II SA/Gd 595/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mariola Jaroszewska Sędziowie: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędzia WSA Jolanta Górska (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Agnieszka Dobroń po rozpoznaniu w dniu 15 marca 2007 r. na rozprawie sprawy ze skargi S. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 sierpnia 2006 r., nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy społecznej w formie schronienia i posiłku 1. odrzuca skargę w części dotyczącej odszkodowania, 2. oddala skargę w pozostałym zakresie. Decyzją z dnia 2 września 2005 roku nr [...] Prezydent Miasta zmienił decyzję nr [...] z dnia 29 sierpnia 2005r. przyznającą S. M. świadczenie z pomocy społecznej w formie schronienia i posiłku, w części dotyczącej miejsca oraz okresu realizacji świadczenia w ten sposób, że miejsce świadczenia wyznaczył w noclegowni przy ul. [...] prowadzonej przez A w G., a okres realizacji świadczenia ustalił od dnia 2 września 2005 roku do dnia faktycznego pobytu S. M. w placówce, nie dłużej jednak niż do dnia 31 października 2005 roku. W pozostałej części decyzję pozostawił bez zmian i nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności. Decyzję wydano na podstawie art. 104, 108 i 163 Kpa (tj.: Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.), art. 8 ust. 1 pkt 1, art. 48 ust. 1, 2 i 4, art. 106 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. z 2004 r. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.) oraz Zarządzenia Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 29 grudnia 2004 roku w sprawie udzielenia pełnomocnictwa szczególnego pracownikom Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej do wydawania decyzji administracyjnych (zmienionego Zarządzeniem Prezydenta Miasta nr [...] z dnia 15 czerwca 2005 r.) Na podstawie rodzinnego wywiadu środowiskowego organ ustalił, że S. M. jest osobą bezdomną w rozumieniu art. 6 pkt 8 ustawy o pomocy społecznej, pozbawioną schronienia i posiłku oraz nieposiadającą dochodu - w związku z czym, zgodnie z art. 48 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej, przysługuje mu pomoc w formie schronienia i posiłku. Decyzją z dnia 29 sierpnia 2005 roku nr [...] przyznano S. M. świadczenie z pomocy społecznej w formie schronienia i posiłku w noclegowni B przy ul. [...] w G. Stosownie do art. 48 ust. 2 oraz zgodnie z ustnym wnioskiem strony z dnia 2 września 2005 roku dotyczącym zmiany miejsca realizacji świadczenia – wyznaczono je w noclegowni przy ul. [...] prowadzonej przez A w G., na okres od dnia 2 września 2005 roku do dnia faktycznego pobytu S. M. w placówce, nie dłużej jednak niż do dnia 31 października 2005 roku. W odwołaniu S. M. zarzucił, że decyzja narusza prawo, ponieważ jego wniosek dotyczył udzielenia schronienia na okres 6 miesięcy, a pomoc ta została mu przyznana jedynie na 2 miesiące. Na tej podstawie zażądał stwierdzenia naruszenia prawa oraz zasądzenia na jego rzecz 30 tysięcy złotych za wyrządzoną krzywdę. S. M. wniósł następnie skargę na bezczynność Kolegium w sprawie tegoż odwołania. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 23 lutego 2006r. w sprawie akt II SAB/Gd 57/05 zobowiązał Kolegium do rozstrzygnięcia odwołania wnioskodawcy w terminie 30 dni od daty doręczenia wyroku ze stwierdzeniem prawomocności. Decyzją z dnia 8 sierpnia 2006r. nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa oraz art. 48 ust. 1, ust. 2 i ust. 4 oraz art. 106 ust. 1 i 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.) Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu tej decyzji Kolegium stwierdziło, iż zgodnie z art. 48 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 roku o pomocy społecznej (Dz.U. Nr 64, poz. 593 ze zm.), osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych. Zgodnie zaś z art. 48 ust. 3, pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić. Zdaniem SKO, z przeprowadzonego w sprawie wywiadu środowiskowego wynika, iż wnioskodawca jest osobą bezdomną i kwalifikuje się do przyznania mu żądanej pomocy społecznej. Decyzja o przyznaniu tej pomocy ma jednak charakter uznaniowy, tzn. organ może samodzielnie określić m.in. czas, przez jaki pomoc ta będzie udzielana. Powinien jednakże swoje rozstrzygnięcie w tym zakresie uzasadnić. W ocenie Kolegium, przyznanie przez organ pierwszej instancji pomocy społecznej w postaci schronienia i posiłku do czasu przebywania w noclegowni, jednakże nie dłużej niż do 31 października 2005 . w sytuacji, kiedy umowa pomiędzy prowadzącym noclegownię A a MOPS zawarta była do 31 października 2005 roku - nie jest naruszeniem prawa oraz granic uznania administracyjnego. Nic nie stało na przeszkodzie, aby wnioskodawca złożył ponownie wniosek o przyznanie pomocy społecznej w opisanej wyżej formie na czas od 1 listopada 2005 roku, kiedy MOPS dysponować mógł już nową umową pozwalającą mu na kierowanie osób potrzebujących do prowadzonych przez określone podmioty noclegowni. Nadto Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji niezwłocznie rozpatrzył wniosek skarżącego w zakresie zmiany noclegowni, w całości uwzględniając jego żądanie. Decyzja taka znajduje oparcie przepisach ustawy o pomocy społecznej, a rozstrzygnięcie odpowiada potrzebom wnioskodawcy i jest w pełni prawidłowe. S. M. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP i na podstawie art. 77 Konstytucji RP zażądał odszkodowania w kwocie 10 tysięcy złotych. Ponadto zarzucił organom obu instancji przekroczenie uprawnień i naruszenie przepisów Konwencji Nr 102 Międzynarodowej Organizacji Pracy dotyczącej minimalnych norm zabezpieczenia społecznego, Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej oraz Europejskiej Karty Społecznej, a także naruszenie jego praw wynikających z art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP. Skarżący zakwestionował uprawnienia B do prowadzenia placówki przeznaczonej do zamieszkiwania ludzi. Stwierdził przy tym, że sama noclegownia nie ma charakteru lokalu mieszkalnego dla ludzi. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Skarga nie mogła być uwzględniona, albowiem zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Okoliczności faktyczne sprawy są bezsporne i wynika z nich, że skarżący, będąc osobą samotną, bezrobotną, bezdomną, bez jakichkolwiek dochodów spełnia określone w przepisach ustawy o pomocy społecznej kryterium dochodowe i ma uprawnienia do ubiegania się o przyznanie świadczeń z tej pomocy. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie zmieniające wcześniejszą decyzję przyznającą S. M. pomoc w formie schronienia i jednego posiłku dziennie od dnia 2 września 2005r. do dnia faktycznego pobytu w placówce, nie dłużej niż do 31 października 2005r. Zmiana dotyczy jedynie miejsca schronienia i nastąpiła zgodnie z wnioskiem skarżącego. Stosownie do art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 12 marca 2004r. o pomocy społecznej osoba lub rodzina ma prawo do schronienia, posiłku i niezbędnego ubrania, jeżeli jest tego pozbawiona. Ustęp 2 tego przepisu stanowi, iż udzielenie schronienia następuje przez przyznanie tymczasowego miejsca noclegowego w noclegowniach, schroniskach, domach dla bezdomnych i innych miejscach do tego przeznaczonych. Pomoc doraźna albo okresowa w postaci jednego gorącego posiłku dziennie przysługuje osobie, która własnym staraniem nie może go sobie zapewnić (art. 48 ust. 4). Z art. 106 ust. 1 i 5 ustawy o pomocy społecznej wynika, że przyznanie świadczeń z pomocy społecznej następuje w formie decyzji administracyjnej. Decyzję administracyjną zmienia się lub uchyla na niekorzyść strony bez jej zgody w przypadku zmiany przepisów prawa, zmiany sytuacji dochodowej lub osobistej strony, pobrania nienależnego świadczenia, a także można zmienić lub uchylić decyzję, jeżeli wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 11, 12 i 107 ust. 5. Zmiana decyzji administracyjnej na korzyść strony nie wymaga jej zgody. Skarżący domagał się przyznania mu schronienia na okres 6 miesięcy od dnia września 2005r. Decyzją z dnia 29 sierpnia 2005r. przyznano mu schronienie oraz posiłek na okres dwóch miesięcy w noclegowni B. Skarżący następnie złożył wniosek o umieszczenie go w noclegowni przy ul. [...], który to wniosek zaskarżoną decyzją został uwzględniony. Rozstrzygnięcie w tym zakresie jest zgodne z prawem. Organ prawidłowo bowiem zastosował cytowane wyżej przepisy ustawy o pomocy społecznej, a swoje rozstrzygnięcie w powyższym zakresie uzasadnił zgodnie z wymogami art. 107 § 3 Kpa. Trafnie przy tym stwierdził organ odwoławczy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że pomoc w formie przyznania miejsca w domu noclegowym ma charakter tymczasowy, a decyzja w tym zakresie jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Wskazać przy tym należy, że podnoszone w skardze okoliczności dotyczące zwłoki w rozpoznaniu odwołania nie mają wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji pod kątem jej zgodności z prawem. Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.) skargę w części dotyczącej zmiany decyzji przyznającej pomoc w formie schronienia i posiłku jako niezasadną oddalił. W niniejszej sprawie zgłoszenie żądania zasądzenia od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego odszkodowania nie może być przedmiotem rozpoznania, albowiem nie należy do właściwości wojewódzkiego sądu administracyjnego. Zakres kognicji wojewódzkiego sądu administracyjnego określony przepisami art. 3 § 2 i art. 4 prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie obejmuje wydawania rozstrzygnięcia w takim przedmiocie. Żądanie to ma charakter roszczenia cywilnoprawnego i może być dochodzone wyłącznie przed sądem powszechnym. Z tych przyczyn skargę w tym zakresie należało odrzucić na mocy art. 58 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.