II SA/Gd 586/06
WyrokWSA w Gdańsku2007-01-31
Skład orzekający: Sędzia NSA Andrzej Przybielski, Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok, Sędzia NSA Jan Jędrkowiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ architektoniczno-budowlany może umorzyć postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę, jeśli inwestor rozpoczął roboty budowlane bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, a właściwym organem do oceny tych prac i ewentualnego ich legalizowania jest organ nadzoru budowlanego?Ratio decidendi
Organ architektoniczno-budowlany prawidłowo umorzył postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na budowę, ponieważ inwestor rozpoczął roboty budowlane bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, co stanowi naruszenie art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. W takiej sytuacji, zgodnie z art. 32 ust. 4a Prawa budowlanego, pozwolenie na budowę nie może zostać wydane, a ocena zaawansowania robót i ewentualne ich legalizowanie należy do właściwości organu nadzoru budowlanego.Stan faktyczny
Inwestor Z. K. złożył wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wydanie pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego. Starosta umorzył postępowanie, wskazując na rozpoczęcie robót budowlanych bez wymaganego pozwolenia. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Inwestor złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i błędne ustalenia faktyczne, w tym twierdzenie, że to on rozpoczął budowę bez pozwolenia, podczas gdy nabył nieruchomość z rozpoczętą budową i wykonywał jedynie prace zabezpieczające.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Przybielski Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Protokolant Sekretarz Sądowy Ilona Panic po rozpoznaniu w dniu 31 stycznia 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi Z. K. na decyzję Wojewody z dnia 20 lipca 2006r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę oddala skargę.
Starosta decyzją z dnia 24 kwietnia 2006 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 105 ust. 1 k.p.a. oraz art. 32 ust. 4a w zw. z art. 28 ust. 1, art. 80 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm) po uchyleniu przez Wojewodę decyzji Starosty z dnia 10 października 2005 r. Nr [...] o umorzeniu postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego na działce [...] obr. 1 przy ul. [...] w R. i ponownym rozpatrzeniu wniosku inwestora – Z. K., umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania pozwolenia na budowę budynku usługowo-mieszkalnego przy ul. [...] w R. na działce [...].
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż zgromadzona w sprawie dokumentacja potwierdza rozpoczęcie przez wnioskodawcę robót budowlanych bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, tj. z naruszeniem art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, co w świetle art. 32 ust 4a tejże ustawy nie daje organowi I instancji podstaw prawnych do wydania w przedmiotowej sprawie pozwolenia na budowę.
Od powyższej decyzji Z. K. wniósł odwołanie do Wojewody, wskazując, iż zaskarżona decyzja wydana została z rażącym naruszeniem prawa, w szczególności przepisu art. 77 § 1 k.p.a., w związku z art. 7 k.p.a., w związku z art. 32 ust.4a ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane.
Wojewoda decyzją z dnia 20 lipca 2006 r. Nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 80 ust. 1 pkt 2, art. 81 ust. 1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003r. ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ II instancji skazał, iż po przeanalizowaniu zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego, stwierdził, że jest ona zasadna, ponieważ zgodnie z art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Art. 32 ust. 4a omawianej ustawy stanowi, że nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem przepisu art. 28 ust. 1.
Organ II instancji podał, iż z akt sprawy wynika naruszenie art. 28 ust. 1, co stwierdził w dniu 31 sierpnia 2004 r. Powiatowy Inspektorat Nadzoru Budowlanego, przeprowadzając kontrolę z urzędu na działce nr [...] przy ul. [...] w R.. Powyższe naruszenie skutkowało wydaniem przez wyżej wymieniony organ, w oparciu o art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane, postanowienia z dnia 1 września 2004 r. Nr [...] w sprawie wstrzymania robót budowlanych w budynku mieszkalno-usługowym, usytuowanym na działce nr [...] przy ul. [...] w R. i nałożenie na inwestora obowiązku przedstawienia w wyznaczonym terminie niezbędnych dokumentów. W uzasadnieniu powołanego postanowienia zawarta jest informacja, iż podczas kontroli ustalono, że na przedmiotowej nieruchomości znajduje się będący w trakcie budowy, czterokondygnacyjny budynek w stanie surowym zamkniętym. Obiekt nie posiada piwnic, realizowany jest w technologii murowanej. Z. K. rozpoczął budowę obiektu w maju 2004 r. bez uprzedniego uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę. Powyższe okoliczności potwierdzone zostały w uzasadnieniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2005 r. Nr [...]. Jak wynika z art. 48 ust. 5 ustawy Prawo budowlane, przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów o których mowa w art. 48 ust 3 (wyszczególnionych w postanowieniu z dnia 1 września 2004 r. Nr [...]), traktuje się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona. Organem właściwym do zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych z art. 49 ust.4, w związku z art. 48 ust 5, jest w myśl art. 83 ust. 1 ustawy Prawo budowlane Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego a nie starosta. Zgodnie z postanowieniem art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Naruszenie przez skarżącego art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, mogło skutkować wyłącznie zastosowaniem przez organ I instancji art. 32 ust 4a tejże ustawy. W tej sytuacji wszczęte przez Starostę Wejherowskiego postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe i w myśl art. 105 § 1 k.p.a. należało je umorzyć.
Organ II instancji wyjaśnił ponadto, iż organem właściwym do załatwienia sprawy w trybie art. 49 Prawa budowlanego tj. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych stał się Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Wejherowie.
Na powyższą decyzję Z. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zarzucając rażące naruszenie przez organ II instancji przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak odniesienia do zarzutów skarżącego stawianych decyzji organu I instancji i w konsekwencji nie wskazanie przyczyn z powodu których odmówił wiarygodności i mocy dowodowej dowodom załączonym do odwołania przez skarżącego. Rażące naruszenie art. 77 § 1 i § 2 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez wybiórcze potraktowanie zgromadzonego materiału dowodowego i oparcie rozstrzygnięcia wyłącznie na cytacie z postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1 września 2004 r. oraz lakonicznym stwierdzeniu, iż okoliczności wskazane w zacytowanym fragmencie postanowienia, zostały potwierdzone w decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 stycznia 2005 r., pomimo że skarżący w odwołaniu od decyzji organu I instancji wskazywał, iż nabył przedmiotową nieruchomość od Gminy Miasta wraz z czterokondygnacyjnym budynkiem w stanie surowym zamkniętym, jak również pomimo że w ostatecznej decyzji z dnia 13 grudnia 2005 r. tenże Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził brak podstaw do nakazania rozbiórki budynku mieszkalno-usługowego przy ul. [...] wyraźnie wskazując, iż zasadniczym aspektem dla oceny wykonania obowiązku wstrzymania robót budowlanych jest określenie stadium ich dotychczasowej realizacji w protokole z dokonanych przez organ nadzoru budowlanego w udziałem stron w tym inwestora - oględzin, poprzedzających wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót, tymczasem w protokole z dnia 31 sierpnia 2004 r. (na który wprost powołuje się Wojewoda w skarżonej decyzji) nie ma odpowiednich ustaleń co do faktycznego stanu zaawansowania robót.
Ponadto skarżący zarzucił poczynienie błędnych ustaleń faktycznych, takich jak przyjęcie, iż to skarżący rozpoczął budowę obiektu budowlanego przy ul. [...] w R. na działce nr [...] w maju 2004 r., podczas gdy skarżący kupił przedmiotowy obiekt budowlany wraz utwardzonym placem budowlanym i innymi urządzeniami budowlanymi od dotychczasowego właściciela Gminy Miasta. Przyjęcie, iż skarżący prowadził na obiekcie roboty budowlane bez wymaganego pozwolenia na budowę, podczas gdy skarżący na obiekcie wykonywał wyłącznie prace zabezpieczające i inne prace, które w świetle przepisów prawa budowlanego nie wymagaj ą pozwolenia na budowę ani ich zgłoszenia właściwym organom.
Mając na uwadze powyższe skarżonej, decyzji zarzucił rażące naruszenie art. 32 ust 4a w zw. z 28 ust 1 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., poprzez przyjęcie, iż skarżący rozpoczął roboty budowlane bez ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę a więc z naruszeniem art. 28 ust 1, w sytuacji gdy prace wykonywane przez skarżącego nie wymagały pozwolenia na budowę.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, organ II instancji wskazał, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Dokumentacja sprawy wskazuje jednoznacznie na zasadność podjętego rozstrzygnięcia w sprawie. Zdaniem Wojewody polemika z licznymi zarzutami podniesionymi w skardze, nie mającymi bezpośredniego związku z postępowaniem prowadzonym przez organy architektoniczno-budowlane, w świetle faktycznej samowoli budowlanej popełnionej przez skarżącego jest zbędna.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz.1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej.
Skarga Z. K. nie zasługiwała na uwzględnienie.
Na wstępie rozważań wskazać należy, iż przepisy Prawo budowlane stanowią o właściwości przy wydawaniu decyzji przy procesie budowlanym dla dwóch rodzajów organów o ściśle oznaczonych kompetencjach. Pierwszą grupę stanowią organy architektoniczno-budowlane (w rozważanym przypadku pierwszej instancji Starosta) drugą natomiast organy nadzoru budowlanego (Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego). W sytuacji, jak to ma miejsce w sprawie, w której organ architektoniczno-budowlany stwierdził, iż obiekt istnieje i są prowadzone określone prace budowlane, ocena tych prac w aspekcie przepisów prawa budowlanego oraz określenie sposobu usunięcia stanu niezgodności z prawem należały już do organu nadzoru budowlanego. Ten też organ jest kompetentny do wszczęcia postępowania i wydania stosownej decyzji.
Postępowanie przed organem architektoniczno-budowlanym wszczęte na wniosek skarżącego stało się bezprzedmiotowe, gdyż zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego, roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Stosownie do treści art. 32 ust. 4a ustawy nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem art. 28 ust. 1.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze, wskazać należy, iż nie zasługują one na uwzględnienie. Analiza akt administracyjnych wskazuje jednoznacznie na zasadność podjętego rozstrzygnięcia w sprawie. Podnoszone przez skarżącego zarzuty nie mają bezpośrednio związku z postępowaniem prowadzonym przez organ pierwszej jak i drugiej instancji.
Umorzenie postępowanie przed organem architektoniczno-budowlanym, (art. 105 § 1 k.p.a.) nie naruszyło prawa i mając powyższe na uwadze, Sąd na mocy art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło