II SA/Gd 59/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk (spr.) Sędzia WSA Janina Guść Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Anna Rusajczyk po rozpoznaniu w dniu 11 czerwca 2014 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi Z. C. na postanowienie Wojewody z dnia 10 grudnia 2013 r., nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oddala skargę. Postanowieniem z dnia 10 grudnia 2013r. nr [...] Wojewoda, po rozpatrzeniu wniosku Z. C., odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 25 lipca 2013r. nr [...] orzekającej o ustaleniu odszkodowania w wysokości 4.39,33zł za nieruchomość położoną w L. , oznaczoną jako działka nr [...] o pow. 0,0024ha. Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Decyzją z dnia 25 lipca 2013r. Starosta w pkt 1. ustalił odszkodowanie w kwocie 4.539,33 z tytułu nabycia z mocy prawa przez Skarb Państwa prawa własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. 0,0024ha położonej w L., obręb 8, objętej decyzją Wojewody z dnia 31 grudnia 2007r. zajętą pod drogę krajową nr 6 oraz w pkt 2. przyznał odszkodowanie ustalone w pkt 1 decyzji na rzecz Z. C. dotychczasowego współwłaściciela udziału 4/6 części nieruchomości określonej w pkt 1 decyzji proporcjonalnie do wysokości udziału. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał przepis art. 73 ust. 1, ust. 2 ust. 4 i ust. 5 ustawy z dnia 13 października 1998r. –Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) oraz art. 128, art. 129ust. 5pkt 2 i art. 130 ust. 1 i 2, art. 132 ust. 1a,2 i 3, art. 134 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity Dz. U. z 2010r., nr 102, poz. 651 ze zm.) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego. Decyzja ta została doręczona bezpośrednio skarżącemu w dniu 12 sierpnia 2013r., co potwierdzone zostało jego własnoręcznym podpisem na zwrotnym poświadczeniu odbioru. W decyzji tej zawarte było pouczenie o sposobie i terminie wniesienia środka odwoławczego od niniejszej decyzji. W dniu 27 sierpnia 2013r. strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Odwołanie to zostało złożone bezpośrednio w organie I instancji (w Biurze Obsługi Interesanta Starostwa Powiatowego w L.). Postanowieniem z dnia 30 września 2012r. ( datę wydania postanowienia na 2013r. sprostowano postanowieniem z dnia 15 listopada 2013r. jako oczywistą omyłkę) Wojewoda stwierdził uchybienie terminu do wniesienia odwołania. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzja z dnia 25 lipca 2013r. została prawidłowo doręczona skarżącemu w dniu 12 sierpnia 2013r. a zatem ustawowy termin na wniesienie odwołania upłynął w dniu 26 sierpnia 2013r. W konsekwencji wniesienie odwołania w dniu 27 sierpnia 2013r. nastąpiło z uchybieniem 14 dniowego terminu. Powyższe postanowienie zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 października 2013r. W postanowieniu z dnia 10 grudnia 2013r. r. Wojewoda odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji z dnia 25 lipca 2013r. przyznającej odszkodowanie za nieruchomość zajętą pod drogę krajową przejętą na własność przez Skarb Państwa. W uzasadnieniu tego postanowienia organ odwoławczy wskazał na treść art. 129 §1 i 2 k.p.a. oraz art. 58 § 1 i 2 k.p.a., wskazując że odwołanie wnosi się w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji, a niezachowanie tego terminu powoduje bezskuteczność odwołania. Organ II instancji przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania dotyczący doręczeń orzeczeń organu wskazując, że ustawowy termin na wniesienie odwołania upłynął z dniem 26 sierpnia 2013r. Złożenie odwołania w dniu 27 sierpnia 2013r. nastąpiło z uchybieniem terminu na jego wniesienie. Po otrzymaniu postanowienia z dnia 30 września 2013r. (stwierdzającego uchybienie terminu) skarżący złożył pismo w dniu 31 października 2013r., w odpowiedzi na wezwanie o jego sprecyzowanie, pismem z dnia 27 listopada 2013r. skarżący oświadczył, że jego pismo z dnia 31 października 2013r. stanowi wniosek o przywrócenie terminu. Organ wskazał, że termin może zostać przywrócony na wniosek strony, jeśli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jej winy. Zgodnie z przepisem art. 58 § 1 i 2 kpa muszą zaistnieć łącznie cztery przesłanki aby organ administracji publicznej przywrócił termin do dokonania czynności:1. wniesienie przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu, 2. wniesienie prośby w terminie 7 dni od dnia, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu, 3. dopełnienie czynności, dla której określony był termin jednocześnie z wniesieniem prośby o jego przywrócenie, 4. uprawdopodobnienie przez zainteresowanego, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. Wojewoda ustalił, że w rozpatrywanej sprawie nie została spełniona przesłanka druga, gdyż skarżący uchybił terminowi, w jakim należy wnieść prośbę o przywrócenie terminu (termin 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu). Następnie organ ustalił, że w dniu złożenia odwołania od decyzji organu I instancji, tj. w dniu 27 sierpnia 2013r. ustała przyczyna uchybienia terminu i od tej daty rozpoczął bieg termin do wystąpienia z podaniem o przywrócenie terminu, który upłynął z dniem 3 września 2013r. Natomiast podanie o przywrócenie terminu zostało nadane w urzędzie pocztowym w dniu 4 listopada 2013r., a więc po upływie wskazanego terminu. Wojewoda podał, że skoro przesłanki wymienione w wyżej powołanym przepisie art. 58 § 1 i 2 kpa muszą zaistnieć łącznie, a niespełnienie którejkolwiek z nich skutkuje odmową przywrócenia terminu, bezzasadne było badanie, czy wskazane przez skarżącego okoliczności, które uniemożliwiły mu złożenie odwołania w terminie winny zostać zakwalifikowane jako uprawdopodobnienie, że uchybienie terminu nastąpiło bez jego winy. W skardze na powyższe postanowienie Wojewody z dnia 11 grudnia 2013r. Z. C. podniósł, że w rozpatrywanej sprawie przyznania odszkodowania organy zarówno Starosta, jak i Wojewoda nie przestrzegają terminów na załatwianie spraw, mimo wyznaczania terminów na ich załatwienie w 2009r., żadne czynności nie były podejmowane do 2013r. Skarżący podał, że jest inwalidą o znacznym stopniu niepełnosprawności, będąc chorym w tym czasie spóźnił się zaledwie parę dni, tym czasem musi ponosić pełną odpowiedzialność za bieg sprawy. W toku postępowania, w kolejnych pismach procesowych skarżący podnosił, że czeka na odszkodowanie już 34 lata, organy nie przestrzegają terminów na załatwienie jego sprawy, nie ponosząc z tego tytułu żadnej odpowiedzialności, natomiast od skarżącego wymaga się działania niezwłocznego, co w ocenie skarżącego świadczy o nierówności wobec prawa. działania . Za swoją opieszałość organy nie ponoszą przy tym żadnej odpowiedzialności. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola zgodności zaskarżonej decyzji z prawem dokonywana jest przez Sąd w oparciu o stan prawny obowiązujący w dacie orzekania przez organy administracji. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012r., poz. 270 ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 145 § 1 ust. 1 pkt 1) ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy Mając na uwadze wyżej wymienione podstawy uchylenia decyzji, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż ostatecznie zaskarżone postanowienie odmawiające przywrócenia terminu jest zgodne z prawem. W pierwszej kolejności wskazać należy, że decyzja Starosty z dnia 25 lipca 2013r. została doręczona skarżącemu do rąk własnych w dniu 12 sierpnia 2013r.wraz z prawidłowym pouczeniem o sposobie i terminie wniesienia odwołania. Termin na wniesienie odwołania upływał w dniu 26 sierpnia 2013r. W konsekwencji wniesienie odwołania w dniu 27 sierpnia 2013r. nastąpiło po terminie. Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących terminów wyznaczanych skarżącemu w zestawieniu z terminowością załatwienia sprawy przez organy, to kwestia ta bezczynności ewentualnie przewlekłości postępowania organów administracji nie stanowi przedmiotu rozpatrywanej sprawy administracyjnej (por. cyt. wyżej art.134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.), wskazać jednakże należy, że termin na wniesienie odwołania jest terminem ustawowym, co oznacza, że nie jest dopuszczalne jego skracanie bądź przedłużanie przez organy lub Sąd. Termin ustawowy oznacza również, że czynności podjęte po jego upływie są bezskuteczne Przedmiotem niniejszego postępowania przed sądem, a więc sprawy administracyjnej, jest ocena zgodności z prawem postanowienia organu odwoławczego o odmowie przywrócenia skarżącemu terminu do wniesienia odwołania od decyzji organu I instancji. Warunkiem przywrócenia uchybionego terminu do dokonania określonej czynności jest, stosownie do treści art. 58 k.p.a., spełnienie się łącznie następujących przesłanek, a mianowicie: wniesienia przez zainteresowanego prośby o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przeszkody, która uniemożliwiła mu dochowania terminu, dokonanie jednocześnie czynności, której w zakreślonym terminie nie dokonano, oraz uprawdopodobnienie, iż uchybienie terminu nastąpiło bez winy zainteresowanego. Tak więc skuteczność złożonego wniosku o przywrócenia terminu, jest uzależniona od łącznego spełnienia wszystkich przesłanek wynikających z art. 58 kpa, w tym dochowania terminu. Przesłanka dochowania terminu jest pierwotna w stosunku do pozostałych podstaw. Jej niedochowanie zawsze skutkuje nieuwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu. Termin siedmiodniowy jest nieprzywracalny zgodnie z art. 58 § 3kpa. Stosownie do treści art. 58 § 2 kpa wniosek, prośbę o przywrócenie terminu należy złożyć w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia. Jednocześnie z wnioskiem należy dopełnić czynności, dla której określony był termin. Z treści uzasadnienia organu wynika, że w jego ocenie przy uwzględnieniu obowiązku jednoczesnego dopełnienia czynności, tj. złożenia wniosku i odwołania, w dniu złożenia odwołania, tj. w dniu 27 sierpnia 2013r. ustała przyczyna uchybienia terminu i rozpoczął swój bieg termin na wniesienie wniosku o jego przywrócenie, który upłynął bezskutecznie w dniu 3 września 2013r. (po upływie 7 dni). Natomiast wniosek o przywrócenie terminu został złożony w dniu 4 listopada 2013r. a więc po upływie terminu. Jednakże wskazać należy, że przepis art. 58 § 2 kpa w rozumieniu przyjętym przez organ umożliwia zastosowanie instytucji przywrócenia terminu w sytuacji, gdy strona ma wiedzę o uchybieniu terminowi i o fakcie, że rozpoczął on bieg, nie ma jednakże możliwości dokonania czynności. Przy interpretacji przyjętej organ wniesienie odwołania świadczy o ustaniu przyczyny uchybienia. Natomiast jeżeli strona nie wiedziała o uchybieniu terminu, to termin do złożenia prośby o jego przywrócenie liczy się od daty uzyskania wiadomości o tym, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu. W niniejszej sprawie datą, od której należy liczyć termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, jest data uzyskania przez skarżącego wiadomości, że odwołanie zostało wniesione po terminie. Datą taką w niniejszej sprawie jest data doręczenia postanowienia o uchybieniu terminu z dnia 30 września 2012r. Postanowienie to zostało doręczone skarżącemu w dniu 7 października 2013r. Od tej daty rozpoczął bieg terminu 7 dniowego na złożenie wniosku o przywrócenie terminu, który upłynął w dniu 14 października 2013r. Wniosek o przywrócenie terminu skarżący złożył 6 listopada 2013r. a więc po upływie siedmiodniowego terminu przewidzianego art. 58 § 2 kpa. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd uznał, że stanowisko organu mimo częściowo wadliwej argumentacji, jest ostatecznie prawidłowe, a wydane postanowienie nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym uchylenie postanowienia. Mając zatem na uwadze powyższe okoliczności, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę.