II SA/Gd 592/24
WyrokWSA w Gdańsku2025-04-03
Skład orzekający: Dariusz Kurkiewicz, Diana Trzcińska, Justyna Dudek-Sienkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla stacji bazowej telefonii komórkowej została wydana z naruszeniem przepisów prawa, w szczególności w zakresie analizy wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi oraz określenia jej parametrów technicznych?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy administracji nie przeanalizowały w sposób wyczerpujący dokumentacji inwestora, zbyt ogólnie określiły przedmiot inwestycji w decyzji, nie zbadały wszystkich aspektów zamierzenia inwestycyjnego związanych z wpływem na środowisko i zdrowie ludzi (w tym parametrów anten parabolicznych i mocy EIRP), a także nie dokonały analizy wpływu inwestycji na miejsca dostępne dla ludności zgodnie z przepisami prawa ochrony środowiska. Zmiana przepisów dotyczących obowiązku uzyskania decyzji środowiskowej nie zwalnia organu z obowiązku analizy wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi w ramach decyzji lokalizacyjnej.Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję wójta gminy ustalającą warunki lokalizacji stacji bazowej telefonii komórkowej. Zarzucili m.in. nieprzeprowadzenie analizy wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie ludzi, błędne ustalenie obszaru oddziaływania, pominięcie udziału niektórych stron oraz nieprawidłowe określenie parametrów technicznych inwestycji. Organy administracji uznały, że zmiana przepisów wyeliminowała konieczność uzyskania decyzji środowiskowej i że inwestycja nie oddziałuje na tereny sąsiednie.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy Chojnice, zasądzając jednocześnie od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Sędziowie: Sędzia WSA Diana Trzcińska Asesor WSA Justyna Dudek-Sienkiewicz (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 kwietnia 2025 r. sprawy ze skargi H. K.-S. i C. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z dnia 8 kwietnia 2024 r., nr SKO.450.178.2023 w przedmiocie lokalizacji inwestycji celu publicznego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wójta Gminy Chojnice z dnia 25 sierpnia 2023 r., nr BM.6733.8.20.2022, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku na rzecz H. K.-S. i C. P. solidarnie kwotę 1014 (jeden tysiąc czternaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
H. K. i C. P. wniosły skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Słupsku z 8 kwietnia 2024 r., nr SKO.450.178.2023, utrzymującą w mocy decyzję wójta Gminy Chojnice z 25 sierpnia 2023 r., nr BM.6733.8.20.2022, ustalającą warunki lokalizacji inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym, polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. na części działki nr [...], obręb N., miejscowość K., gmina C.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym
i prawnym:
Wnioskiem z 15 marca 2022 r., uzupełnionym w dniu 11 maja 2023 r., pełnomocnik inwestora P. Sp. z .o. o. złożył do Wójta Gminy wniosek o ustalenie inwestycji celu publicznego polegającej na budowie stacji telefonii komórkowej operatora P. Spółki z o.o. na terenie części działki nr [...], miejscowość K., gmina C. Zgodnie z wnioskiem inwestycja miała obejmować budowę wieży wolnostojącej o wysokości całkowitej 43,3m z wyposażeniem w postaci: zespołu urządzeń nadawczo-odbiorczych (RRIJ) oraz transmisyjnych (ODU), umieszczonych w pobliżu anten sektorowych i radioliniowych, a także urządzeń zasilających i realizujących m.in. funkcje cyfrowego przetwarzania sygnałów, umiejscowionych w szafach systemowych, posadowionych u podstaw wieży oraz anteny sektorowe, anteny radioliniowe i elementy torów antenowych. Inwestycja ma składać się z trzech anten sektorowych założonych na trzech azymutach (5°, 140° i 360°), zaś każda z anten sektorowych może mieć moc EIRP 1000≤2000 W. Planowany tilt minimalny to 0°, a maksymalny 6°. Do wniosku załączono "Kwalifikację przedsięwzięcia" ze stycznia 2022r. i "Analizę występowania obszaru pól E-M o poziomach gęstości większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz. U. z 2019r, poz. 2448)" ze stycznia 2022 r.
Decyzją z 31 maja 2022 r. Wójt ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego dla ww. zamierzenia lecz decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 29 lipca 2022 r. Również kolejna decyzja Wójta z 16 września 2022 r. ustalająca lokalizację inwestycji celu publicznego została uchylona przez Kolegium decyzją z 19 grudnia 2023 r. W rozstrzygnięciu tym organ odwoławczy zarzucił, że decyzja została wydana w terminie otwartym dla stron na zapoznanie się aktami sprawy i wnoszenie uwag, w konsekwencji czego nie zapoznano się ze stanowiskami B. G., T. G., P. S. i M. S. i nie rozważono, czy ww. osobom przysługuje status strony w tym postępowaniu. Mając bowiem na uwadze określoną we wniosku moc anten oraz kąt ich pochylenia wskazano, że konieczne w sprawie jest zweryfikowanie oddziaływania inwestycji na środowisko i sąsiednie nieruchomości poprzez emisję fal elektromagnetycznych na kierunkach przyjętych azymutów. Stwierdzono, że skoro społeczno-gospodarcze przeznaczenie nieruchomości jest związane z nieskrępowanym z niej korzystaniem, to ewentualne ustalenie, że oddziaływanie anten rozciąga się na teren nieruchomości ww. osób, oznacza potencjalne ograniczenie ich swobody i stanowi uciążliwość. Kolegium wskazało też na konieczność prawidłowego zawiadomienia przed wydaniem decyzji o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym i wypowiedzenia się co do tych dokumentów wszystkich prawidłowo ustalonych stron postępowania oraz rozpoznania wniosku J. M. o udostepnienie mu kopii dokumentów z akt sprawy i wniosku o zawieszenie postępowania.
Po ponownie przeprowadzonym postępowaniu Wójt Gminy decyzją z 25 sierpnia 2023 r. ponownie ustalił lokalizację inwestycji celu publicznego o znaczeniu gminnym dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej operatora P. na części działki nr [...].
W uzasadnieniu podniesiono, że ze względu na wejście w życie z dniem 4 czerwca 2022 r. rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2022r., poz. 1071) - na mocy której uchylone zostały § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019r., poz. 1839 ze zm.), wnioskowana inwestycja została usunięta z katalogu przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, a tym samym nie zaistnieje konieczność uzyskania decyzji środowiskowej. Odnosząc się do pism B.G., T. G., P. S. i M. S. organ stwierdził, że w pismach tych ww. osoby nie wyraziły zgody na budowę planowanej inwestycji, jednakże pisma nie zawierały żadnego uzasadnienia. Ponadto wpłynęły one do organu po terminie na wnoszenie uwag, w dniu kiedy została już wydana i wysłana decyzja kończąca postępowanie, a ww. osoby nie były stronami postępowania i ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu.
W dniu 8 maja 2023 r., na wezwanie organu, inwestor wyjaśnił, że obszar oddziaływania inwestycji mieści się w granicach działki nr [...]. W związku z powyższym, zdaniem organu, brak jest podstaw do ustalania nowych stron postępowania z uwagi na fakt, że obszar oddziaływania planowanego obiektu mieści się w granicach działki, na której części ma powstać przedmiotowa stacja bazowa telefonii komórkowej P.
Końcowo wskazano, że projekt decyzji został uzgodniony ze Starostą Chojnickim (art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p.), Państwowym Gospodarstwem Wodnym Wody Polskie Zarządem Zlewni w Chojnicach (art. 53 ust. 4 pkt 6 u.p.z.p.), zarządcą drogi wojewódzkiej (art. 53 ust. 4 pkt 9 u.p.z.p.).
Odwołanie od powyższej decyzji wniosły H. K. i C. P. oraz J. M. W odwołaniach tych zarzucano przede wszystkim: nieprzeprowadzenie czynności określonych w decyzji kasatoryjnej organu II instancji i niezapewnienie czynnego udziału B.G., T. G., P. S. i M. S., błędne ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji bez uwzględnienia, że wpływ inwestycji rozciąga się także na grunty stanowiące własność tych osób, pominięcie udziału w sprawie J. M. i jego wniosków dowodowych, niezawiadomienie stron obwieszczeniem w sposób zwyczajowo przyjęty w K. lub choćby na tablicy ogłoszeń w sołectwie N., niezgodność planowanej inwestycji z przepisami dotyczącymi ochrony środowiska i techniczno-budowlanymi, nieuwzględnienie, że teren inwestycji stanowiący grunty RIII wymaga zgodny na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze, nieprzeprowadzenie badań w zakresie szkodliwości promieniowania stacji, hałasu, wibracji i zakłóceń elektrycznych z telefonii na zdrowie ludzi, nieprzeprowadzenie analizy ładu przestrzennego, niewykazanie, że w oddziaływaniu obiektu znajdują się dobra kultury współczesnej, niewykazanie obszaru oddziaływania strefy pośredniej oraz zagrożenia, a także niewskazanie w decyzji konkretnych mocy EIRP radioliniowych oraz nieokreślenie przedmiotu sprawy jako całości użytkowej, stanowiącej telekomunikacyjny obiekt budowlany.
Postanowieniem z 1 lutego 2024 r. Kolegium rozpoznało wniosek J. M. z 15 grudnia 2023 r. o doręczenie mu potwierdzonych za zgodność z oryginałem całości akt sprawy, doręczenie mu badań w sprawie oraz przedłużenie mu terminu do zapoznania się z aktami, odmawiając wydania uwierzytelnionych odpisów całych akt sprawy. Postanowienie to zostało utrzymane w mocy postanowieniem Kolegium z 21 marca 2024 r.
Po rozpoznaniu odwołań Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z 8 kwietnia 2024 r. utrzymało decyzję organu I instancji w mocy.
W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że z uwagi na uchylenie z dniem 4 czerwca 2022 r. § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019r. w sprawie przedsięwzięć mogących zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 2019 r., poz. 1839 ze zm.), nietrafne i bezprzedmiotowe należało uznać zarzuty odwołań odnoszące się do nieprawidłowej kwalifikacji planowanej inwestycji i braku poczynienia stosownych ustaleń faktycznych w zakresie jej oddziaływania na środowisko, w tym życie i zdrowie ludzi w świetle przesłanek wynikających z uchylonych przepisów § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. Również nieaktualne stały się wytyczne Kolegium z wcześniejszych decyzji (wydanych w sprawie przed ww. nowelizacją) w zakresie konieczności dokonania ustaleń co do kwestii oddziaływania pola elektromagnetycznego względem terenów sąsiednich, emitowanego przez planowaną inwestycję - w szczególności czy inwestycja o parametrach określonych przez Inwestora nie wejdzie swym oddziaływaniem w miejsca dostępne dla ludności.
Tym samym należało uznać za prawidłowe przyjęcie przez organ I instancji, że inwestycja o charakterystyce technicznej określonej w decyzji oraz wniosku inwestora, w tym w załączonej do wniosku "Kwalifikacji przedsięwzięcia" ze stycznia 2022 r., na terenie wyznaczonym w załączniku graficznym - nie wymaga uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowań, gdyż nie zalicza się do przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko.
Odnośnie pism mieszkańców K., które wpłynęły do organu w kwietniu i maju 2022 r. Kolegium stwierdziło, że nie mogą one decydować o odmowie decyzji lokalizacyjnej dla przedmiotowego przedsięwzięcia. Za formę sprzeciwu wobec planowanej inwestycji organ I instancji prawidłowo zaliczył pisma złożone w toku postępowania w dniu 31 maja 2022 r. przez B. G., T. G., P. S. i M. S., jednakże osoby te nie ponowiły swych wystąpień w toku ponownie prowadzonego postępowania przed wydaniem zaskarżonej decyzji. Podkreślono przy tym, że przepisy u.p.z.p. nie przewidują jako podstawy do odmowy wydania przedmiotowej decyzji braku zgody właścicieli nieruchomości sąsiadujących z terenem inwestycji albo braku zgody lokalnej społeczności.
Sama zaś decyzja, zdaniem Kolegium, wypełnia wymogi art. 54 pkt 1 u.p.z.p., określając wystarczająco rodzaj inwestycji, jak i zawierając wszystkie jej parametry techniczne. Organ I instancji opisał w sposób szczegółowy w zaskarżonej decyzji parametry techniczne planowanej inwestycji, wskazując nie tylko typ inwestycji, ale również rodzaj i ilość anten, jakie mają być zamontowane na planowanej wieży telekomunikacyjnej, wysokość ich zawieszenia na wieży, ich moc (ze wskazaniem mocy EIRP każdej anteny w przedziale (W) 1000< EIRP <2000), poszczególne azymuty, tilty oraz minimalną wysokość osi głównej wiązki promieniowania nad poziomem zabudowy oraz terenu dla każdej z anten. Również, wbrew twierdzeniom odwołania, zaskarżona decyzja zawiera w swej treści także elementy z art. 54 pkt 2 ustawy. W szczególności, w pkt 1.4) lit. b decyzji zawarto zapis, iż realizacja inwestycji nie może powodować uciążliwości powodowanych przez hałas, wibracje, zakłócenia elektryczne i promieniowanie. Organ I instancji dochował wymogów formalnych dla wydania kwestionowanej decyzji: przeprowadzone zostały uzgodnienia, a o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz postanowieniach i decyzji kończącej postępowanie strony zawiadomiono w drodze obwieszczenia, a także w sposób zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości. Inwestora i właścicieli oraz użytkowników wieczystych nieruchomości, na których będą lokalizowane inwestycje celu publicznego, zawiadomiono na piśmie.
Odnośnie właściwego ustalenia dostępu terenu inwestycji do drogi publicznej za pośrednictwem działki [...], która w ocenie odwołującego się stanowi własność jego rodziców, a nie własność gminy, wyjaśniono, że spór w tym zakresie nie mógł być rozstrzygany w niniejszym postępowaniu. Rozstrzyganie sporów prywatnych dotyczących służebności, posiadania, darowizn, korzystania i użytkowania nieruchomości wykorzystywanej jako dojazd do drogi publicznej nie należy do zakresu postępowania o wydanie warunków zabudowy, ani też kompetencji organów administracyjnych. Dalej stwierdzono, że istotnie planowana inwestycja ma być zrealizowana na terenie użytków rolnych o klasie RIII, lecz nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych na cele nierolnicze, bowiem dla terenu inwestycji zachodzi wyjątek z art. 50 ust. 1a u.p.z.p., zgodnie z którym przepisów o zgodzie na wyłączenie nie stosuje się m.in. do inwestycji celu publicznego z zakresu łączności publicznej.
W skardze na powyższą decyzję H. K. i C. P. zarzuciły naruszenie przepisów prawa proceduralnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik postępowania tj. naruszenie:
1. art. 54 ust. 1 pkt 2 lit b u.p.z.p. w zw. z art. 33 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 1336 z późn. zm.), polegające na zaniechaniu określenia w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych w odniesieniu do ochrony środowiska w zakresie zakazu podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 (obszar specjalnej ochrony ptaków), które znajdują się w bliskiej granicy od działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym, tj. ok. 760 m, co skutkowało wydaniem decyzji niepełnej i nieuwzględniającej wszystkich uwarunkowań dla terenu objętego wnioskiem,
2. art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. b u.p.z.p. polegające na zaniechaniu określenia w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych w odniesieniu do ochrony środowiska w zakresie w jakim inwestycja ta może ingerować w formy ochrony przyrody w postaci parku narodowego [...] (760m) oraz jego otuliny (157m) i użytku ekologicznego (906m), co skutkowało wydaniem decyzji niepełnej i nieuwzględniającej wszystkich uwarunkowań dla terenu objętego wnioskiem,
3. art. 53 ust. 3 pkt 1 u.p.z.p. polegające na pominięciu w toku postępowania przeprowadzenia analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych tj. ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody oraz z ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 54) w zakresie:
a) zakazu podejmowania działań mogących, osobno lub w połączeniu z innymi działaniami, znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 (obszar specjalnej ochrony ptaków), które znajdują się w bliskiej granicy od działki objętej zamierzeniem inwestycyjnym, tj. ok. 760 m,
b) w jakim inwestycja ta może ingerować w formy ochrony przyrody w postaci parku narodowego [...] (760m) oraz jego otuliny (157m) i użytku ekologicznego (906m)
- co skutkowało wydaniem decyzji niepełnej i nieuwzględniającej wszystkich warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych w odniesieniu do ochrony środowiska,
4. art. 136 § 2 k.p.a. i art. 138 § 2 k.p.a. poprzez nieprzeprowadzenie przez organ I instancji określonych czynności zleconych przez organ II instancji w decyzji z 19 grudnia 2022 r. oraz niewzięcie pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy takich okoliczności jak:
konieczność zapewnienia czynnego udziału w sprawie B.G., T. G., P. S. i M. S.,
niezasadne ustalenie obszaru oddziaływania obiektu jedynie w granicach działki [...], podczas gdy rzeczywisty wpływ tej inwestycji rozciąga się również na grunt sąsiedni, stosownie do art. 143 k.c., stanowiący własność osób ww.,
pominięcie w toku wydawania decyzji prawa do czynnego udziału w sprawie J. M., mimo wpływu jego kolejnego pisma w dniu 2 czerwca 2022 r.,
pominięcie wniosku dowodowego J.M. zawartego w piśmie z 7 kwietnia 2022 r.,
stwierdzenie (w analizie, o której mowa w art. 53 ust. 3 pkt 2 u.p.z.p.) czy inwestycja o parametrach określanych przez inwestora nie wejdzie swym oddziaływaniem w miejsca dostępne dla ludności (mimo załączenia takiej analizy do decyzji z dnia 16 września 2022 r., choć niezawierającej konkretnej analizy pod kątem oddziaływania na miejsca dostępne dla ludności)
- co skutkowało usankcjonowaniem wadliwej decyzji mimo istnienia nieprawidłowości proceduralnych zauważonych przez organ II instancji już wcześniej, a w konsekwencji również niezapewnieniem wszystkim stronom czynnego udziału w sprawie, o którym mowa w art. 10 § 1 k.p.a.
5. art. 54 ust. 2 u.p.z.p. w zw. z art. 1 ust. 2 pkt 7 u.p.z.p. poprzez brak określenia w treści decyzji warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wobec treści praw własności przysługujących skarżącym do działek o numerach ewidencyjnych [...] i [...], a tym samym nieuwzględnienie tego prawa w planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym objętym niniejszym postępowaniem i ustaleniu lokalizacji tej inwestycji naruszając prawo własności poprzez ingerencję w możliwości planowanej zabudowy na działkach skarżących oraz radykalną zmianę charakteru miejsca i uniemożliwienie zagospodarowania najbliższych działek niską zabudową mieszkalną,
6. art. 7 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 u.p.z.p. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zaniechanie analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji w stosunku do poszczególnych działek z osobna i oparcie wydanej decyzji na ogólnej analizie całego terenu objętego wnioskiem,
7. art. 7 k.p.a., art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 50 § 1 k.p.a. poprzez zaniechanie wyjaśnienia treści 100 pism, które wpłynęły do organu w kwietniu 2022 r. oraz maju 2022 r. oraz zarzutów sformułowanych w pismach J. M. (wpływ 7 i 12 kwietnia 2022 r.) poprzestając tylko i wyłącznie na wymienieniu ich w treści uzasadnienia decyzji, mimo iż organy winny były wyjaśnić cel i zasadność kierowanych pism wzywając osoby kierujące je do wyjaśnienia, tj. organ zaniechał podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli oraz nie zachował się w sposób budzący zaufanie uczestników do władzy publicznej i nie kierował się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania, a jednocześnie organ I instancji winien był wezwać osoby składające ww. 100 pism do uzupełnienia braków formalnych poprzez uzasadnienie treści ich pisma w oparciu o art. 64 § 2 k.p.a.,
8. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie wadliwej decyzji organu I instancji w mocy, podczas gdy istniały przesłanki do jej uchylenia w oparciu o art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a.
Stawiając powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym.
W uzasadnieniu skargi powołując się na stanowisko doktryny zwrócono uwagę, że w obecnym stanie prawnym, z uwagi na to, iż koniecznością oceny wpływu na obszar Natura 2000 są objęte nie tylko przedsięwzięcia znajdujące się w jego granicach, lecz także te poza jego granicami, których realizacja może wpływać na stan chronionych siedlisk lub gatunków priorytetowych, analiza konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania na obszar Natura 2000 będzie występowała w zasadzie w każdym przypadku. Oczywiście nie oznacza to, że automatycznie musi być zawsze przeprowadzona. Organ wydający decyzję będzie musiał jednak wskazać w jej uzasadnieniu, że konieczność taka była przez niego oceniana. Nie można bowiem przyjąć założenia, iż brak oddziaływania jest jednoznaczny z brakiem takiego obowiązku. Wobec tego, w niniejszej sprawie organ administracji winien był nie tylko dokonać analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów o ochronie środowiska w zakresie obszaru Natura 2000 i oddziaływania na niego. Organ zobowiązany był do zamieszczenia w treści swojej decyzji warunków i szczegółowych zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy właśnie w zakresie ochrony tego środowiska. Co więcej organ ten, oprócz powyższych działań w stosunku do obszaru Natura 2000 winien wykonać je także w związku z faktem, iż w bliskiej odległości, objętej oddziaływaniem inwestycji, znajdują się park narodowy [....] i jego otulina. Stwierdzenie zawarte w decyzji organu I instancji, iż "planowaną inwestycję należy projektować i wykonać zgodnie z obowiązujący przepisami dotyczącymi ochrony środowiska oraz przepisami techniczno-budowlanymi" jest niewystarczające dla tego typu inwestycji planowanej w tak bliskim sąsiedztwie form ochrony przyrody. Zwłaszcza w kontekście faktu, że planowane zamierzenie będzie ingerowało w sferę ruchu ptactwa (wysokość) i emitowało sygnał mogący negatywnie na nie wpłynąć, w tym szczególnie w okresie lęgowym.
Dalej podniesiono, że wydana decyzja pozostaje w sprzeczności z warunkami zabudowy wnioskowanymi na sąsiedniej działce, który to wniosek został złożony wcześniej, niż wniosek P. Dlatego też analiza w kontekście oddziaływania na miejsca dostępne dla ludności powinna odnosić się do planowanej zabudowy. Zdaniem skarżących sam fakt, że przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. zostały zmienione nie oznacza, że tego typu inwestycje nie podlegają żadnym ograniczeniom, w tym rygorom art. 122a ustawy prawo ochrony środowiska. Bezpośrednią strefę wpływu wieży na zabudowę mieszkaniową wyznaczono w oparciu o parametr wysokości obiektu. W bezpośredniej strefie są zaprojektowane 4 jednorodzinne budynki mieszkalne. Lokalizacja wieży bezpośrednio przy działkach przeznaczonych pod zabudowę radykalnie zmienia charakter miejsca i uniemożliwia zagospodarowanie najbliższych działek niską jednorodzinną zabudową mieszkalną. Dodatkowo w przypadku wskazanej lokalizacji brak jest jakiejkolwiek bariery wizualnej w postaci np. dużych drzew.
Końcowo stwierdzono, że organ I instancji nie zastosował się w żaden sposób do wskazówek postępowania narzuconych mu treścią pierwszej z decyzji Kolegium z 29 lipca 2022 r., które częściowo pokrywają się również ze wskazaniami drugiej z decyzji odwoławczej z 19 grudnia 2022 r. Kolegium narzuciło dopełnienie obowiązku sformułowanego w treści art. 53 ust 3 pkt 1 u.p.z.p,, nadal aktualnego, a który polega na szerokiej analizie wynikającej z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu. Organ I instancji nie sprostał żadnemu z tych wymagań, a po ponownym złożeniu odwołania organ II instancji nie dokonał analizy tego, czy wszystkie jego zalecenia zostały wykonane. W szczególności Wójt niezasadnie odstąpił od analizy czy inwestycja o parametrach określanych przez inwestora nie wejdzie swym oddziaływaniem w miejsca dostępne dla ludności oraz w zakresie stanu faktycznego i prawnego terenu, który zdaje się być wątpliwy w kontekście przedłożonego w sprawie pisma właścicielki terenu, na którym ma być posadowiona inwestycja. Co prawda organ przedstawił wyniki Analizy warunków zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu (Załącznik nr 2 do decyzji), niemniej jednak pominięto w jego treści oddziaływanie inwestycji na tereny przylegające i sąsiednie do działki inwestycyjnej.
Ponadto zwrócono uwagę, że w dalszym ciągu organ nie rozpatrzył wniosku J. M., na który to wniosek zwracał uwagę organ II instancji w poprzednim postępowaniu odwoławczym.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Gdańsku wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
W piśmie z 28 stycznia 2025 r. strona postępowania, Stowarzyszenie [...] wniosło o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji.
Zaskarżonej decyzji zarzuciło:
rażące naruszenie art. 54 ust. 1 pkt 2 lit. b) i d) u.p.z.p. w zw. z art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c) u.p.z.p. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez brak określenia zasad i szczegółowych warunków w sprawie ochrony środowiska, zdrowia i interesów osób trzecich w związku z emisją promieniowania, gdyż organ nie podał w decyzji ani konkretnych mocy EIRP anten sektorowych i radioliniowych (parabolicznych), ani częstotliwości anten radioliniowych, typów anten, a nawet w ogóle żadnych parametrów elementów torów antenowych oraz urządzeń RRU i ODU, a są to podstawowe parametry, które decydują o wpływie promieniowania na środowisko, zdrowie i interesy osób trzecich, a tym samym w decyzji nie określono najbardziej koniecznych i najbardziej podstawowych parametrów, co jest wymagane jako określenie szczegółowych warunków w celu ochrony zdrowia, środowiska i interesów osób trzecich, a ponadto ma to bardzo rozległe i poważne skutki prawne oraz społeczne. Organ tak ogólnikowo określił skład inwestycji, że może się ona składać z czegokolwiek i może być dowolną inwestycją. Organ w nieuprawniony sposób zmienił zakres inwestycji, gdyż na str. 1 decyzji o ustaleniu lokalizacji pisze o "urządzeniach sterujących", a w dokumentacji inwestora nie ma mowy o takich urządzeniach, a ponadto bezprawnie rozszerzył zakres częstotliwości anten sektorowych na 800 MHz, 900 MHz, 1800 MHz, 2100 MHz, 2600 MHz, pomimo że inwestor w dokumentacji pisze tylko o 900 MHz; na dodatek organ w sposób całkowicie niezrozumiały określił warunek "odległość w osi głównej wiązki promieniowania" na str. 2 decyzji lokalizacyjnej, nie podając, co to za odległość i względem czego,
rażące naruszenie art. 53 ust. 3 pkt 1-2 u.p.z.p. poprzez zaniechanie dokonania jakiejkolwiek analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, jak i stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji, gdyż organ nie ustalił dokładnie wszystkich miejsc dostępnych dla ludności w okolicy (tj. w jakich miejscach najbliżej położonych od inwestycji może powstać zabudowa mieszkaniowa), nie podał przepisów odrębnych w tym zakresie i nie zbadał poziomu pól elektromagnetycznych w tych miejscach,
rażące naruszenie art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez to, że organ nie podał przepisów, z jakimi organ sprawdził zgodność zamierzenia inwestycyjnego, pomimo że organ uważa, że inwestycja jest zgodna ze wszystkimi przepisami, gdyż ustalił lokalizację inwestycji, ale nie chce tych przepisów podać, czym uniemożliwia zweryfikowanie swojego stanowiska, bowiem nie wiadomo, z jakimi przepisami organ sprawdzał zgodność inwestycji,
rażące naruszenie tabeli 13 wierszy 3-7 kolumn 11-15 zawartych w załączniku nr 2 do rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 12 czerwca 2018 r. w sprawie najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku pracy poprzez zupełne pominięcie tych przepisów i niezbadanie, czy inwestycja jest zgodna z tymi przepisami, a przecież miejsca pracy mogą znajdować się w pobliżu inwestycji i również w tych miejscach dopuszczalne poziomy pól elektromagnetycznych muszą być dochowane, zgodnie z przepisami określonymi w tym rozporządzeniu, czego organ w ogóle nie sprawdził, bezkrytycznie dając wiarę inwestorowi, że inwestycja jest zgodna z wszelkimi przepisami, choć organ nie podał, o jakie przepisy chodzi,
rażące naruszenie art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art, 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego sądowego z zakresu elektroniki, radiokomunikacji i telekomunikacji ruchomej przy SO w K. Pana Doktora Inżyniera J. G. w celu uzyskania opinii w kwestii ustalenia:
czy podane w analizie występowania pól e-m - będącej dokumentem prywatnym inwestora, przedstawionym przez inwestora - moce EIRP oraz inne parametry techniczne anten i innych urządzeń oraz przedstawiony obszar oddziaływania i zasięgi ponadnormatywnych pól elektromagnetycznych tworzonych przez inwestycję są prawidłowe, kompletne, a jeśli nie, to jakie są w rzeczywistości,
czy inwestycja jest zgodna z przepisami odrębnymi w kontekście wytwarzanego pola elektromagnetycznego przez inwestycję,
czy dokumentacja zawiera wszystkie konieczne w świetle przepisów prawa i wiedzy współczesnej parametry techniczne stacji bazowej oraz czy są one prawidłowe i kompletne, a jeśli nie, to jakie to parametry powinny być,
jakie inne dokumenty - prócz kart katalogowych anten parabolicznych - inwestor powinien załączyć do dokumentacji,
- a Organ nie zbadał w żaden sposób, czy inwestor rzeczywiście podał wszystkie konieczne parametry techniczne i środowiskowe inwestycji oraz czy inwestycja spełnia wymagania określone we wszystkich przepisach prawa, bowiem nawet organ nie podał przepisów, z którymi badał zgodność inwestycji,
rażące naruszenie art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c u.p.z.p. w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak jakiegokolwiek samodzielnego ustalenia, jakie są charakterystyczne parametry techniczne stacji bazowej telefonii komórkowej oraz jakie są dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko, a następnie nieustalenie, czy inwestor podał wszystkie wymagane zgodnie z wiedzą współczesną parametry techniczne inwestycji i dane charakteryzujące jej wpływ na środowisko oraz czy inwestycja w takiej konfiguracji jest zgodna z wszelkimi przepisami odrębnymi; organ nie podjął żadnych samodzielnych ustaleń w tym zakresie oraz nie powołał biegłego, lecz bezkrytycznie przyjął, że jest poprawna, samemu nie ustalając, jakie są parametry stacji bazowej i nie mając wiedzy, by móc sprawdzić, czy inwestor rzeczywiście podał wszystkie konieczne parametry w świetle treści ww. przepisu,
rażące naruszenie art. 52 ust. 2 pkt 2 lit. c u.p.z.p. poprzez zaakceptowanie dokumentacji inwestora, w której wspomina się o antenach radioliniowych, ale nie podano ich mocy EIRP ani żadnych innych parametrów, ani nie wzięto ich pod uwagę przy analizowaniu emisji promieniowania, a na dodatek w dokumentacji błędnie podano moce EIRP anten sektorowych i wskutek błędów metodologicznych są one zaniżone, i ponadto nie podano obliczeń mocy EIRP wyrażonej w Watach [W], a na dodatek w dokumentacji brak współczynników PAPR anten, a jest to jeden z kluczowych parametrów, oraz nie wyjaśniono rozbieżności między parametrami przedstawionymi w dokumentacji a w karcie katalogowej anten w zakresie kątów nachylenia wiązek promieniowania (tilt) oraz maksymalnej mocy nadajnika i nie zbadano dochowania dopuszczalnych norm promieniowania z uwzględnieniem tiltów i mocy nadajnika określonych w karcie katalogowej,
rażące naruszenie kolumn 2-4 wierszy 12-13 (ostatni i przedostatni) tabeli nr 2 stanowiącej załącznik do rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r. poz. 2448) w zw. ze zdaniem pierwszym w pierwszym akapicie po słowie "Objaśnienia" pod tabelą nr 2 w załączniku do ww. rozporządzenia i w zw. z § 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia w zw. z art. 7, art. 8 § 1, art. 12 § 1, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez określenie zasięgu oddziaływania inwestycji i tym samym kręgu stron postępowania niezgodnie z tymi przepisami, pomimo że o oddziaływaniu świadczy jakiekolwiek oddziaływanie pola elektromagnetycznego, a nie tylko oddziaływanie ponadnormatywne i wskutek tego organ błędnie uznał obszar oddziaływania za zbyt mały, a ponadto poprzez brak jakiegokolwiek zweryfikowania, czy inwestycja nie będzie przekraczać dopuszczalnego poziomu pól elektromagnetycznych w środowisku, a jest to niemożliwe, bowiem inwestor podał niepełne oraz błędne parametry techniczne anten, a ponadto w dokumentacji inwestora brak obliczeń wyznaczenia mocy EIRP w Watach [W] oraz obliczeń wyznaczenia maksymalnych zasięgów występowania ponadnormatywnych pól e-m, a na dodatek nie uwzględniono tiltów i mocy nadajnika określonych w karcie katalogowej anten, wskutek czego organ powinien wezwać inwestora do uzupełnienia tych braków lub powołać biegłego, czego nie uczynił, i nie dopilnował, czy na pewno nie dojdzie do przekroczenia dopuszczalnych poziomów emisji, bowiem oparł się na błędnej i niepełnej dokumentacji inwestora oraz nie poddał jej jakiejkolwiek analizie.
W piśmie procesowym z 27 marca 2025 r. Stowarzyszenie podtrzymało swoje stanowisko i wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935) – zwanej dalej p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Stosownie do przepisu art. 145 p.p.s.a. kontrola ta sprawowana jest w zakresie oceny zgodności zaskarżonych do sądu decyzji i postanowień z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i przepisów proceduralnych - o ile ich naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Zgodnie z art. 133 § 1 p.p.s.a. sąd wydaje wyrok na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, iż sąd przy ocenie legalności decyzji bierze pod uwagą okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw zaskarżonego aktu. Podstawą orzekania przez sąd administracyjny jest zatem materiał dowodowy zgromadzony przez organ administracji publicznej w toku postępowania, na podstawie stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 p.p.s.a. stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Ramy prawne sądowej kontroli skarżonej decyzji w aspekcie prawa materialnego wyznaczają przepisu ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym według stanu prawnego obowiązującego na dzień wydania zaskarżonej decyzji (tekst jednolity Dz.U. z 2023 r. poz. 977 ze zm., dalej u.p.z.p.).
Zgodnie z art. 4 ust. 1 u.p.z.p. ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Stosownie do art. 4 ust. 2 w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym: 1) lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy.
Definicję inwestycji celu publicznego określa art. 2 pkt 5 u.p.z.p., stanowiąc, że należy przez nią rozumieć działania o znaczeniu lokalnym (gminnym) i ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), a także krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), oraz metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny) bez względu na status podmiotu podejmującego te działania oraz źródła ich finansowania, stanowiące realizację celów, o których mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
W świetle przywołanych wyżej regulacji dla przypisania inwestycji cech "inwestycji celu publicznego" istotne są dwa elementy. Po pierwsze, inwestycja ma stanowić działanie o znaczeniu lokalnym (gminnym), ponadlokalnym (powiatowym, wojewódzkim i krajowym), krajowym (obejmującym również inwestycje międzynarodowe i ponadregionalne), albo metropolitalnym (obejmującym obszar metropolitalny). Po drugie, inwestycja musi realizować cel publiczny w rozumieniu art. 6 u.g.n. Przywołana norma stanowi, że o kwalifikacji inwestycji jako inwestycji celu publicznego nie może przesądzać ani status podmiotu podejmującego działanie, ani źródła ich finansowania.
Zgodnie z art. 6 pkt 1 u.g.n. celem publicznym, w rozumieniu ustawy, jest wydzielanie gruntów pod drogi publiczne, drogi rowerowe i drogi wodne, budowa, utrzymywanie oraz wykonywanie robót budowlanych tych dróg, obiektów i urządzeń transportu publicznego, a także łączności publicznej i sygnalizacji. Przez łączność publiczną art. 4 pkt 18 u.g.n. nakazuje rozumieć infrastrukturę telekomunikacyjną służącą zapewnieniu publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych w rozumieniu przepisów prawa telekomunikacyjnego. Art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne stanowi, że infrastrukturą telekomunikacyjną są urządzenia telekomunikacyjne, oprócz telekomunikacyjnych urządzeń końcowych, oraz w szczególności linie, kanalizacje kablowe, słupy, wieże, maszty, kable, przewody oraz osprzęt, wykorzystywane do zapewnienia telekomunikacji.
Nie ulega wątpliwości, że planowana inwestycja z zakresu łączności publicznej ma charakter inwestycji celu publicznego.
Zgodnie z art. 53 ust. 3 u.p.z.p. właściwy organ w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dokonuje analizy: 1) warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych, 2) stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji. Analiza taka musi zostać poprzedzona precyzyjnym ustaleniem rodzaju i charakterystyki zamierzenia inwestycyjnego i jego konkretnych charakterystycznych parametrów.
Zgodnie z art. 54 u.p.z.p. decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określa:
1) rodzaj inwestycji;
2) warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie:
a) warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego,
b) ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej,
c) obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji,
d) wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich,
e) ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych;
3) linie rozgraniczające teren inwestycji, wyznaczone na mapie w odpowiedniej skali, z zastrzeżeniem art. 52 ust. 2 pkt 1.
Stosownie do art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2023 r., poz. 775), dalej k.p.a., w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Stosownie do art. 77 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Z kolei w myśl art. 107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa.
Prawidłowo przeprowadzone postępowanie wyjaśniające, w toku którego organ ustala istotne dla sprawy okoliczności, warunkuje prawidłową subsumpcję stanu faktycznego pod normę prawa materialnego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, co następuje.
Istotnym zagadnieniem prawnym powstającym w niniejszej sprawie rzutującym na ocenę legalności skarżonej decyzji jest ocena zmiany stanu prawnego związanej z wyłączeniem radiolinii, emitujących pola elektromagnetyczne z katalogu przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko na mocy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 5 maja 2022 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2022 r. poz. 1071) w ten sposób, że w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2019 r. poz. 1839) uchylono pkt 7 (§ 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia zmieniającego) oraz w § 3 ust. 1 rozporządzenia uchylono pkt 8 (§ 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia zmieniającego). W konsekwencji dla tego rodzaju przedsięwzięć nie ma aktualnie obowiązku uzyskania, przed wydaniem decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie bowiem z art. 71 ust. 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2023 r. poz. 1094) uzyskanie tej decyzji jest wymagane dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
Wspomniany § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia z 2019 r. przewidywał, że do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000 W - przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu jest realizowana lub została zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Z powyższego przepisu można wysnuć wniosek, że parametry takie jak częstotliwość oraz moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny determinują oddziaływanie instalacji na środowisko.
Brak wymogu legitymowania się przez inwestora decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach nie oznacza, że zlikwidowano obowiązek uwzględniania w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego wymogów ochrony środowiska i zdrowia ludzi. Jak wynika z przytoczonego art. 54 pkt 2 lit. b) u.p.z.p. wymogi w tym zakresie co do przedmiotowej decyzji pozostały, a tym samym pozostał obowiązek organu właściwego do wydania decyzji lokalizacyjnej zbadania sprawy w tym zakresie. Sytuacja prawna zmieniła się więc o tyle, że organ wydający decyzję w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego nie może oprzeć się w zakresie wymogów ochrony środowiska i zdrowia ludzi na decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, ale musi dokonać stosownej analizy i oceny samodzielnie.
W konsekwencji, w stosunku do inwestycji stanowiących stacje bazowe telefonii komórkowej, organ nadal powinien ustalać wszystkie aspekty zamierzenia inwestycyjnego, które wiążą się z wpływem na środowisko i zdrowie ludzi, w szczególności takie jak: ilość anten, ich moc, częstotliwość, umiejscowienie, ukierunkowanie każdej anteny, tj. jej azymut i kąt nachylenia (tilt). Organ powinien ustalić przy tym, czy oddziaływanie zamierzenia inwestycyjnego obejmie miejsca dostępne dla ludności, o których stanowi art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.
Przenosząc powyższe na okoliczności rozpatrywanej sprawy, należało dostrzec, że inwestor we wniosku inicjującym postępowanie w sprawie przedstawił charakterystykę inwestycji, zgodnie z którą inwestycja obejmuje budowę wieży telekomunikacyjnej o wysokości do 43,3m wraz z instalacją na niej anten nadawczych i radiolinii, posadowieniem urządzeń sterujących u podstawy wieży oraz wewnętrzną linią zasilającą. Zgodnie z załącznikiem C do wniosku, projekt przewiduje budowę stacji bazowej telefonii komórkowej składającej się z wieży wolnostojącej, instalacji radiokomunikacyjnej składającej się z anten nadawczych i radiolinii oraz urządzeń sterujących posadowionych u podstaw wieży. W tabeli 1 przedstawiono dane dotyczące konfiguracji trzech anten stacji bazowej typu ATR4518R6v06.
Ponadto w aktach sprawy znajduje się analiza występowania obszaru pól elekromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku (Dz.U. z 2019 r., poz. 2448). W analizie tej wskazano, że wyposażenie stacji będzie stanowić: zespół urządzeń nadawczo-odbiorczych (RRU) oraz transmisyjnych (ODU) umieszczonych w pobliżu anten sektorowych i radioliniowych, a także urządzeń zasilających i realizujących m.in. funkcje cyfrowego przetwarzania sygnałów umiejscowionych w szafach systemowych posadowionych u podstawy wieży; zespół anten sektorowych pracujących w następujących pasmach częstotliwości: 900 Mhz; zespół anten parabolicznych, które, jak zaznaczono, nie podlegają analizie stosownie do treści rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (tekst jednolity Dz.U. z 2019 r., poz. 1839), elementów torów antenowych. Analizie poddano oddziaływanie na środowisko dla trzech anten sektorowych. Z rysunku załączonego do analizy wynika, że oprócz trzech anten sektorowych przewidziane są dwie anteny radioliniowe.
W ocenie Sądu organy nie przeanalizowały przedstawionej przez inwestora dokumentacji w wyczerpujący sposób. Przede wszystkim w decyzji ustalającej lokalizację inwestycji celu publicznego, wbrew art. 54 pkt 1 u.p.z.p., w sposób zbyt ogólny określono przedmiot inwestycji. Organ ograniczył się w istocie wyłącznie do podania ogólnego rodzaju zamierzenia, bez określenia szczegółowych parametrów tej konkretnej inwestycji. Określono jedynie wysokość wieży wraz z fundamentem i odgromnikiem, powierzchnię zabudowy, konfigurację trzech anten sektorowych w odniesieniu do miejsc dostępnych dla ludności, zakres pasm częstotliwości anten sektorowych. Rolą organu jest ustalenie, oczywiście na podstawie wniosku inwestora, zakresu inwestycji i precyzyjne określenie go w decyzji. Tymczasem z decyzji nie wynika, ile konkretnie anten składa się na inwestycję. Wymieniono trzy anteny sektorowe (nie podając ich bliższych danych). Nie wyjaśniono natomiast, ile anten parabolicznych ma się znajdować na planowanej wieży. Nie wynika to z wniosku inwestora, jedynie z rysunku załączonego do analizy występowania obszaru pól elekromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku można wnosić, że planowane są dwie takie anteny.
Warto też zauważyć, że analizą występowania obszaru pól elektromagnetycznych objęto tylko anteny sektorowe, nie objęto nią zaś anten parabolicznych. Jednocześnie błędne jest poczynione w tej analizie założenie, że skoro anteny paraboliczne nie podlegają analizie stosownie do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, to nie podlegają też analizie stosownie do treści rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku. Zgodnie z tym ostatnim rozporządzeniem, analizie należy poddać poziom pól elektromagnetycznych dla wszystkich rodzajów anten.
Ponadto, oprócz ogólnikowego opisania zakresu inwestycji, w decyzji są też postanowienia sprzeczne z wnioskiem inwestora. Inwestor bowiem wskazywał, że przedmiotem inwestycji jest zespół anten sektorowych "pracujących w następujących pasmach częstotliwości: 900 Mhz". W decyzji natomiast dopuszczono pasma częstotliwości anten sektorowych: 800 MHz, 900 MHz, 1800 MHz, 2100 MHz, 2600 MHz. Zapis ten również nie może zostać w takim kształcie zaaprobowany.
Z akt sprawy i zaskarżonej decyzji nie wynika również, by podane przez inwestora cechy i parametry planowanej inwestycji zostały przez organ przeanalizowane. Stanowiąca załącznik do projektu decyzji, a następnie do samej decyzji "Analiza warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikających z przepisów odrębnych oraz stanu faktycznego i prawnego terenu, na którym przewiduje się realizację inwestycji formalnie li tylko spełnia wymóg, o którym mowa w art. 53 ust. 3 u.p.z.p. Wspomniana analiza ma charakter ogólnikowy. Próżno szukać w niej analizy stanu faktycznego i prawnego dotyczącego inwestycji, w szczególności informacji co znajduje się w okolicy, w jakiej odległości znajdują się miejsca dostępne dla ludności i jaki jest zasięg pól elektromagnetycznych w tych miejscach. W sposób ogólny i blankietowy dokonano analizy warunków i zasad zagospodarowania wynikających z przepisów szczególnych, nie odnosząc się do rodzaju inwestycji, jej cech i parametrów, pomijając w szczególności analizę pod kątem wspomnianego powyżej art. 124 ustawy prawo ochrony środowiska.
Podkreślenia wymaga, że decyzja o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego zgodnie z art. 55 u.p.z.p. wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Konsekwencją braku określenia istotnych z punktu widzenia przepisów szczególnych (do których odsyłają art. 53 ust. 3 i art. 54 pkt 2 lit. b u.p.z.p.) parametrów inwestycji powoduje, że także pozwolenie na budowę jest wydawane dla inwestycji o nieokreślonych bliżej parametrach istotnych z punktu widzenia środowiska i zdrowia ludzi.
Wskazanie wszystkich istotnych z punktu odziaływania inwestycji parametrów jest wymagane także w świetle zasad ogólnych postępowania administracyjnego. W szczególności w świetle art. 7 k.p.a., który nakazuje organom dbać o interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zgodne z interesem społecznym jest rozwijanie urządzeń łączności publicznej, z której obywatele powszechnie korzystają. Z drugiej jednak strony mając na uwadze wpływ ich na ład przestrzenny, środowisko, zdrowie ludzi, ochronę zabytków, organy powinny dołożyć wszelkich starań, aby zweryfikować, czy dopuszczana inwestycja celu publicznego nie narusza przepisów szczególnych, do czego niezbędne jest określenie istotnych parametrów takiej inwestycji warunkujących jej wpływ na środowisko, takich jak ilość anten, ich moc, częstotliwość, umiejscowienie, ukierunkowanie każdej anteny, tj. jej azymut i nachylenia (tilt). Tak jak parametrami charakterystycznymi inwestycji kubaturowych określanych w decyzjach o warunkach zabudowy jest linia zabudowy, wysokość, szerokość elewacji frontowej czy wskaźnik powierzchni zabudowy, tak ww. parametry techniczne są istotnymi parametrami inwestycji celu publicznego w postaci stacji bazowej telefonii komórkowej. Podkreślenia wymaga, że w decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego bada się nie tylko uwarunkowania planistyczne, zatem czy z punktu widzenia ładu przestrzennego taka inwestycja może powstać, skoro ustawodawca wyraźnie w art. 53 ust. 3 u.p.z.p. nakazuje badać m.in. warunki i zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikające z przepisów odrębnych oraz w art. 54 u.p.z.p. nakazuje w decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego określić warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy wynikające z przepisów odrębnych, a w szczególności w zakresie: warunków i wymagań ochrony i kształtowania ładu przestrzennego, ochrony środowiska i zdrowia ludzi oraz dziedzictwa kulturowego i zabytków oraz dóbr kultury współczesnej, obsługi w zakresie infrastruktury technicznej i komunikacji, wymagań dotyczących ochrony interesów osób trzecich, ochrony obiektów budowlanych na terenach górniczych.
Wymagają tego także zasada zaufania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a), zasada informowania stron o istotnych okolicznościach faktycznych i prawnych determinujących rozstrzygnięcie (art. 9 k.p.a.) oraz zasada przekonywania, o której mowa w art. 11 k.p.a.
Konsekwencją powyższego jest brak w zaskarżonej decyzji sformułowanych wystarczająco wymogów co do ochrony środowiska i zdrowia ludzi, a tym samym również wymagań co do ochrony interesów osób trzecich. Ponownie w tym kontekście podkreślić należy, że zmiana przepisów środowiskowych i brak wymagalności decyzji środowiskowej dla przedmiotowej inwestycji nie oznacza, że organ wydając decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego, nie ustala możliwego wpływu inwestycji na środowisko i życie ludzi. Obowiązek ten nadal istnieje i jednoznacznie wskazuje na niego art. 54 pkt 2 lit. b u.p.z.p.
Podsumowując, stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie doszło do istotnego uchybienia normom wynikającym z art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 53 ust. 3 u.p.z.p., a nadto art. 54 pkt 1 i pkt 2 lit. b i d u.p.z.p., w stopniu uzasadniającym uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
Za nietrafne Sąd uznał natomiast zarzuty podniesione w pkt I, II i III skargi. Planowana inwestycja nie znajduje się na terenie obszaru Natura 2000, parku narodowego [...] i jego otuliny, ani w obszarze specjalnej ochrony ptaków, co nie jest sporne. Natomiast położenie działki inwestycyjnej w niewielkiej – jak oceniają skarżące – odległości od obszaru Natura 2000 (760m), parku narodowego [...] (760m) i jego otuliny (157m) oraz użytku ekologicznego (906m), nie stanowi przeszkody dla ustalenia objętej wnioskiem lokalizacji inwestycji celu publicznego, ani nie rodzi konieczności wykonywania dodatkowych analiz i badań w zakresie wpływu inwestycji na ruch ptactwa.
Odnosząc się do zarzutów, że wydane decyzje nie realizują wskazań zawartych w kasatoryjnej decyzji Kolegium z 19 grudnia 2022 r. dotyczących kręgu stron postępowania wyjaśnić trzeba, że stroną postępowania prowadzonego w przedmiocie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego są właściciele lub użytkownicy wieczyści nieruchomości sąsiadującej bezpośrednio lub w dalszej odległości od nieruchomości objętej wnioskiem, jednakże pod warunkiem, że nieruchomość ta znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, zaś krąg stron ustalany jest na podstawie art. 28 k.p.a. W związku z koniecznością przeprowadzenia ponownej analizy występowania obszaru pól elekromagnetycznych o poziomach gęstości mocy większych lub równych wartościom określonym w rozporządzeniu Ministra Zdrowia z dnia 17 grudnia 2019 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku uwzględniając wszystkie anteny składające się na planowaną inwestycję, krąg stron postępowania może jeszcze ulec zmianie, w zależności od wyników ustaleń.
Prawidłowo też w ocenie Sądu organ zakwalifikował pisma mieszkańców K. jako zawierające sprzeciw wobec planowanej inwestycji. Organ nie miał podstaw do tego, aby zwracać się do autorów tych pism o uzupełnienie braków formalnych poprzez ich uzasadnienie, co zarzuca się w skardze. Tego rodzaju sprzeciw mieszkańców nie stanowi podstawy do odmowy wydania decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
Mając na względzie przedstawione okoliczności sprawy Sąd orzekł, jak w punkcie pierwszym sentencji wyroku, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.
W ponownie prowadzonym postępowaniu obowiązkiem organu będzie przeanalizowanie wniosku inwestora, ewentualnie wezwanie inwestora do uzupełnienia wniosku, ustalenie istotnych elementów i cech zamierzenia inwestycyjnego, przeanalizowanie oddziaływania planowanej inwestycji, w szczególności pod względem ochrony środowiska i zdrowia ludzi. W postępowaniu tym organ powinien kierować się w szczególności zasadą wyrażoną w art. 7 k.p.a., który stanowi, że w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Organ powinien zatem podjąć wszelkie starania, by okoliczności sprawy zostały wnikliwie i wszechstronnie wyjaśnione, a następnie rzetelnie przedstawione w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym według wytycznych art. 107 § 3 k.p.a. Jednocześnie zwrócić należy uwagę, że w przypadku ustalenia, że zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi, organ nie będzie mógł odmówić ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego, o czym stanowi art. 56 zd. 1 u.p.z.p.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na postawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżących solidarnie kwotę 1014 zł, obejmującą kwotę 500 zł - tytułem zwrotu wpisu sądowego od skargi, kwotę 480 zł tytułem wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika ustalonego na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2023 r. poz. 1935) oraz 34 zł tytułem zwrotu opłaty skarbowej od dwóch pełnomocnictw.
Powołane w treści niniejszego uzasadnienia orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w Internetowej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło