II SA/Gd 595/07
WyrokWSA w Gdańsku2007-11-15
Skład orzekający: Tamara Dziełakowska, Wanda Antończyk, Katarzyna Krzysztofowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie działalności gospodarczej polegającej na polu namiotowym i "M.-B.", a także budowa toalet i oczyszczalni ścieków na nieruchomości, która jest lub może być wykorzystywana rolniczo, wyklucza możliwość przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy obu instancji błędnie oceniły stan faktyczny sprawy w świetle art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. Prowadzenie działalności gospodarczej, takiej jak pole namiotowe, nie zmienia przeznaczenia nieruchomości, jeśli może być ona wykorzystywana rolniczo. Ponadto, wydane decyzje dotyczące budowy toalet i oczyszczalni ścieków nie są decyzjami o warunkach zabudowy w rozumieniu ustawy, a ich realizacja nie zmienia przeznaczenia gruntu rolnego. Brak było również ustaleń dotyczących działki nr 1, co stanowi naruszenie zasad postępowania. Dodatkowo, naruszono prawo strony do czynnego udziału w postępowaniu, gdyż wnioskodawczyni I. L. nie brała w nim udziału.Stan faktyczny
Skarżący S. L. wraz z żoną I. L. wystąpili o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości (działki nr 1 i 2) w prawo własności. Organy administracji odmówiły, uznając, że nieruchomość nie jest rolna z uwagi na prowadzoną działalność gospodarczą (pole namiotowe) oraz wydane pozwolenia na budowę toalet i oczyszczalni ścieków. Skarżący zarzucił naruszenie zasady prawdy obiektywnej, twierdząc, że działalność gospodarcza jest związana z agroturystyką, a pozwolenia nie zmieniają przeznaczenia gruntu rolnego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy i zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tamara Dziełakowska Sędziowie: Sędzia WSA Wanda Antończyk Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz ( spr.) Protokolant Referent Izabela Adamowicz po rozpoznaniu w Gdańsku na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 r. przy udziale Prokuratora Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku Marii Ścigały sprawy ze skargi S. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 25 czerwca 2007 r., nr [...] w przedmiocie przekształcenia użytkowania wieczystego w prawo własności. 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy z dnia 23 marca 2007 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego S. L. kwotę 250,-zł (dwieście pięćdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Wnioskiem z dnia 21 sierpnia 2006 roku I. L. i S. L. zwrócili się do Wójta Gminy o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S. przy ul. L. [...] - oznaczonej geodezyjnie: obręb S., arkusz mapy [...], działki nr 1 i 2 o powierzchni 785m2 i 10119m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...], w prawo własności. Jako podstawę prawną swoich żądań wskazali art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości - przywoływanej w dalszej części uzasadnienia jako ustawa z dnia 29 lipca 2005 roku (Dz. U. nr 175, poz. 1495).
Decyzją z dnia 13 października 2006 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku, Wójt Gminy odmówił S. L. przekształcenia prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości w prawo własności.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał na treść art. 1 ust. 1 zdanie drugie ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku, stwierdzając, iż "ustawodawca wyłączył z działania ustawy nieruchomości przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne". Organ stwierdził także, iż dla działek nr 1 i 2 brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zaś w poprzednim planie (obowiązującym do 31 grudnia 2002 roku) działki te były oznaczone jako łąki i pastwiska (użytki zielone). Organ wskazał nadto, iż uchwałą z dnia 9 czerwca 2003 roku, nr [...], Rada Gminy w C. uchwaliła studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy. Zgodnie z ustaleniami tego studium przedmiotowe działki stanowią nowe tereny rozwojowe o wiodącej funkcji turystycznej, co oznacza, że są przeznaczone na cele inne niż rolne.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 19 lutego 2007 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania S. L., uchyliło powyższą decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium zarzuciło organowi I instancji, iż ten nie ustalił czy istnieje decyzja o warunkach zabudowy przeznaczająca nieruchomość wnioskodawców na cele inne niż rolne, a co za tym idzie nie wykazał, że w sprawie zachodziły przesłanki uzasadniające oddalenie wniosku strony. Organ odwoławczy stwierdził także, iż w niniejszej sprawie jedynie istnienie decyzji o warunkach zabudowy, przeznaczającej przedmiotowy teren na cele inne niż rolne, mogłoby stanowić - zgodnie z art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku, podstawę do odmowy przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania gminy nie jest bowiem aktem prawa miejscowego i jego ustalenia nie mogły być podstawą do odmowy uwzględnienia wniosku strony.
Wójt Gminy - decyzją z dnia 23 marca 2007 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku, po ponownym rozpatrzeniu wniosku S. L., odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S. przy ul. L. [...] (działki nr 1 nr 2), w prawo własności.
W uzasadnieniu decyzji organ stwierdził, iż w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku, to jest w dniu 13 maja 2005 roku, S. L. był użytkownikiem wieczystym przedmiotowych działek. W planie miejscowym obowiązującym do dnia 31 grudnia 2002 roku działki te oznaczone były jako łąki i pastwiska (użytki zielone), obecnie zaś brak jest obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla tego terenu.
Organ stwierdził także, iż wnioskodawca na przedmiotowych działkach prowadzi od dnia 1 lipca 1992 roku działalność gospodarczą, to jest pole namiotowe i "M.–B.", czego dowodem jest zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej nr [...] z dnia 5 czerwca 2002 roku.
Organ wskazał nadto, iż dla działki nr 2 wydane zostały przez Wójta Gminy:
▪ decyzja z dnia 5 czerwca 2002 roku, nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę budynku toalet;
▪ decyzja z dnia 5 marca 2002 roku, nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę biologicznej oczyszczalni ścieków dla potrzeb campingu, poprzedzona decyzją Starosty z dnia 7 listopada 2001 roku, nr [...], w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego S. L. na wybudowanie biologicznej oczyszczalni ścieków dla potrzeb campingu.
Organ zaznaczył również, iż Starosta - decyzją z dnia 28 lutego 2003 roku, nr [...], udzielił S. L. pozwolenia na użytkowanie budynku toalet zlokalizowanego na działce nr 2 oraz decyzją z dnia 26 stycznia 2005 roku, nr [...], zatwierdził projekt budowlany i wydał pozwolenie na budowę sieci wodociągowej na działkach nr 3 i 4 z przyłączami do działki nr 2. W tym stanie rzeczy organ uznał, iż wobec wykazania istnienia decyzji o warunkach zabudowy przeznaczającej przedmiotowy teren na cele inne niż rolne, mieszkaniowe lub garażowe, zasadne było orzeczenie o odmowie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości oznaczonych jako działki nr 1 i nr 2.
W odwołaniu od powyższej decyzji S. L. wniósł o jej uchylenie zarzucając, iż została wydana z naruszeniem art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu odwołania stwierdził, iż przedmiotowe działki użytkuje od 1965 roku jako grunt rolny – pastwisko. Wyjaśnił także, iż działalność gospodarczą prowadzi na przedmiotowych działkach od lat 80-tych jedynie przez dwa miesiące w roku, zaś w pozostałe miesiące działki te są lub mogą być (zgodnie z definicją gruntu rolnego zawartą w Kodeksie cywilnym) użytkowane rolniczo, bowiem taki sposób użytkowania nie zmieniał i nie zmienia substancji gruntu rolnego. Odwołujący się stwierdził nadto, że decyzje o warunkach zabudowy dla działki nr 2, na które powołał się organ I instancji, nie zmieniły przeznaczenia gruntu rolnego, ponieważ dotyczą tylko 40m2powierzchni, natomiast cała powierzchnia działek nr 1 i 2 wynosi ponad 10 tys. m2. Odwołujący się zaznaczył również, iż w aktualnym wypisie z rejestru gruntów działka nr 2 określona jest jako grunt orny i pastwisko.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze - decyzją z dnia 25 czerwca 2007 roku, nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji Kolegium stwierdziło, że na terenie, na którym położone są przedmiotowe działki, nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Wskazało, że S. L. i I. L. są użytkownikami wieczystymi przedmiotowej nieruchomości na podstawie umowy z dnia 1 sierpnia 2000 roku, w której zawarto zastrzeżenie co do korzystania z nieruchomości zgodne z planem zagospodarowania przestrzennego gminy C. Wyjaśniło także, iż planie obowiązującym w dacie przekazania działek w użytkowanie wieczyste działki te znajdowały się na obszarze oznaczonym jako łąki i pastwiska (użytki zielone). Działka nr 1, jak wynika z wypisu z ewidencji gruntów oraz z odpisu zwykłego księgi wieczystej, według stanu na dzień 1 sierpnia 2006 roku, jest drogą, zaś działkę nr 2 określono w tym odpisie jako grunty orne.
Kolegium stwierdziło również, że w rozpatrywanej sprawie wydano decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę biologicznej oczyszczalni ścieków dla potrzeb campingu na działce nr 2 oraz decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę budynku toalet na działce nr 2. Z powyższego, zdaniem Kolegium, wynika, iż przedmiotowa nieruchomość nie jest nieruchomością rolną. Nieruchomość ta nie jest również wykorzystywana rolniczo, na nieruchomości tej prowadzona jest bowiem działalność gospodarcza inna niż działalność wytwórcza w rolnictwie. W związku z powyższym - zdaniem Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo odmówił przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości.
W skardze na powyższą decyzję S. L. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, zarzucając im naruszenie zasady prawdy obiektywnej wyrażonej w art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący zarzucił, iż błędne jest twierdzenie zawarte w decyzji organu pierwszej instancji, jak i w decyzji organu odwoławczego, że prowadzenie pola namiotowego na gruncie rolnym jest sprzeczne z działalnością rolną. Zdaniem skarżącego, wypoczynek letni na polu porośniętym trawą z namiotem czy przyczepką nie związaną trwale z gruntem, trwający niecałe dwa miesiące w roku, jest ściśle związany z rolnictwem (agroturyzm). Skarżący wskazał także, iż Kodeks cywilny - podając definicję gruntu rolnego – stanowi, że gruntem rolnym jest grunt, który jest lub może być wykorzystywany rolniczo, to znaczy czasowo nie musi być użytkowany rolniczo. S. L. stwierdził nadto, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy samo przez się nie zmienia przeznaczenia gruntu rolnego, ponieważ gdyby tak było to wydana na przykład decyzja dla budowy garażu w gospodarstwie rolnym zmieniałaby przeznaczenie gruntu rolnego całego gospodarstwa. W ocenie skarżącego, wydane decyzje o warunkach zabudowy dla budowy toalet, czy też biologicznej oczyszczalni ścieków dla pola namiotowego, nie tylko że nie zmieniają przeznaczenia gruntu rolnego, ale wręcz chronią ten grunt rolny przed zanieczyszczeniem. Skutki tych decyzji nie są równoznaczne ze skutkami decyzji zmieniających substancję gruntu rolnego takich jak na przykład decyzja o pozwoleniu na budowę autostrady czy domków jednorodzinnych.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
W piśmie z dnia 24 września 2007 roku skarżący podtrzymał stanowisko wyrażone w skardze oraz dodatkowo stwierdził, że mimo wydanych decyzji o warunkach zabudowy toalet i biologicznej oczyszczalni ścieków, substancja i struktura gruntu rolnego nie uległa zmianie, zaś w ewidencji gruntów przedmiotowa nieruchomość jest nadal oznaczona jako pastwisko i w rzeczywistości jest pastwiskiem.
Na rozprawie w dniu 15 listopada 2007 roku skarżący podtrzymał skargę oraz wniósł o zwrot kosztów postępowania w postaci uiszczonego wpisu od skargi oraz kosztów dojazdu do Sądu na rozprawę w kwocie 50 złotych.
Na rozprawie w tym samym dniu zgłosiła swój udział w sprawie Prokurator Prokuratury Apelacyjnej w Gdańsku M. Ś., która wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych - Dz. U. nr 153, poz. 1269).
Zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzająca ją decyzja Wójta Gminy zostały wydane na podstawie art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości (Dz. U. nr 175, poz. 1459). Zgodnie z ww. przepisem, osoby fizyczne będące w dniu wejścia w życie ustawy (tj. w dniu 13 października 2005 roku) użytkownikami wieczystymi nieruchomości zabudowanych na cele mieszkaniowe lub zabudowanych garażami albo przeznaczonych pod tego rodzaju zabudowę oraz nieruchomości rolnych mogą wystąpić z żądaniem przekształcenia prawa użytkowania wieczystego tych nieruchomości w prawo własności (art. 1 ust. 1 zd. 1). Przez nieruchomość rolną rozumie się nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, z wyłączeniem nieruchomości przeznaczonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego albo w decyzji o warunkach zabudowy na cele inne niż rolne (art. 1 ust. 1 zd. 2).
W niniejszej sprawie bezspornym pozostawało, że skarżący i jego żona I. L. byli w dniu wejścia w życie ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku (tj. w dniu 13 października 2005 roku), oraz w dniu składania wniosku, użytkownikami wieczystymi nieruchomości położonej w S. przy ul. L. [...] - oznaczonej geodezyjnie: obręb S., arkusz mapy [...], działki nr 1 i 2 o powierzchni 785m2 i 10119m2, zapisanej w księdze wieczystej KW nr [...]. Bezspornym również pozostawało, że nieruchomość ta nie jest nieruchomością zabudowaną na cele mieszkaniowe lub zabudowaną garażami, nie jest ona także przeznaczona pod tego rodzaju zabudowę. Sporną kwestią pozostawało natomiast czy jest to nieruchomość rolna, oraz czy istnieje decyzja o warunkach zabudowy przeznaczająca ją na cele inne niż rolne (ustalenie, iż na jej terenie nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie budziło bowiem wątpliwości).
W myśl art. 461 ustawy dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. nr 16, poz. 93 ze zm.) nieruchomościami rolnymi (gruntami rolnymi) są nieruchomości, które są lub mogą być wykorzystywane do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie w zakresie produkcji roślinnej i zwierzęcej, nie wyłączając produkcji ogrodniczej, sadowniczej i rybnej. Sąd Najwyższy w postanowieniu z dnia 28 stycznia 1999 roku (sygn. akt III CKN 140/98, Baza Orzeczeń LEX nr 50652) stwierdził, iż o rolniczym charakterze gruntu przesądza jego rolnicze przeznaczenie, a nie sposób jego aktualnego wykorzystywania. Dla kodeksowej definicji nieruchomości rolnej nie ma zatem znaczenia faktyczny sposób wykorzystania gruntu ani jego powierzchnia, wystarczy, że grunt może być wykorzystywany do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie (tak R. Skwarło w komentarzu do art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku, Baza Orzeczeń LEX).
Definiując nieruchomość rolną dla potrzeb ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku można - w ocenie Sądu - pomocniczo kierować się także treścią art. 2 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 roku, nr 121, poz. 1266 ze zm.). W rozumieniu tej ustawy gruntami rolnymi są grunty:
1) określone w ewidencji gruntów jako użytki rolne;
2) pod stawami rybnymi i innymi zbiornikami wodnymi, służącymi wyłącznie dla potrzeb rolnictwa;
3) pod wchodzącymi w skład gospodarstw rolnych budynkami mieszkalnymi oraz innymi budynkami i urządzeniami służącymi wyłącznie produkcji rolniczej oraz przetwórstwu rolno-spożywczemu;
4) pod budynkami i urządzeniami służącymi bezpośrednio do produkcji rolniczej uznanej za dział specjalny, stosownie do przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych i podatku dochodowym od osób prawnych;
5) parków wiejskich oraz pod zadrzewieniami i zakrzewieniami śródpolnymi, w tym również pod pasami przeciwwietrznymi i urządzeniami przeciwerozyjnymi;
6) pracowniczych ogrodów działkowych i ogrodów botanicznych;
7) pod urządzeniami: melioracji wodnych, przeciwpowodziowych i przeciwpożarowych, zaopatrzenia rolnictwa w wodę, kanalizacji oraz utylizacji ścieków i odpadów dla potrzeb rolnictwa i mieszkańców wsi;
8) zrekultywowane dla potrzeb rolnictwa;
9) torfowisk i oczek wodnych;
10) pod drogami dojazdowymi do gruntów rolnych.
Należy również mieć na uwadze, iż ustawodawca w art. 92 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 roku, nr 261, poz. 2603 ze zm.) używa pojęcia "nieruchomości wykorzystywanych na cele rolne i leśne", za które uznaje się nieruchomości wykazane w katastrze nieruchomości jako użytki rolne albo grunty leśne, grunty zadrzewione i zakrzewione oraz wchodzące w skład nieruchomości rolnych użytki kopalne i drogi, jeżeli nie ustalono dla nich warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
W przedmiotowej sprawie organ I instancji uznał, iż przysługujące skarżącemu prawo użytkowania wieczystego nieruchomości nie powinno zostać przekształcone w prawo własności, z uwagi na istnienie decyzji, uznanych przez organ za decyzje o warunkach zabudowy, które przeznaczają przedmiotowy teren na cele inne niż rolne, mieszkaniowe lub garażowe. Podobnie ocenił sprawę organ odwoławczy, stwierdzając, iż prawo użytkowania wieczystego nie może zostać przekształcone, ponieważ nieruchomość skarżącego nie jest nieruchomością rolną albowiem "wydano decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę biologicznej oczyszczalni ścieków dla potrzeb campingu na działce nr 2 oraz decyzję o zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę budynku toalet na działce nr 2".
Zdaniem Sądu dokonana przez organy obu instancji ocena stanu faktycznego niniejszej sprawy w świetle art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku jest błędna.
Skarżący (wraz z żoną Ireną) wystąpił o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w S. przy ul. L. [...], którą stanowią dwie działki gruntu: nr 1 (o powierzchni 785m2) i nr 2 (10119m2).
Z akt sprawy wynika, iż na działce nr 2 skarżący prowadzi działalność gospodarczą – pole namiotowe i "M.-B.". W ocenie Sądu prowadzona przez skarżącego działalność gospodarcza nie zmienia przeznaczenia nieruchomości skarżącego, ponieważ – jak to już wskazano powyżej, dla uznania, że nieruchomość jest gruntem rolnym nie ma znaczenia faktyczny sposób wykorzystania gruntu ani jego powierzchnia, wystarczy, że może on być wykorzystywany do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie.
Zarówno w księdze wieczystej KW nr [...], jak i w rejestrze gruntów, działka nr 2 (10.119m2) opisana jest jako grunty orne, natomiast działka nr 1 (o powierzchni 785m2) jako droga. Obie działki - w obowiązującym do 31 grudnia 2002 roku miejscowym planie zagospodarowanie przestrzennego dla Gminy C., zatwierdzonym uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr 21-VII/89 z dnia 28 kwietnia 1989 roku (Dz. Urz. Woj. Gdańskiego nr 17, poz. 123, ze zm.), zostały określone jako "łąki i pastwiska /użytki zielone/".
Należy w tym miejscu podkreślić, iż organy obu instancji - prowadząc postępowanie w niniejszej sprawie - nie wykazały, że działka nr 2 nie może być wykorzystana do prowadzenia działalności wytwórczej w rolnictwie.
Również działka nr 1, gdyby przyjąć, iż stanowi drogę dojazdową do gruntu rolnego, może zostać uznana za nieruchomość rolną. Organy jednak w ogóle nie przeanalizowały jakiego typu grunt stanowi ta działka, czy rzeczywiście jest to droga, a jeżeli tak – do jakich gruntów prowadzi. Brak tych ustaleń stanowi naruszenie zasad postępowania zawartych w art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stosownie zaś do art. 77 § 1 k.p.a. organy administracji publicznej są obowiązane w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd miał również na uwadze, iż z cyt. powyżej art. 1 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku wynika, że nieruchomości, które mogą być wykorzystywane rolniczo, a więc stanowią nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego, nie będą podlegały przekształceniu, jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego lub ostateczna decyzja o warunkach zabudowy, z której wynikało inne niż rolnicze przeznaczenie nieruchomości (tak R. Skwarło w komentarzu do art. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku, Baza Orzeczeń LEX).
Dokonując analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego pod katem tej przesłanki Sąd stwierdził, iż w aktach administracyjnych przedmiotowej sprawy brak jest jakiejkolwiek decyzji o warunkach zabudowy dotyczącej nieruchomości skarżącego, a tym bardziej decyzji przeznaczającej przedmiotowe działki o numerach 1
i nr 2 na cele inne niż rolne.
W aktach znajdują się jedynie:
▪ decyzja Starosty z dnia 7 listopada 2001 roku, nr [...], w sprawie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego S. L. na wybudowanie biologicznej oczyszczalni ścieków dla potrzeb campingu,
▪ decyzja Wójta Gminy z dnia 5 czerwca 2002 roku, nr, o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę budynku toalet,
▪ decyzja Wójta Gminy z dnia 5 marca 2002 roku, nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę biologicznej oczyszczalni ścieków dla potrzeb campingu,
▪ decyzja Starosty z dnia 28 lutego 2003 roku, nr [...], o pozwoleniu na użytkowanie budynku toalet,
▪ decyzja Starosty z dnia 26 stycznia 2005 roku, nr [...], o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej na działkach nr 3 i 4 z przyłączami do działki nr 2.
Wszystkie wskazane powyżej decyzje dotyczą inwestycji na działce nr 2, żadna z nich nie dotyczy natomiast działki nr 1.
W ocenie Sądu ww. decyzje nie stanowią – wskazanej w art. 1 ust. 1 zd. 2 ustawy z dnia 29 lipca 2005 roku, decyzji o warunkach zabudowy przeznaczającej nieruchomość skarżącego na cele inne niż rolne.
Poza tym, iż decyzje te nie są decyzjami o warunkach zabudowy, nie zmieniają one przeznaczenia należącej do skarżącego działki nr 2. Należy w tym miejscu podkreślić, iż decyzje z lat 2001 – 2002 zostały wydane na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla Gminy C., zatwierdzonego uchwałą Gminnej Rady Narodowej nr 21-VII/89 z dnia 28 kwietnia 1989 roku, w którym działka nr 2 została określona jako "łąki i pastwiska /użytki zielone/". Organy wydające ww. decyzje, po przeanalizowaniu rodzaju inwestycji, uznały, iż toalety oraz oczyszczalnia ścieków mogą powstać na terenie przeznaczonym w planie pod łąki i pastwiska (użytki zielone), a więc stanowiącym nieruchomość rolną w rozumieniu Kodeksu cywilnego. Przyjęły zatem, iż planowane inwestycje nie zmienią przeznaczenia terenu ustalonego w planie zagospodarowania.
Również decyzje Starosty z dnia 28 lutego 2003 roku (o pozwoleniu na użytkowanie budynku toalet) oraz z dnia 26 stycznia 2005 roku (o pozwoleniu na budowę sieci wodociągowej), zdaniem Sądu, nie zmieniają przeznaczenia działki nr 2, bowiem pierwsza z nich dotyczy jedynie kwestii użytkowania obiektu, a druga doprowadzenia do przedmiotowej działki przyłącza sieci wodociągowej.
Mając na uwadze powyższe rozważania Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, iż zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem wskazanych powyżej przepisów prawa materialnego,
a w szczególności art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego w prawo własności nieruchomości, mającym wpływ na wynik sprawy. Brak istotnych ustaleń dotyczących działki nr 1 (wykazany powyżej) spowodował nadto, iż decyzje organów obu instancji zostały wydane także z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd stwierdził także, iż organy obu instancji działające w niniejszej sprawie naruszyły wynikające z treści art. 10 k.p.a. prawo strony niniejszego postępowania do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym. Jak wskazuje bowiem art. 10 k.p.a. strona ma prawo czynnie uczestniczyć w całym toku postępowania, a zatem od chwili wszczęcia postępowania do jego zakończenia decyzją. Przy czym reguła ta łączy się z zasadą dwuinstancyjności mającą swój wyraz w treści art. 15 k.p.a.
W niniejszej sprawie wskazane powyżej zasady zostały naruszone albowiem będąca niewątpliwie stroną niniejszego postępowania wnioskodawczyni – I. L. (użytkownik wieczysty przedmiotowych działek - współużytkowanie łączne ze skarżącym w ramach małżeńskiej wspólnoty majątkowej) nie otrzymała ani decyzji organu I instancji, ani też decyzji organu odwoławczego. Tym samym wnioskodawczyni, bez swej winy, nie brała udziału zarówno w postępowaniu przeprowadzonym przez organ I instancji, jak i w postępowaniu przeprowadzonym przez organ odwoławczy, a zatem w niniejszej sprawie zaistniały przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jako jedna z podstaw wznowienia postępowania administracyjnego. Naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania - zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi również uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji. Naruszenie to stanowi przesłankę wznowienia postępowania uzasadniającą uchylenie decyzji przez Wojewódzki Sąd Administracyjny bez względu na to, czy miało ono, czy też nie miało wpływu na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 8 sierpnia 2001 roku, II SA/Gd 894/99, Baza Orzeczeń LEX nr 76089 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 kwietnia 2001 roku, IV SA 501/99, Baza Orzeczeń LEX nr 54119).
Z tych też przyczyn Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie
art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.), uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.
O kosztach postępowania w postaci wpisu od skargi (200zł) i kosztów dojazdu skarżącego na rozprawę (50zł) Sąd rozstrzygnął na podstawie art. 200
w zw. z art. 205 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Ponownie rozpoznając niniejszą sprawę organ I instancji winien przeprowadzić postępowanie z udziałem obojga wnioskodawców i wydać rozstrzygnięcie w przedmiocie ich wniosku, uwzględniając stanowisko Sądu zawarte w treści przedmiotowego uzasadnienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło