II SA/Gd 583/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Jaroszewska, Sędziowie Sędzia WSA Janina Guść, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Kowalczyk, po rozpoznaniu w dniu 16 listopada 2005 r. na rozprawie sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewody z dnia 28 lutego 2003 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ja decyzję Starosty z dnia 30 grudnia 2002 r., nr [...], 2. określa, że decyzje opisane w punkcie pierwszym nie mogą być wykonane. Decyzją z dnia 30 grudnia 2002 r. Starosta Powiatowy, na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 art. 36, art. 80 ust. 1 pkt 1, art. 81 ust. 1 pkt 2, art. 82 ust. 1 i 2 z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 89, poz. 414 ze zm.) oraz art. 104 § 1 i 2 k.p.a., zatwierdził projekt budowlany i udzielił "A" Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w W. pozwolenia na budowę repeatera telefonii komórkowej GSM 900 na ścianie budynku hali produkcyjnej i na istniejącym przy hali kominie w J. przy ul. [....] stacji bazowej telefonii komórkowej "A". W uzasadnieniu organ wskazał, iż w związku z przedłożeniem przez inwestora raportu oddziaływania na środowisko z którego wynika, iż w miejscach przebywania ludności w otoczeniu stacji nie wystąpi promieniowanie urządzeń nadawczych projektowanej stacji o poziomach wyższych niż dopuszczalne, brak było podstaw do uwzględnienia zastrzeżenia wniesionego przez M. K. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł M. K. żądając jej uchylenia. W uzasadnieniu wskazał, iż organ pierwszej instancji nie wziął po uwagę charakteru jego działki, która według planu zagospodarowani przestrzennego przeznaczona jest na cele budownictwa mieszkaniowego, podobnie jak pozostałe działki znajdujące się w okolicy. Ponadto skarżący podniósł, iż zgodnie z naturalnym ukształtowaniem terenu w przyszłości, kiedy na jego działce powstanie dom mieszkalny, będzie się on znajdował powyżej 10m od podstawy komina, na którym znajduje się repeater, co oznacza, że pomieszczenia mieszkalne znajdować się będą na wysokości urządzenia. Usytuowanie urządzenia na kominie wpłynie zatem znacząca na warunki mieszkalne przyszłych mieszkańców. Odwołujący się wskazał także, iż nie uwzględniono odległości w jakiej znajduje się komin od granicy działki, odległość ta bowiem wynosi mniej niż 2 m. Poza tym organ pierwszej instancji nie rozważył możliwości usytuowania przedmiotowego urządzenia w innym miejscu, mogącym lepiej służyć celom telefonii komórkowej, z dala od terenów zamieszkałych. Po rozpatrzeniu powyższego odwołania Wojewoda, decyzją z dnia 28 lutego 2003 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 28, art. 33 ust. 4, art. 36, art. 80 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy - Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda wskazał, iż organ pierwszej instancji po rozpatrzeniu wniosku i potwierdzeniu złożenia wszystkich wymaganych przepisami prawa dokumentów przez inwestora oraz rozpatrzeniu zastrzeżeń strony postępowania prawidłowo zatwierdził przedmiotowy projekt i wydał decyzję o pozwoleniu na budowę. Ustosunkowując się do zarzutów odwołującego się organ stwierdził, iż z raportu oddziaływania przedmiotowej inwestycji na środowisko wynika, że prognozowany obszar oddziaływania przekroczonego poziomu elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wystąpi na wysokości 17,5 m i jedynie częściowo obejmie swym zasięgiem niezabudowaną działkę M. K. Organ wyjaśnił jednakże, iż takie usytuowanie inwestycji na narusza praw własności odwołującego się, bowiem na wskazanym terenie i tak nie mógłby zrealizować nowej zabudowy, bowiem sprzeczne byłoby to z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich sytuowanie (Dz. U. nr 75, poz. 690). Natomiast odnosząc się do zarzutu usytuowania inwestycji zbyt blisko granicy działki, organ wskazał, iż przedmiotem wniosku nie było analizowanie istniejącej już lokalizacji, lecz zasięgu obszaru o przekroczonym poziomie elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego wynikającego z usytuowania urządzeń stacji bazowej. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję wniósł M. K. żądając jej uchylenia oraz zarzucając naruszenie art. 35 ust. pkt la ustawy - Prawo budowlane, po przez pominięcie wymagań związanych z ochroną środowiska. Skarżący wywodził, iż organy administracji błędnie oceniając wpływ pola elektromagnetycznego promieniowania niejonizującego w części należącej do niego działki w oczywisty sposób naruszyły jego interes prawny. Skarżący jako właściciel przedmiotowej nieruchomości ma bowiem prawo korzystać z niej w dowolny sposób, zaś szkodliwe immisje elektromagnetyczne związane z funkcjonowaniem stacji przekaźnikowej spowodują konieczność ograniczenia aktywności na tym terenie. W ocenie M. K. bez znaczenia jest to, że nie może na tym terenie wznieść budynku mieszkalnego może on bowiem w tej części działki zorganizować inne urządzenia, których nie da się pogodzić z funkcjonowaniem stacji bazowej na przykład urządzenia rekreacyjne. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację faktyczną i prawną zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. a postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270). W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Stosownie zatem do treści powyższego przepisów Sąd może uwzględnić skargę z powodów innych niż przedstawione w skardze, tak jak to ma miejsce w niniejszej sprawie. Zaskarżona decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z naruszeniem prawa. Z art. 35 ust. 1 pkt 1 lit a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 106 z 2000 r. poz. 1126 ze zm.) wynika, że przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność zamierzenia inwestycyjnego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Natomiast art. 33 ust. 2 pkt 3 Prawa budowlanego wprowadza wymóg dołączenia do wniosku o wydanie pozwolenia na budowę decyzji o warunkach zabudowy I zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym, a zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego, decyzja o pozwoleniu na budowę, może być wydana wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w terminie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowana terenu jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym. Wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę musi być zatem poprzedzone stwierdzeniem zgodności planowanej inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz oceną istnienia i spełnienia przez inwestora wymogu złożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W niniejszej sprawie organy administracyjne obu instancji zaniechały zbadania zgodności planowanej inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również nie dokonały oceny wymogu dołączenia przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zgodnie z art. 39 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz. U. Nr 15 poz. 139 ze zm.) obowiązującej w chwili wydania zaskarżonej decyzji, zmiana zagospodarowania terenu polegająca w szczególności na wykonaniu, odbudowie, rozbudowie i nadbudowie obiektu budowlanego wymagała ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. W myśl art. 39 ust 2 niniejszej ustawy nie wymagają ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu jedynie roboty budowlane polegające na remoncie lub montażu, przebudowa oraz zmiana przeznaczenia budynku lub jego części, jeżeli nie powodują zmiany sposobu zagospodarowania terenu (pkt l) oraz roboty budowlane nie wymagające pozwolenia na budowę (pkt 2). Organy administracji nie wskazały przesłanek zwalniających inwestora od obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. W związku z powyższym należy wskazać, iż w wyroku z dnia 10 października 2001 r. w sprawie sygn. akt II SN/Gd 1364/99 (nie publ.) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że oddziaływanie projektowanej inwestycji, polegającej na montażu na istniejącym budynku mieszkalnym stacji bazowej telefonii komórkowej, na nieruchomości sąsiednie sprowadza się do powstawania ograniczeń w inwestowaniu i powoduje zmiany sposobu zagospodarowania terenu a w konsekwencji, stosownie do treści art. 39 ust 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, wymaga uzyskania decyzji o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu. Wzniesienie na nieruchomości, poprzednio wykorzystywanej na inne cele, stacji telefonii komórkowej - obiektu budowlanego wytwarzającego promieniowanie, które na pewnym obszarze oddziaływania jest szkodliwie dla ludzi i środowiska stanowi zmianę sposobu zagospodarowania tej nieruchomości w stosunku do poprzednio istniejącego. Ze sporządzonej w sprawie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko oraz decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia 27 listopada 2002 roku w przedmiocie uzgodnienia w zakresie oddziaływania na środowisko wynika, że wokół stacji bazowej będzie istnieć strefa zagrożenia na wysokości zawieszenia anten to jest od 10,8 m do 15,7 m npt oraz w poziomie w odległości od 4,8 m do 9,8 m, która przekroczy granice sąsiedniej nieruchomości. Okoliczność zróżnicowanych co do wysokości i zasięgu stref promieniowania nie została w całości uwzględniona w niniejszej sprawie, ponieważ z uzasadnienia zaskarżonej decyzji Wojewody z dnia 28 lutego 2003 r. wynika, że promieniowanie elektromagnetyczne o poziomie wyższym od 0,1 W/m2 występować będzie jedynie w wolnej przestrzeni w zasięgu 4,8 m od komina na wysokości 15,7 m i obejmie niewielką cześć sąsiedniej działki należącej do skarżącego. W toku postępowania organy administracji rozważając wpływ inwestycji na zabudowę sąsiednich działek lub rozbudowę znajdujących się nich obiektów nie wzięły także pod uwagę wskazywanych przez pana M. K. okoliczności związanych z naturalnym ukształtowaniem terenu. Organy powinny były zbadać, czy w związku z naturalnym ukształtowaniem terenu przyszłe inwestycje polegające na realizowaniu zabudowy mieszkaniowej nie będą narażone na szkodliwe promieniowanie, ze względu na swoje położenie względem anten. Ukształtowanie terenu wskazywać może na to, że budynki mieszkalne usytuowane na działce skarżącego mogą znajdować się w zasięgu szkodliwego promieniowania. Nadto należy wskazać, iż przedmiotowa inwestycja naruszała także przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nie można zgodzić się z oceną organu drugiej instancji, że przepisy te nie mają zastosowania w niniejszej sprawie. Zgodnie z § 2 wymienionego wyżej rozporządzenia przepisy tegoż rozporządzenia stosuje się przy projektowaniu i budowie, w tym także odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków oraz budowli nadziemnych i podziemnych spełniających funkcje użytkowe budynków, a także do związanych z nimi urządzeń budowlanych, z zastrzeżeniem § 207 ust. 2. Bezsprzeczne jest, iż zamontowanie stacji bazowej telefonii komórkowej stanowi nadbudowę zmieniająca sposób użytkowania istniejącego obiektu. Zatem zgodnie z § 12 ust. 3pkt l lit. b odległość od zabudowy bez otworów okiennych od granicy działki powinna wynosić 3 m. Odległość komina z nadbudowaną anteną od granicy sąsiedniej działki wynosi, jak wskazuje skarżący mniej niż 2 m. Organy prowadzące postępowanie winny były zbadać czy nie zostały naruszone powyższe przepisy. W toku postępowania przed organami obu instancji doszło zatem do naruszenia przepisów prawa materialnego - art. 32 ust. 4 pkt 1 Prawa budowlanego w związku z art. 39 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym, które miało wpływ na wynik sprawy. Z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego wynika bowiem, że w razie niespełnienia wymagań określonych w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego organ administracji winien odmówić wydania pozwolenia na budowę. Organy obu instancji naruszyły także przepis art. 7 k.p.a. zobowiązujący do dokładnego wyjaśnienia sprawy przed wydaniem decyzji. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § l pkt l lit a i c związku z art. 135 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnym uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty Powiatowego. Ponownie rozpoznając sprawę organy administracji winny w pierwszej kolejności dokonać oceny zgodności planowanej inwestycji z treścią miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i w związku ze zmianą stanu prawnego, dokonać oceny istnienia i spełnienia przez inwestora wymogu złożenia decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w świetle przepisów aktualnie obowiązującej ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80 poz.717 ze zm.). Ponadto przed wydaniem decyzji winny zbadać kwestię ukształtowania terenu, odległość planowanej lokalizacji od sąsiedniej działki a także wziąć pod uwagę ustalenia co do obszarów wzmożonego promieniowania wynikające ze sporządzonego w sprawie raportu oddziaływania inwestycji na środowisko. Na podstawie art. 152 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł, iż uchylone decyzje nie mogą być wykonane. Wykonanie wadliwych decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku jest bowiem niecelowe i aksjologicznie nieuzasadnione.