artykułów funkcjonują łącznie: pierwszy z nich określa bowiem przesłanki naruszenia prawa budowlanego, drugi zakres działania właściwego organu. W przypadku gdy żadna z przesłanek nie występuje w decyzji orzekającej o braku podstaw do rozstrzygania organ przywołuje zarówno przepisy wymieniające te przesłanki, jak i przepisy uprawniające do podejmowania odpowiednich decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, która sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zatem do treści powyższego przepisu Sąd może uwzględnić skargę z powodów innych niż przedstawione w skardze. W przedmiotowej sprawie skarga okazała się zasadna, albowiem zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem zarówno przepisów prawa materialnego jak i przepisów postępowania w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. W pierwszej kolejności należy poddać analizie sposób, w jaki Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zastosował w sprawie przepis art. 50 i 51 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – prawo budowlane. Treść przepisu art. 50 prawa budowlanego wskazuje na konieczność, w przypadku stwierdzenia prowadzenia robót budowlanych w sposób mogący powodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, wstrzymania wykonywanych robót, zabezpieczenia placu budowy, wykonania ekspertyz wskazujących na sposób usunięcia zagrożenia oraz w dalszej kolejności na podstawie przepisu art. 51 ust. 1 pkt. 2 prawa budowlanego nakazanie wykonania inwestorowi prac budowlanych w celu doprowadzenia inwestycji do stanu, w którym jej kontynuacja nie powoduje dalszego zagrożenia. Tymczasem w przedmiotowej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wstrzymując prowadzonych prac i nie wszczynając w przewidziany prawem sposób postępowania administracyjnego wykonał szereg czynności faktycznych w tym wykonał liczne kontrole miejsca budowy mające miejsce w dniach: 14 listopada 2003 r.- dwie kontrole, 17 listopada 2003 r., 25 listopada 2003 r., 26 listopada 2003 r. , 3 i 4 grudnia 2003 r. sugerując w ich trakcie inwestorowi wykonanie czynności polegających na "etapowym wykonaniu fundamentów" oraz "zabezpieczeniu ścian sąsiedniego budynku według wskazań projektanta". Z protokołów tych kontroli wynikało ponadto, że stan sąsiedniego budynku ulegał stopniowo pogorszeniu – pogłębiały się rysy w ścianach, pojawiały się trudności z otwieraniem drzwi i okien, posadzka odchylała się od poziomu. Brak także dowodu, że o czynnościach wykonanych w ramach tego rodzaju postępowania strony były powiadamiane, co stanowi oczywiste naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. Dopiero interwencja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, podjęta na skutek skargi I. i G. Ż. doprowadziła do podjęcia w dniu 5 stycznia 2004 r. formalnego postępowania administracyjnego w wyniku którego postanowieniem z dnia 2 lutego 2004 r. doszło do wstrzymania wykonania prowadzonych robót. Decyzja ta uchylona została następnie postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 10 marca 2004 r. ze względu na błędnie nałożony na inwestora obowiązek wykonania inwentaryzacji prowadzonych robót, zamiast stosownej ekspertyzy. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie wstrzymał prowadzonych robót, ale opierając się na przestawionej przez inwestorów ekspertyzie której autorem był inżynier M.F. oraz wynikach kontroli robót budowlanych dokonanej w dniu 29 kwietnia 2004 r. uznał, że brak jest podstaw do podjęcia rozstrzygnięcia sprawy w trybie art. 50 i 51 ustawy prawo budowlane. Należy wskazać, że uchylenie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych nie zamyka drogi do wydania ponownego postanowienia w tym trybie w przypadku, gdy roboty są nadal prowadzone. Z uzasadnienia decyzji organu wynika natomiast, że budowa nie była wówczas zakończona. Dodać należy, że o fakcie powstania ekspertyzy ani o jej treści skarżący nie zostali powiadomieni. Nie zostali powiadomieni także o terminie kontroli placu budowy i w czynności tej nie uczestniczyli. Organ nie powiadomił ich także o zamiarze zakończenia postępowania zgodnie z art. 10 k.p.a. przez co uniemożliwił im złożenie uwag do zgromadzonych dowodów, co jest tym istotniejsze, że autorem ekspertyzy był inż. M. F., będący także autorem projektu budowlanego, co skarżący podnosili w odwołaniu. Należy także dodać, że przeprowadzenie dowodu z "ekspertyzy" powinno nastąpić w trybie i na zasadach przewidzianych w k.p.a. Strony powinny być powiadomione o zobowiązaniu do złożenia takiego dowodu, powinny mieć możliwość wypowiedzenia się co do wniosków biegłego. Organ powinien także celem uzupełnienia postępowania przeprowadzić rozprawę administracyjną z udziałem biegłego. Natomiast w przypadku dalszych wątpliwości należałoby rozważyć powołanie przez organ innego biegłego po wcześniejszym złożeniu przez wnioskodawcę zaliczki. Powyższe ustalenia pozwalają na przyjęcie, że w prowadzonym przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego doszło do szeregu uchybień pozwalających na stwierdzenie, że postępowanie to było prowadzone z istotnym naruszeniem zarówno przepisów k.p.a. jak też prawa budowlanego. Wbrew nakazowi zawartemu w art. 7 i 77 § 1 k.p.a. nie została należycie i do końca wyjaśniona kwestia w jaki sposób realizacja przez inwestorów T. i L. P. inwestycji wpłynęła na budynek sąsiedni. Organ pierwszej instancji oparł się w swoich ustaleniach jedynie na jednostronnej opinii projektanta przedmiotowego budynku, natomiast organ drugiej instancji nie dokonał analizy obu opinii – przestawionej przez inwestorów i przedstawionej przez skarżących - pod względem wniosków z nich wynikających. Natomiast w przypadku rozbieżnych opinii organy powinny były rozważyć konieczność przeprowadzenia rozprawy administracyjnej i w dalszej kolejności przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego zgodnie z art. 84 k.p.a.. Doszło też do naruszenia przepisów art. 79 § 1 k.p.a. poprzez niezawiadomienie skarżących o terminie oględzin miejsca budowy w dokonanych dniu 29 kwietnia 2004 r., w których nie brali oni udziału, a które poprzedzały wydanie opinii przez organ I instancji i były podstawą dokonanych przez ten organ ustaleń. Ponadto organ nie powiadomił skarżących o zamiarze zakończenia postępowania uchybiając przepisowi art. 10 k.p.a. Zwraca także uwagę zwłoka w rozpoznawaniu sprawy przez organ I instancji. Zwłoka dotyczy zarówno wykonywania wcześniejszych czynności kontrolnych jak też czynności w postępowaniu prowadzonym po jego formalnym wszczęciu, czyli po 5 stycznia 2004 r., a także po wydaniu przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego postanowienia uchylającego postanowienie z dnia 2 lutego 2004r. o wstrzymaniu robót budowlanych. Postanowienie to zostało wydane w dniu 10 marca 2004 r., natomiast Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję dopiero w dniu 2 czerwca 2004 r. Należy przy tym wskazać, że inwestorzy przez cały ten okres mieli możliwość kontynuowania inwestycji. Sposób i forma prowadzenia postępowania przez organ I instancji sprawia, że nie jest możliwe jednoznaczne ustalenie czy prowadzona przez T. i L. P. budowa została zakończona. Z materiałów sprawy nie wynika też, czy inwestor uzyskał zgodę na użytkowanie budynku. Rozpoznając sprawę ponownie właściwy organ winien w pierwszej kolejności uwzględnić okoliczność czy przedmiotowa inwestycja została zakończona, a inwestor uzyskał zgodę na jej użytkowanie. Tryb z art. 50 i 51 Prawa budowlanego dotyczy bowiem robót budowlanych w toku i może okazać się, że postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję z dnia 3 lipca 2001 r. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło