II SA/Gd 574/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska po rozpoznaniu w dniu 1 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Wspólnoty Mieszkaniowej na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2004 r. Nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu postanawia odmówić Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt II SA/Gd 574/04. Wyrokiem z dnia 19 października 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 574/04 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2004 r. Nr [...] wydanej w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Skargę na powyższe orzeczenie wniosło Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. w sprawie sygn. akt II OSK 146/09 oddalił skargę kasacyjną organu. Pismem z dnia 10 marca 2010 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o wykładnię wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2005 r. Organ wskazał m.in., iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 oraz art. 157 § 3 i 2 w związku z art. 127 § 3 kpa decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 19 lipca 2004 r. Nr [...] utrzymującą w mocy, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzję tegoż Kolegium z dnia 13 listopada 2003 r. Nr [...] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta z dnia 13 września 2000 r., Nr [...] w sprawie zmiany wcześniejszej decyzji tego organu z dnia 12 lipca 1999 r. w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu działki nr [...] przy ul. N. w G. Sąd ograniczył się do uchylenia decyzji Kolegium wydanej w trybie art. 127 § 3 kpa, a więc po ponownym rozpatrzenia sprawy, nie uchylając na podstawie art. 135 Prawa o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (ustawa z 30 sierpnia 2002 r., Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej p.p.s.a.) wcześniejszej - wydanej w I instancji - decyzji Kolegium o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Jednocześnie w sformułowanych na podstawie art. 141 § 4 p.p.s.a. wskazaniach co do dalszego sposobu prowadzenia sprawy Sąd wskazał na konieczność dokonania przez Kolegium we właściwym składzie i z poszanowaniem przepisów kpa oceny, czy zachodzą podstawy do wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 13 września 2000 r. w tym fragmencie uzasadnienia wyroku przypisanej, jak należy sądzić z powodu oczywistej omyłki, SKO. Wniesiona od powyższego wyroku skarga kasacyjna została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 kwietnia 2009 r. W ocenie Kolegium rozstrzygnięcie zawarte w przywołanym wyroku rodzi wątpliwości co do skutków, jakie wyrok ten ma wywołać w zakresie sposobu dalszego prowadzenia postępowania i orzeczenia możliwego do wydania przez związany oceną wyrażoną przez sąd organ. Sytuacja taka powoduje konieczność dokonania wykładni wyroku w trybie art. 158 ustawy Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi. Organ wskazał, iż w niniejszej sprawie sąd uchylił jedynie wydaną po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzję SKO z dnia 19 lipca 2004 r., którą to decyzją Kolegium utrzymało w mocy swoją wcześniejszą decyzję z dnia 13 listopada 2003 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta. Jednocześnie Sąd wskazał na konieczność ponownej oceny przez Kolegium przesłanek wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności z uwzględnieniem oceny sformułowanej przez Sąd w kwestii zdolności prawnej i interesu prawnego występującej w sprawie Wspólnoty Mieszkaniowej A. Ocena tą Kolegium jest związane. Konieczność ponownej oceny możliwości wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i ewentualnej zmiany stanowiska Kolegium napotyka jednakże na trudności w sytuacji, gdy Sąd pozostawił w obrocie prawnym wydaną w I instancji decyzję Kolegium o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności. Zmiana stanowiska przez Kolegium i wszczęcie tego postępowania wymagałoby bowiem uchylenia wcześniejszej decyzji Kolegium z dnia 13 listopada 2003 r. Powstaje jednakże wątpliwość, czy jest to możliwe w sytuacji, gdy Sąd pozostawił decyzję tę w obrocie prawnym nie korzystając z art. 135 p.p.s.a. oraz, co ważniejsze, mocą jak brzmiącej decyzji miałoby to nastąpić. Ponowna ocena przesłanek wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności i jego ewentualne wszczęcie wbrew stanowisku Kolegium wyrażonym w obowiązującej decyzji, wymaga uprzedniego jej uchylenia. Zgodnie z odpowiednio stosowanym art. 138. w zw. z art. 127 § 3 kpa może to nastąpić albo: poprzez uchylenie wydanej w I instancji decyzji Kolegium i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia w trybie postępowania I instancji (decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2. w zw. z art. 127 § 3 kpa, z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego odnośnie interesu prawego wnioskodawcy) albo poprzez uchylenie wcześniejszej decyzji w całości i orzeczenie o wszczęciu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (decyzja wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 w zw. z art. 127 § 3 kpa) albo też poprzez jedynie uchylenie decyzji dotychczasowej, co otworzyło by drogę do rozpatrzenia niejako "od początku" wniosku o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności (tzw. prosta decyzja kasacyjna, nieprzewidziana jednak wprost w art. 138 kpa). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Należało odmówić wykładni wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia października 2005 r. w sprawie sygn. akt II SA/Gd 574/04. Na wstępie wskazać należy, iż wniosek o dokonanie wykładni wyroku podlegał ocenie w ramach art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem sąd który wydał wyrok, rozstrzyga postanowieniem wątpliwości co do jego treści. Postanowienie w tym przedmiocie sąd może wydać na posiedzeniu niejawnym Jak wskazuje się w orzecznictwie sądowym oraz w doktrynie konieczność dokonania wykładni wyroku zachodzi wówczas, gdy jego treść jest sformułowana w sposób niejasny, który może budzić wątpliwości co do samego rozstrzygnięcia, zakresu powagi rzeczy osądzonej, a także sposobu jego wykonania (por. T. Ereciński (w:) Komentarz do kodeksu postępowania cywilnego, s. 581; postanowienie NSA z dnia 26 lipca 2001 r., sygn. akt II SAB 57/98, Lex nr 75533). Przy tym wykładnia orzeczenia nie może prowadzić do nowego rozstrzygnięcia (por. postanowienie SN z dnia 10 października 1978 r., sygn. akt IV CR 144/78, Lex nr 8137). Wniosek o wykładnię nie może zmierzać do wyjaśnienia zawartych w uzasadnieniu orzeczenia wyrażeń prawniczych i znaczenia słów, ani do polemiki ze stanowiskiem sądu orzekającego w sprawie i wskazaniami co do dalszego postępowania (por. postanowienie NSA z dnia 23 czerwca 2003 r., sygn. akt I SA/Łd 1517/02, niepubl.; postanowienie SN z dnia 8 stycznia 1998 r., sygn. akt III AO 25/97, OSNP 1999, nr 4, poz. 151). Ponadto zważyć należy, iż nie jest możliwe w postępowaniu o rozstrzygnięcie wątpliwości żądanie usunięcia merytorycznych błędów orzeczenia. Nie mieści się również w ramach wykładni, o której mowa w cytowanym wyżej przepisie, żądanie przez stronę wyjaśnienia przez sąd powodów zajętego w sprawie stanowiska, które legło u podstaw rozstrzygnięcia, skoro zostało ono w sposób jasny uzasadnione w jego motywach. Żądanie wnioskodawcy, stanowiące w istocie polemikę ze stanowiskiem sądu, zmierzające do nowej interpretacji rozstrzygnięcia w zakresie przyjętym przez stronę skarżącą, wykracza znacznie poza wykładnię wyroku sformułowaną w art. 158 ustawy. Wykładnia taka nie może bowiem zmierzać do zmian merytorycznych polegających na reinterpretacji uzasadnienia czy jego poszerzeniu o inne elementy istotne zdaniem wnioskodawcy (por. postanowienie NSA z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OZ 1312/04, niepubl.). Podobnie wypowiedział się NSA w postanowieniu z dnia 5 kwietnia 2005 r. (sygn. akt OZ 1226/04, niepubl.). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy w ocenie Sądu argumentacja podniesiona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze stanowi polemikę ze stanowiskiem sądu zawartym w uzasadnieniu wyroku i wykracza w sposób znaczący poza możliwość wykładni przewidzianą w treści wskazanego powyżej przepisu art. 158 p.p.s.a. Uzasadnienie wniosku z dnia 10 marca 2010 r. dotyczy w głównej mierze nieuchylenia przez WSA w wyroku z dnia 19 października 2005 r. decyzji SKO z dnia 13 listopada 2003 r. o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta, co w ocenie Sądu zmierza do zmiany przedmiotowego wyroku i jego uzasadnienia. Zdaniem Sądu rozstrzygnięcie zawarte w sentencji wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 19 października 2005 r. jest jednoznaczne i nie pozostawia żadnej dowolności interpretacyjnej. Oznacza to, iż treść tego wyroku nie budzi wątpliwości wymagających wyjaśnienia w ramach jego wykładni. Podkreślić należy, iż przywołane przez stronę okoliczności stanowią w istocie polemikę z poglądami WSA i zmierzają do zakwestionowania trafności rozstrzygnięcia. Tego rodzaju okoliczności mogą być podnoszone w drodze skargi kasacyjnej od wyroku, nie zaś wniosku o jego wykładnię. W tym miejscu Sąd przypomina, iż od przedmiotowego wyroku Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło skargę kasacyjną, którą Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił wyrokiem z dnia 19 października 2009 r., sygn. akt II OSK 146/09, uznając ją za bezpodstawną i nie mając wątpliwości co do treści kontrolowanego wyroku z dnia 19 października 2005 r., sygn. akt 574/04. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, w oparciu o art. 158 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.