II SA/Gd 59/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-07-19
Skład orzekający: Mariola Jaroszewska, Jolanta Górska, Dariusz Kurkiewcz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zastosował przepisy ustawy o lasach, nakazując dzierżawcy wykonanie obowiązku ponownego wprowadzenia roślinności leśnej na gruncie, który według dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą nie był zalesiony od co najmniej 2002 roku, a tym samym naruszając zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji publicznej naruszyły prawo, nie oceniając właściwie dowodów przedstawionych przez stronę skarżącą, które wskazywały, że grunt objęty nakazem nie był zalesiony od co najmniej 2002 roku. Nakaz ponownego wprowadzenia roślinności leśnej, zgodnie z ustawą o lasach, jest uzależniony od faktycznego usunięcia drzewostanu i może być nałożony w ciągu 5 lat od tego zdarzenia. Zignorowanie dowodów skarżącego naruszyło zasadę prawdy obiektywnej i obowiązek wyczerpującego zebrania materiału dowodowego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty.Stan faktyczny
Starosta decyzją z 31 marca 2016 r. nakazał J. N., dzierżawcy gruntu leśnego, wykonanie odnowienia gruntu leśnego poprzez przygotowanie gleby, sadzenie sosny i pielęgnację uprawy. Skarżący zarzucili, że nakazane prace naruszają Plan Zadań Ochronnych Obszaru Natura 2000, są sprzeczne z wiedzą leśniczą, a grunt jest orny, a nie leśny. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło decyzję w części dotyczącej terminu wykonania zabiegów i umorzyło postępowanie w tym zakresie, podtrzymując zasadniczo obowiązek odnowienia gruntu. Skarżący wniósł skargę do WSA, podnosząc m.in. wadliwe ustalenie stanu faktycznego, niezgodność z Planem Zadań Ochronnych oraz naruszenie jego praw jako dzierżawcy i właścicieli gruntu.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędzia WSA Jolanta Górska Sędziowie: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewcz (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Małgorzata Kuba po rozpoznaniu w dniu 19 lipca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi J. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 9 listopada 2016 r., nr [...] w przedmiocie obowiązku z zakresu gospodarki leśnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 31 marca 2016 r., nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego J. N. kwotę 200 zł (dwieście złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Starosta decyzją z 31 marca 2016r. nakazał J. N. wykonanie na powierzchni gruntu leśnego 0,06ha w pododdziale 2p na działce nr [..], obręb ewidencyjny L. odnowienia gruntu leśnego poprzez przeprowadzenie następujących zadań z zakresu gospodarki leśnej:
1/ przygotowanie gleby pod nasadzenia roślinności leśnej poprzez wyoranie bruzd pługiem leśnym LPZ lub ręcznie w odstępach co 1,4m,
2/ odnowienie w/w powierzchni gruntu leśnego sadzonkami z gatunku sosna (więźba sadzenia: 1,40m x 0,70m) w ilości 600szt,
3/ pielęgnowanie uprawy (PU) poprzez usuwanie chwastów i pielęgnacje gleby oraz wykonywanie czyszczeń wczesnych (CW) i cięć sanitarnych (CS).
Starosta określił, że zabiegi gospodarcze określone w pkt. 1 i 2 należy wykonać w terminie do dnia 10 maja 2016r.
Odwołania od powyższej decyzji tej samej treści wnieśli J. N., H. N. i K.N. Skarżący zarzucili, że przyjęte założenia są nieprawdziwe a nakazane prace zalesieniowe naruszają Plan Zadań Ochronnych Obszaru Natura 2000 Jeziora [..] i są one sprzeczne z instrukcją hodowli i urządzania lasu oraz współczesną wiedzą w dziedzinie leśnictwa. Zdaniem J. N. uznanie go za stronę postępowania jest wadliwe, ponieważ jest on dzierżawcą, a nie właścicielem przedmiotowej działki.
Dalej skarżący zauważyli, że powierzchnia którą nakazano zalesić jest gruntem ornym i od momentu, w którym została wydzierżawiona tj. od 29 czerwca 2012r. jest tak użytkowana mimo to w decyzji uznano ten grunt za teren leśny co jest ustaleniem wadliwym.
Kolejne zarzuty dotyczył nieprzyjęcia dowodu w postaci protokołu rozbieżności sporządzonego w T. 22 września 2009r., na okoliczność wylesienia w jednostce rejestrowej [..] w L. znanego Staroście; braku wyliczenia powierzchni gruntu leśnego znajdującego się faktycznie na działce nr [..] w L. Ponadto nakaz zalesienia gruntu ornego został nałożony na podstawie błędnie wykreślonej granicy konturu użytku gruntowego oraz pododdziału leśnego z pominięciem stanu faktycznego. Ponadto w niniejszym postępowaniu pozbawiono właścicieli działki nr [..] w L. przymiotu strony. Przyjęcie założenia, iż na przedmiotowej działce występował las jest sprzeczne ze stanem faktycznym potwierdzonym złożonymi do sprawy ortofotomapami z 2002 i 2010r. oraz mapą topograficzną z 1870r. Skarżący wnieśli o usunięcie wadliwej decyzji z obrotu prawnego oraz zarządzenie uporządkowania i skompletowania uwag złożonych w 2008r. do Uproszczonego Planu, uporządkowania i skompletowania uwag złożonych w 2008r do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu wsi L. Ponadto skarżący wnieśli o wezwanie autora planu lub jego następcy prawnego o przekazanie wszelkiej dokumentacji.
Decyzją z 9 listopada 2016 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dot. określenia terminu wykonania zabiegów gospodarczych i w tym zakresie o umorzeniu postępowania organu pierwszej instancji.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznając sprawę przywołało przepisy ustawy z dnia 28 września 1991r. o lasach (tj. Dz. U z 2014 r. poz. 1153), wskazując, że regulują one zasady zachowania, ochrony i powiększania zasobów leśnych oraz zasady gospodarki leśnej w powiązaniu z innymi elementami środowiska i z gospodarką narodową. Zgodnie z przepisem art. 13 ust. 1 cyt ustawy, właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do:
1) zachowania w lasach roślinności leśnej (upraw leśnych) oraz naturalnych bagien i torfowisk;
2) ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu;
3) pielęgnowania i ochrony lasu, w tym również ochrony przeciwpożarowej;
4) przebudowy drzewostanu, który nie zapewnia osiągnięcia celów gospodarki leśnej, zawartych w planie urządzenia lasu, uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3;
5) racjonalnego użytkowania lasu w sposób trwale zapewniający optymalną realizację wszystkich jego funkcji przez:
a) pozyskiwanie drewna w granicach nieprzekraczających możliwości produkcyjnych lasu,
b) pozyskiwanie surowców i produktów ubocznego użytkowania lasu w sposób zapewniający możliwość ich biologicznego odtwarzania, a także ochronę runa leśnego.
Jeżeli właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13 albo nie wykonuje zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3, w szczególności w zakresie:
ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych),
przebudowy drzewostanu,
pielęgnowania i ochrony lasu, w tym:
a) usuwania drzew opanowanych przez organizmy szkodliwe, a także złomów i wywrotów,
b) zabiegów pielęgnacyjnych roślinności leśnej (upraw leśnych) w wieku do 10 lat,
c) zabiegów w zakresie ochrony przeciwpożarowej
- starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji (art. 24 cyt ustawy).
Podkreślił organ odwoławczy, że w rozumieniu przywołanych wyżej przepisów prawa bezspornym jest, iż wykazanie w trybie nadzorczym zaniechania obowiązkom i zadaniom określonym przepisem art. 13 cyt. ustawy skutkuje wydaniem przez Starostę decyzji nakazującej właścicielom lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa wykonanie tych obowiązków i zadań.
Kolegium wskazało, że wskutek stwierdzenia rozbieżności między rejestrem gruntów a stanem faktycznym na gruncie Starosta zawiadomieniem z 4 stycznia 2016r. poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie nakazania J.N.zadań z zakresu gospodarki leśnej do wykonania na pododdziale 2p na dz. nr [..], obręb ewidencyjny L. Z akt sprawy w tym załączonej informacji z rejestru gruntów wynika, że dzierżawcą działki nr [..] o pow. 4.0600 ha stanowiącej gruntu leśne i orne od dnia 29 czerwca 2012r, do dnia 14 marca 2023r., jest J. N. W dniu 14 stycznia 2016r. przeprowadzone zostały oględziny na działce nr [..] obręb L. podczas których stwierdzono, że w pododdziale 2p grunt pozbawiony jest drzewostanu- roślinności leśnej o pow. ok. 0,06ha. W celu zachowania ciągłości użytkowania gruntu leśnego zalecono wykonanie określonych zadań z zakresu gospodarki leśnej - przygotowanie gleby pod zadrzewienia powierzchni leśnej do 15 maja 2017r. i odnowienie gruntu leśnego poprzez wprowadzenie sadzonek z gatunku sosna do dnia 15 maja 2017r. Z uwag i wyjaśnień złożonych przez użytkownika gruntu w trakcie oględzin wynika, że przedmiotowy grunt zawsze był użytkowany rolniczo, a dzierżawca oświadczył, że nie usuwał z tego gruntu drzewostanu.
W konsekwencji dokonanych ustaleń organ I instancji w dniu 31 marca 2016r. podjął decyzję nakazującą dzierżawcy przedmiotowego gruntu wykonanie na powierzchni gruntu leśnego - 0,06ha w pododdziale 2p na działce nr [..], obręb ewidencyjny L. odnowienia gruntu leśnego poprzez przeprowadzenie określonych działań z zakresu gospodarki leśnej. Ustalił także termin wykonania tych zabiegów do 10 maja 2016r.
Zdaniem Kolegium z okoliczności rozpatrywanej sprawy wynika bezspornie, iż w pododdziale 2p las na działce nr [..] obręb L. pozbawiony został roślinności leśnej. Grunt ten jest użytkowany rolniczo. Ponadto z ustaleń postępowania pierwszoinstancyjnego wynika, że Starostwo Powiatowe na etapie sporządzania projektów uproszczonych planów urządzenia lasu nie odnotowało wniosku o zmianę w planie przedmiotowego gruntu leśnego na grunt rolny. Natomiast wg wykazu zmian powierzchniowych planu dla obrębu L. wynika, że została poprawiona granica rolno-leśna w pododdziale 2p, w wyniku której ubyło 0,05ha gruntu leśnego. Na podstawie przeprowadzonej analizy w/w zmian powierzchniowych ustalono, że dokonana korekta nie dotyczy gruntu leśnego będącego przedmiotem rozpatrywania niniejszej sprawy. Zgodnie z zapisami rejestrów gruntów oraz mapy ewidencyjnej nie ma wątpliwości co do tego że przedmiotowy grunt stanowi tereny leśne. Ponadto organ I instancji zwrócił uwagę, iż zgodnie z zapisami rejestru gruntów w stanie na dzień kiedy K. i H.N. zakupili przedmiotową działkę tj. w roku 2003 na działce tej występował grunt leśny o powierzchni 0,35ha. Informacja z rejestru gruntów według stanu na dzień 04 stycznia 2016r. potwierdza, że działka nr [..] o pow. 4 0600ha stanowi współwłasność H. i K. N. Jest to grunt wydzierżawiony J. N. do dnia 14 marca 2023r. Natomiast wg zapisów uproszczonego planu urządzenia lasu obowiązującego w okresie od 01 stycznia 2009r. do 31 grudnia 2018r. w pododdziale 2p występuje grunt leśny o łącznej powierzchni 0,30ha, który powinien być pokryty roślinnością leśną (drzewostanem). Obecnie na działce znajduje się grunt leśny z drzewostanem sosnowym w wieku 28 lat, wskazaniem gospodarczym jest trzebież wczesna (TW-2 m3/ha). Zdaniem Kolegium z uproszczonego planu urządzenia lasu, jak i zapisów ewidencji gruntów jednoznacznie wynika, że przedmiotowy grunt winien być użytkowany jako grunt leśny. O przeznaczeniu i klasyfikacji przedmiotowego gruntu przesądza bowiem ewidencja gruntów i uproszczony plan urządzenia lasu.
Wobec powyższego w celu realizacji zadań wynikających z mocy obowiązującego prawa oraz zapisów obowiązującego na przedmiotowym terenie uproszczonego planu urządzenia lasu organ I instancji był więc uprawniony do wydania decyzji administracyjnej na mocy której dzierżawca lasu został zobowiązany do podjęcia i wykonania określonych działań zmierzających do odnowienia przedmiotowego gruntu leśnego polegających na przygotowaniu gleby pod nasadzenia roślinności leśnej, posadzenie sadzonek gatunku sosny i pielęgnowanie uprawy. W związku z sentencją zaskarżonej decyzji w zakresie określającym termin wykonania zabiegów gospodarczych zdaniem Kolegium z uwagi na upływ terminu zobowiązującego dzierżawcę do wykonania zabiegów gospodarczych zasadnym było orzeczenie o uchyleniu zaskarżonej decyzji w części dot. określenia terminu wykonania zabiegów gospodarczych.
Jednocześnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że decyzja podlega wykonaniu z chwilą uzyskania przymiotu ostateczności przy czym powinna zostać ona wykonana zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki leśnej a dzierżawca gruntu powinien zwrócić się do właściwego leśniczego Nadleśnictwa w celu uzyskania instruktażu dotyczącego prawidłowego wykonania zadań.
Podejmując kwestię oceny adresata nałożonych obowiązków wskazał organ odwoławczy, iż dzierżawcą przedmiotowej działki jest J. N. co w rozumieniu przepisu art. 693 k.c oznacza, że za zgodą dotychczasowych współwłaścicieli gruntu nr [..] obręb ewidencyjny L. nastąpiło przeniesienie praw i obowiązków związanych z użytkowaniem tego gruntu na dzierżawcę który w czasie obowiązywania umowy dzierżawy korzysta z tej nieruchomości pobierając z niej pożytki.
Zdaniem Kolegium w świetle okoliczności prawnych i faktycznych rozpatrywanej sprawy podnoszona przez skarżących w odwołaniach argumentacja nie ma wpływu na zmianę stanowiska jakie zapadło w sprawie, ponieważ organ I instancji prawidłowo określił podmiot zobowiązany do podjęcia działań w celu odnowienia terenu przedmiotowej działki i przywrócenia jej leśnego charakteru i realizacji zadań z zakresu gospodarki leśnej. Zgodnie bowiem z przepisem art. 6 pkt. 3 cyt ustawy definiującym pojęcie właściciela lasu dzierżawca lasu jest właścicielem lasu. Powyższe nie zmienia jednak faktu, iż zgodnie z ustawą o lasach właścicielom czy dzierżawcy lasu przysługuje możliwość zmiany przeznaczenia gruntu leśnego na grunt rolny, co wynika z dyspozycji przepisu art. 13 ust. 2 cyt ustawy, który w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza zmianę lasu na użytek rolny. W uzasadnieniu podjętej decyzji organ I instancji wskazał, że w rozpatrywanym przypadku z uwagi na lokalizację terenu dz. nr [..] na terenie obszaru Natura 2000- [.] oraz na terenie [..] Parku Krajobrazowego zgodnie z przepisem art. 72 ust. 1 pkt. 9 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U poz. 353 z 2016r) przed uzyskanie decyzji zezwalającej na zmianę lasu na użytek rolny w trybie przepisu art. 13 cyt ustawy właściciel gruntu leśnego dodatkowo winien uzyskać decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach. Nie zgodził się organ odwoławczy z tym by H.i K. N. jako współwłaściciele dz. nr [..] zostali pozbawieni przymiotu strony niniejszego postępowania, ponieważ zostali oni powiadomieniu o wszczęciu postępowania w sprawie, a także o treści zaskarżonej decyzji, co potwierdzają akta sprawy. Dodatkowo należy wskazać, iż zasięg terenu, który podlega nakazowi zalesienia został ustalony na podstawie przeprowadzonych oględzin, w trakcie której wskazano powierzchnię gruntu pozbawioną roślinności leśnej ustalonej na podstawie ortofotomapy uzyskanej z Powiatowego Ośrodka Dokumentacji Kartograficznej ([..] w obecności Leśniczego Nadleśnictwa.
Skargę na powyższą decyzję wniósł J. N. wskazując, że Uproszczony Plan Urządzenia Lasu wsi L. nie jest zgodny ze stanem faktycznym. W roku 2007 wyłożono projekt planu urządzenia lasu do wglądu, w ciągu 30 dni od dnia wyłożenia planu została złożona przez właściciela w Urzędzie Gminy uwaga o zmianę operatu leśnego dla działki [..], obręb ewidencyjny L. z powodu błędnego określenia granicy polno-leśnej. Do dnia dzisiejszego nie otrzymał skarżący informacji od Starosty o zmianach w operacie leśnym, co stanowi naruszenie prawa przez Starostę. Stan faktyczny dla drzewostanu dla działki [..] w L. przedstawiony został na mapkach dla poszczególnych lat, od roku 2002 do roku 2016. Pierwsza dostępna mapa z roku 1870 również wskazuje na wielkość i kształt lasu, który odpowiada stanowi aktualnemu, dlatego aktualnie przyjęty operat leśny nie odpowiada stanowi faktycznemu z ostatnich dziesięcioleci.
Zdaniem skarżącego nakaz odnowienia gruntu leśnego na terenie, na którym go nigdy nie było, nie jest odnowieniem gruntu leśnego, jest to całkowicie nowe zalesienie. W 2007 roku złożone zostały w Gminie, która winna przekazać wnioski do Starostwa Powiatowego, dokumenty o zmianę operatu leśnego (uproszczonego planu urządzenia lasu) i od tego też roku oczekuje skarżący na wprowadzenie stanu faktycznego w operacie leśnym w pododdziale 2p na działce [..] w obrębie ewidencyjnym L. W 2008 r. nastąpiła zmiana operatu leśnego, która nie została jako właścicielom przedstawiona. Do dnia dzisiejszego brak jest wyliczenia powierzchni gruntu leśnego znajdującego się faktycznie na działce nr [..] w L. Nakazanie zalesienia gruntu ornego tylko na podstawie błędnie wkreślonej granicy konturu użytku gruntowego oraz pododdziału leśnego z pominięciem stanu faktycznego jest wadliwe i nie może się ostać. Przyjęcie, iż na przedmiotowej powierzchni występował las jest sprzeczne ze stanem faktycznym potwierdzonym złożonymi do sprawy ortofotomapami z 2002, 2010, 2016 r. oraz mapą topograficzną z 1870 r.
Dodatkowo skarżący wskazał, prace zalesieniowe, które zostały nakazane naruszają Plan Zadań Ochronnych Obszaru Natura 2000 [..], które występują na działce [..] w L. Wprowadzenie roślinności leśnej na miejscu, w której jej nigdy nie było, jest niezgodne z ustawą o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U poz. 353 z 2016 r.) oraz zalecany sposób zalesienia jest niezgodny z instrukcją hodowli i urządzania lasu oraz współczesną wiedzą w dziedzinie leśnictwa (brak w nakazanym zalesieniu gatunków domieszkowych, biocenotycznych i ekotonowych). Plany zadań ochronnych, które działają na terenie działki nr [..], obręb ewidencyjny L. są prawem, które obowiązuje dla tej działki. Powierzchnia, którą nakazano zalesić jest gruntem ornym a podjęcie decyzji o zalesieniu jest wadliwe, gdyż plany zadań ochronnych zabraniają zalesień na tym obszarze. Wniósł skarżący o dołączenie do akt sprawy protokołu rozbieżności sporządzonego w T. 22 września 2009 r. na okoliczność wylesienia w jednostce rejestrowej [..] w L.
W decyzji nakazano kontakt w sprawie instruktażu z leśniczym Nadleśnictwa bez podania jego danych osobowych. Wniósł skarżący o udostępnienie danych osobowych leśniczego Nadleśnictwa, który zobligowany jest do występowania w niniejszym postępowaniu prowadzonym przed Starostą oraz podania umocowania prawnego osoby, która w związku z niniejszą sprawą będzie występować.
Sądzi skarżący, że pozostawienie kwestii posadzenia 6 arów lasu tylko dzierżawcy, godzi w uprawnienia właścicielski, minimalny wiek rębności dla lasu w typie boru sosnowego to 80 lat, natomiast czas dzierżawy na jaki podpisana została umowa to 10 lat. Z przyczyn oczywistych po zakończeniu umowy dzierżawca nie będzie mógł oddać dzierżawionego terenu bez znacznych zmian na nim. Prawo własności zostanie naruszone, a właściciele z przyczyn przepisu art. 693 k.c nie mogą podjąć żadnych decyzji w tej sprawie pomimo tego, że działania, które będą podejmowane będą mieć wpływ na ich własność po jej odzyskaniu. Dlatego pozbawienie właścicieli przymiotu strony jest niezasadne i powinni oni być od początku sprawy stronami dla sprawy działki nr [..] w L.
Skarżący wniósł o usunięcie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z obrotu prawnego oraz zarządzenie uporządkowania i skompletowania uwag złożonych w 2008 r. do Uproszczonego Planu Urządzenia Lasu wsi L.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tj.: Dz.U. z 2016r., poz. 1066) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj.: Dz.U. z 2017r., poz. 1369), zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996 i 1579), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r. poz. 613, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. poz. 1947), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.
W świetle przedstawionych wyżej kryteriów badania legalności zaskarżonego aktu administracyjnego sąd uznał, że skarga podlega uwzględnieniu, gdyż zaskarżona decyzja narusza prawo.
Przedmiotem kontroli uczyniono decyzję nakazującą wykonanie obowiązku ponownego wprowadzania roślinności leśnej wydaną na podstawie art. 24 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach (Dz. U. z 2015 r., poz. 2100 ze zm.) – dalej jako ustawa o lasach.
Zgodnie z powyższym przepisem jeżeli właściciel lasu niestanowiącego własności Skarbu Państwa nie wykonuje obowiązków określonych w art. 13 albo nie wykonuje zadań zawartych w uproszczonym planie urządzenia lasu lub decyzji, o której mowa w art. 19 ust. 3, w szczególności w zakresie ponownego wprowadzenia roślinności leśnej (upraw leśnych) - starosta nakazuje wykonanie tych obowiązków i zadań w drodze decyzji.
Stosownie do art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach, który również został wskazany jako podstawa prawna decyzji Starosty, właściciele lasów są obowiązani do trwałego utrzymywania lasów i zapewnienia ciągłości ich użytkowania, a w szczególności do ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) w lasach w okresie do 5 lat od usunięcia drzewostanu.
Zauważyć należy, iż pojęcie "właściciel lasu" zostało zdefiniowane w art. 6 ust. 1 pkt 3 ustawy o lasach jako osoba fizyczna lub prawna będąca właścicielem albo użytkownikiem wieczystym lasu oraz osoba fizyczna, osoba prawna lub jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej będąca posiadaczem samoistnym, użytkownikiem, zarządcą lub dzierżawcą lasu.
Z powyższych przepisów wynika, że nakaz wykonania obowiązków wydany na podstawie art. 24 ustawy o lasach może być nakładany na wszystkie podmioty wymienione w art. 6 ust. 1 pkt 3 tej ustawy, w tym także na dzierżawcę lasu jak w niniejszej sprawie.
Jednakże zdaniem sądu z treści art. 13 ust. 1 pkt 2 ustawy o lasach wynika, iż nakaz wykonania obowiązków wymienionych w tym przepisie, to jest ponownego wprowadzania roślinności leśnej (upraw leśnych) uzależniony jest od wystąpienia okoliczności faktycznej w postaci usunięcia drzewostanu i może zostać nałożony w terminie 5 lat od tego zdarzenia.
W przedmiotowej sprawie skarżący przedstawiał dowody, z których wynikało, iż działka nr [..], obręb ewidencyjny L. w części objętej nakazem nie była zalesiona przynajmniej od 2002 r. W ocenie Sądu dowody te nie zostały poddane właściwej ocenie przez organy orzekające w sprawie. Przywoływana w decyzjach obu instancji okoliczność, iż z informacji z rejestru gruntów oraz mapy ewidencyjnej przedmiotowy grunt sklasyfikowany jest, jako grunt leśny winna zostać skonfrontowana z dowodami przedstawionymi przez skarżącego (ortofotomapy z 2002 i 2010r.).
Zgodnie z art. 7 Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. – dalej jako "K.p.a.") w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Przepis ten nakazuje organom administracji podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (zasada prawdy obiektywnej). Zasada ta jest realizowana przede wszystkim przez przepisy normujące postępowanie dowodowe, zwłaszcza przez art. 77 § 1, nakazujący organom administracji zebranie i rozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, oraz art. 80, nakazujący ocenę faktu udowodnienia poszczególnych okoliczności na podstawie całego materiału dowodowego. Z art. 7 K.p.a. wynika, że organ administracji nie może ograniczyć się do oczekiwania na przedstawienie przez stronę dowodów potwierdzających jej żądanie, ale że powinien aktywnie dążyć do wyjaśnienia sprawy.
W ocenie sądu zignorowanie dowodów przedstawionych przez skarżącego skutkowało naruszeniem przywołanych wyżej przepisów.
W ponownym postępowaniu organy winny na podstawie całego zebranego materiału dowodowego ustalić, czy i ewentualnie kiedy usunięto drzewostan na powierzchni gruntu leśnego 0,06ha w pododdziale 2p na działce nr [..], obręb ewidencyjny L. Na podstawie tych ustaleń organy winny następnie określić dopuszczalność zastosowania art. 24 pkt 1 ustawy o lasach.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty. Ponownie rozpoznając sprawę organy związane dyspozycją art. 153 p.p.s.a., uwzględnią ocenę prawną oraz wytyczne sformułowane w niniejszym uzasadnieniu zmierzając w kierunku kompleksowego ustalenia stanu faktycznego wszelkimi niezbędnymi ku temu środkami dowodowymi, w tym i zastosowania właściwych przepisów prawa.
O kosztach postępowania sąd orzekł na mocy art. 200 p.p.s.a. zasądzając od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania w postaci wpisu od skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło