II SA/Gd 596/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Jędrkowiak (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Asesor WSA Katarzyna Krzysztofowicz Protokolant Sekretarz Sądowy Agnieszka Lewandowska po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2006 r. na rozprawie sprawy ze skargi J. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do wykonania robót budowlanych 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], 2. określa, że wymienione w punkcie pierwszym wyroku postanowienia nie mogą być wykonane, 3. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego J. K. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. J.K. zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2005 r. Nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lutego 2005 r. Utrzymanym w mocy postanowieniem Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na skarżącego grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia [...] lutego 2003 r., w której nakazano M.N. właścicielce stodoły o konstrukcji drewnianej wykonanie szeregu robót budowlanych w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W uzasadnieniu decyzji podano, że wobec nie wykonania przez w/w. obowiązków zostało wszczęte postępowanie egzekucyjne, w trakcie którego M. N. sprzedała nieruchomość na której stoi stodoła skarżącemu. Organ poinformował skarżącego, iż spoczywają na nim wszystkie obowiązki związane z nabytym obiektem budowlanym, przesłał upomnienie w celu wykonania wydanej decyzji, a wobec nie zrealizowania przez niego nakazanych robót budowlanych, wystawił nowy tytuł wykonawczy i nałożył grzywnę w celu przymuszenia. W wniesionym odwołaniu od w/w postanowienia J.K. zarzucił, iż pomimo zawarcia umowy w formie aktu notarialnego, własność w/w nieruchomości nie przeszła na nabywcę, gdyż skutecznie uchylił się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. Organ odwoławczy, powołując się na treść art. 548 Kodeksu cywilnego, zgodnie z którą z chwilą wydania rzeczy sprzedanej przechodzą na kupującego korzyści i ciężary związane z rzeczą, zaskarżonym postanowieniem utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. We wniesionej do Sądu skardze, skarżący nie zgadzając się z argumentacją organu podniósł, że w myśl art. 88 § 1 k. c. uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone pod wpływem błędu, następuje poprzez złożenie stosownego oświadczenia na piśmie, co też uczynił. W odpowiedzi na skargę wniesiono jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz. 1269) stanowi, iż sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz. 1270 ze zm.), Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że może ją uwzględnić niezależnie od zarzutów w niej podniesionych. Tego rodzaju sytuacja miała miejsce w rozpoznawanej sprawie. Na wstępie rozważań zauważyć należy, iż przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( t. j. Dz. U. z 2005 r Nr 229, poz. 1954 ze zm.) przewidują kilka sposobów obrony dłużnika w postępowaniu egzekucyjnym. Podstawowym środkiem jest zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Najistotniejszą cechą zarzutu jest ta, że w przypadku jego uwzględnienia dochodzi do umorzenia postępowania egzekucyjnego. Innym środkiem obrony jest możliwość wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia. Jeżeli więc zażalenie na postanowienie odmawiające uwzględnienia zarzutu posiada pewne cechy "odwołania", to w przypadku postanowienia nakładającego grzywnę w celu przymuszenia zażalenie dotyczy określonej czynności egzekucyjnej (zastosowania środka egzekucyjnego). Inne też aniżeli w przypadku zarzutu mogą być przy rozpoznaniu zażalenia przyczyny uwzględnienia zażalenia wniesionego od postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia (np. zobowiązany był w trakcie wykonywania nałożonego decyzją obowiązku a w tym przedmiocie organ przed wydaniem postanowienia nie poczynił ustaleń). Inaczej sytuacja przedstawiała się w rozpoznawanej sprawie. Jak wynika z materiałów sprawy, skarżący czynił próby skorzystania z pierwszego z w/w środków obrony, jednakże nieskuteczne z uwagi na uchybienie 7 dniowego terminu do wniesienia zarzutów. Wniósł również zażalenie na postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia – rozpoznane zaskarżonym postanowieniem. W uzasadnieniu zażalenia skarżący nie wskazuje (czego organ II instancji nie dostrzegł) na przyczyny powodujące wadliwość wydanego postanowienia jako środka egzekucyjnego, natomiast wskazuje na istniejącą (w jego ocenie) przesłankę mogącą być podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej (błąd co do osoby zobowiązanego – art. 33 pkt 4 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym). Nastąpiło zatem "swoiste pomieszanie" istoty zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i postanowienia o zastosowaniu środka egzekucyjnego (art.32 § 1 i 2 w/w ustawy). W rozważanym przypadku naruszenie prawa przez organ odwoławczy przejawia się w tym, że nie rozpatrzył on zażalenia w takim zakresie, jaki był przewidziany dla postanowień o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, dokonał natomiast oceny (nie należącego do tego postępowania) zarzutu w zakresie "błędu co do osoby zobowiązanego". Pomimo, że zażalenie skarżącego zarzucającego "błąd co do osoby zobowiązanego" z przyczyny, o której wyżej, w ramach postępowania w sprawie prowadzenia egzekucji (art. 33 pkt 4) nie było przedmiotem rozpoznania przez organ II instancji, to jednak, co wynika z materiału dowodowego, sygnalizowane były przez skarżącego poczynania zmierzające do sądowego uchylenia się od skutków prawnych swego oświadczenia woli. W takiej sytuacji rozpoznający zażalenie organ odwoławczy winien dokonać w tym zakresie ustaleń, których skutkiem mogłoby nastąpić zawieszenie postępowania egzekucyjnego. Wynik postępowania przed sądem powszechnym miałby bowiem decydujące znaczenie dla dalszego prowadzenia postępowania egzekucyjnego (a zatem również w zakresie rozpoznawanego zażalenia w przedmiocie nałożonej grzywny w celu przymuszenia). Takich ustaleń brak. Powołane wyżej okoliczności spowodowały, że Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, iż w stopniu istotnym zostały naruszone wynikające z powołanych wyżej przepisów zasady postępowania obowiązujące w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Uchyleniu podlegało również postanowienie organu I instancji, co spowodowane było umorzeniem przez ten organ postępowania egzekucyjnego postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. postępowania egzekucyjnego (jak należy sądzić z uzasadnienia postanowienia - w oparciu o ustalenie wystąpienia przesłanki z art.33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym, którą jest "niewykonalność obowiązku charakterze niepieniężnym"). W związku z powyższym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.