II SA/Gd 588/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 21 grudnia 2010 r. na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 czerwca 2010 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego oddala skargę. Decyzją z dnia 30 kwietnia 2010 r. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w S., działając z upoważnienia Prezydenta Miasta, na podstawie art. 104 k.p.a., art. 3 pkt 7, art. 16 ust. 5, art. 20 ust. 3, art. 23 i 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 – tekst jednolity ze zm.) uchylił w całości decyzję z dnia 6 maja 2009 r. nr [...] przyznającą A. K. zasiłek pielęgnacyjny, jako osobie niepełnosprawnej w wielu powyżej 16 lat, legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, powstałej przed ukończeniem 21 roku życia. W uzasadnieniu organ powołał treść art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, zgodnie z którym organ właściwy może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych (...). Ponadto, organ wskazał na art. 16 ust. 5 w/w ustawy, zgodnie z którym zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Instytucją taką jest, w myśl art. 3 pkt 7 ustawy, m. in. areszt śledczy. W dniu 7 kwietnia 2010 r. organ I instancji otrzymał pismo z Aresztu Śledczego w S. informujące, że od 2 grudnia 2009 r. strona odbywa karę pozbawienia wolności. Z uwagi więc na fakt przebywania w placówce zapewniającej całodobowe utrzymanie, zaistniały podstawy do pozbawienia strony prawa do zasiłku pielęgnacyjnego od stycznia 2010 r. Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. K., domagając się bardziej wnikliwego rozpatrzenia niniejszej sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w decyzji z dnia 9 czerwca 2010 r., po rozpatrzeniu niniejszego odwołania, zaskarżoną decyzję utrzymało w mocy. W uzasadnieniu wskazano, opisując stan faktyczny niniejszej sprawy, że odwołujący, na mocy decyzji organu I instancji z dnia 6 maja 2009 r., był beneficjentem zasiłku pielęgnacyjnego, który otrzymywał z tytułu orzeczonej niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym. Z uwagi na fakt, że od dnia 2 grudnia 2009 r. strona odbywa karę pozbawienia wolności i przebywa w Areszcie Śledczym co najmniej do dnia 2 lipca 2010 r., organ I instancji, powołując się na dyspozycję art. 32 ust. 1 w zw. z art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w decyzji z dnia 30 kwietnia 2010 r. uchylił swoją wcześniejszą decyzję z dnia 6 maja 2009 r., przyznającą zasiłek pielęgnacyjny. Opisując stan prawny niniejszej sprawy Kolegium wskazało na treść art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz art. 16 ust. 5 tejże ustawy. Z powyższych przepisów wynika, że właściwy organ może bez zgody strony uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych (...). Zgodnie zaś z art. 16 ust. 5 w/w ustawy zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie przebywającej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Instytucją taką jest zaś, w myśl art. 3 pkt 7 ustawy, m. in. areszt śledczy. Z powyższego wynika, zdaniem Kolegium, że w okolicznościach niniejszej sprawy organ I instancji zasadnie uchylił swoją decyzję z dnia 6 maja 2009 r., przyznającą odwołującemu zasiłek pielęgnacyjny, stwierdzając jednocześnie, iż świadczenie to nie przysługuje mu począwszy od stycznia 2010 r. W skardze na powyższą decyzję A. K. wskazał, że zgodnie z art. 109 § 1 i 2 Kodeksu karnego wykonawczego Dyrektor Aresztu Śledczego może w miarę możliwości uwzględnić sposób odżywiania się osoby osadzonej, który wynika z wymogów religijnych i kulturowych, wyznaniowych poglądów czy przekonań. Skarżący od 18 lat jest wegetarianinem, co wynika z jego przekonań. Dyrektor Aresztu z przyczyn nie znanych skarżącemu, wiedząc o jego przekonaniach żywieniowych, nie zlecił wydawania mu posiłków wegetariańskich. Posiłki, które są skarżącemu wydawane, są oparte w znacznej części na produktach mięsnych, a więc takich, których nie może spożywać. Tym samym, jak przekonuje skarżący, nie można mówić o tym, że Areszt zapewnia mu całodobowe utrzymanie. W tej sytuacji, wydane decyzje są niezasadne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację wywiedzioną w uzasadnieniu skarżonej decyzji. W piśmie z dnia 11 sierpnia 2010 r. skarżący poinformował, że otrzymał od Dyrektora Aresztu Śledczego pismo z wyjaśnieniem przyczyn, dla których odmówiono zlecenia mu normy wyżywieniowej wegetariańskiej. Wynika z niego, że dieta bezmięsna w przypadku schorzeń, na które cierpi skarżący, jest nie tylko nie wskazana, ale wręcz istnieją przeciwwskazania do jej stosowania. W ocenie skarżącego, takie stanowisko jest zupełnie nieuzasadnione i nieprawdziwe, gdyż skarżący od 18 lat nie spożywa mięsa i stan jego zdrowia jest dobry. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to między innymi, że sąd administracyjny nie musi w ocenie legalności zaskarżonego rozstrzygnięcia ograniczać się tylko do zarzutów sformułowanych w skardze, ale może wadliwości kontrolowanego aktu podnosić z urzędu. Skargę uznać należy za nieuzasadnioną, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Podstawą prawną przyznania zasiłku pielęgnacyjnego jest przepis art. 16 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2006 r., nr 139, poz. 992 – tekst jednolity ze zm.), który zawiera zarówno przesłanki pozytywne przyznania tego zasiłku – jak i – w treści ust. 5 – przesłankę negatywną jego przyznania. Zgodnie z treścią art. 16 ust. 1 i 2 ustawy zasiłek pielęgnacyjny przyznaje się w celu częściowego pokrycia wydatków wynikających z konieczności zapewnienia opieki i pomocy innej osoby w związku z niezdolnością do samodzielnej egzystencji. Zasiłek pielęgnacyjny przysługuje m. in. osobie niepełnosprawnej w wieku powyżej 16 roku życia legitymującej się orzeczeniem o umiarkowanym stopniu niepełnosprawności, jeżeli niepełnosprawność powstała w wieku do ukończenia 21 roku życia. Z kolei, stosownie do art. 16 ust. 5 powołanej ustawy zasiłek pielęgnacyjny nie przysługuje osobie umieszczonej w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie. Definicję instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie zawiera natomiast regulacja art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych. Zgodnie z tym przepisem, takim miejscem jest dom pomocy społecznej, placówka opiekuńczo-wychowawcza, młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt śledczy, zakład karny, zakład opiekuńczo-leczniczy, zakład pielęgnacyjno-opiekuńczy, szkoła wojskowa lub inną szkoła, jeżeli instytucje te zapewniają nieodpłatnie pełne utrzymanie. Bezspornym w niniejszym stanie faktycznym jest, że od dnia 2 grudnia 2009 r. skarżący przebywa w Areszcie Śledczym w S. Skarżący nie ponosi żadnych kosztów na swoje utrzymanie w areszcie. Skoro tak, to należy uznać, że zaistniała negatywna przesłanka przyznania zasiłku pielęgnacyjnego, o której mowa w cytowanym wyżej art. 16 ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, w związku z art. 3 pkt 7 ustawy. Zgodnie z treścią art. 32 ust. 1 cytowanej ustawy właściwy organ może bez zgody strony zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której strona nabyła prawo do świadczeń rodzinnych, m. in. jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń rodzinnych. Powyższy przepis stanowi zatem samodzielną i odrębną podstawę do zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona uzyskała prawo do świadczeń rodzinnych. Niewątpliwie, skarżący z mocy decyzji z dnia 6 maja 2009 r., był beneficjentem zasiłku pielęgnacyjnego, a zatem korzystał z prawa do wymienionego świadczenia rodzinnego. Z uwagi jednak na fakt umieszczenia go w Areszcie Śledczym, zaistniała w stosunku do niego negatywna przesłanka przyznania przedmiotowego świadczenia, jednocześnie stanowiącą zmianę w jego sytuacji rodzinnej i dochodowej, uzasadniającą uchylenie decyzji przyznającej mu zasiłek pielęgnacyjny. Wskazać jednocześnie w tym miejscu należy, że art. 3 pkt 7 ustawy o świadczeniach rodzinnych nie pozostawia wątpliwości, że areszt śledczy jest instytucją zapewniającą całodobowe utrzymanie w rozumieniu art. 16 ust. 5 tejże ustawy. Na tą kwalifikację nie ma wpływu podnoszona przez skarżącego okoliczność, że nie otrzymuje on wyżywienia zgodnego ze swoimi przekonaniami, tj. wegetariańskiego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie ocenia wyłącznie legalność zaskarżonej decyzji. Organy administracji, i w konsekwencji Sąd oceniający legalność zaskarżonej decyzji, nie jest właściwym do rozstrzygania o kierowanych do Dyrektora Aresztu wnioskach i kontroli realizacji uprawnień skarżącego, jako osoby tymczasowo aresztowanej, w związku z wydaną decyzją administracyjną w przedmiocie zasiłku pielęgnacyjnego. Wskazać zatem należy – wbrew twierdzeniom skargi – że postępowanie organu I instancji oraz odwoławczego w niniejszej sprawie jest zgodne z prawem. Mając na uwadze powyższe i fakt, że zarzuty skarżącego nie znalazły uzasadnienia w niniejszej sprawie Sąd, na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, oddalił skargę.