II SA/Gd 60/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Anna Orłowska (spr.) Sędziowie: NSA Marek Gorski WSA Arkadiusz Despot-Mładanowicz Protokolant starszy sekretarz sądowy Agnieszka Januszewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2006r. sprawy ze skargi P. Z. i M. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2004r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 23 listopada 2004 roku Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, powołując przepisy art. 138 § 1 pkt 1 KPA, art. 48 ust. 1 w zw. z ust. 4, art. 80 ust. 2 pkt 2 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (jednolity tekst Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 z poz. zm.), po rozpatrzeniu odwołania, utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 1.10. 2004 roku nakazującą M. J. i P. Z. rozebranie obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej - domku rekreacyjnego, o wymiarach w rzucie poziomym po obrysie 6,00 x 3,65m i 3,00 x 5,40 m wraz z drewnianym sanitariatem o wymiarach 0,90m x 1,05m, wzniesionych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę na działce nr [...] położonej w K. gm. M. W.. Jak wynika z uzasadnienia decyzji, po wszczęciu w dniu 7 maja 2003 roku przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego postępowania w sprawie zabudowy działki nr [...] położonej w K. gm. M. W., przeprowadzono oględziny, w trakcie których stwierdzono, że przedmiotowa działka zabudowana została w 1995 roku wyżej opisanymi obiektami. Działka stanowi współwłasność M. J. i P. Z.. Powyższe okoliczności ustalono na podstawie oświadczeń R. M. i T. M., teściów obu współwłaścicieli działki. Wzywani przez organ M. J. i P. Z. nie wnieśli zastrzeżeń do ustaleń opisanych w protokole z oględzin. Postanowieniem z dnia 14.05.2004 roku organ I instancji, na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, wstrzymał roboty budowlane i wezwał współwłaścicieli nieruchomości do wykonania i przedłożenia do dnia 30 września 2004 roku wymienionych w postanowieniu dokumentów. Wobec niewykonania w zakreślonym terminie nałożonych obowiązków, decyzją z dnia 1.10.2004 roku Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał P. Z.i M. J. rozebranie obiektów. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wobec brzmienia art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane, stanowiącego, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w przepisie, organ nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez pozwolenia na budowę, decyzja organu I instancji jest prawnie uzasadniona. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w odwołaniu wyjaśniono również, że brak miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego skutkuje niemożnością uzyskania pozytywnego zaświadczenia o zgodności przedmiotowych obiektów z przepisami o planowaniu przestrzennym, a to z kolei wyklucza możliwość "legalizacji" obiektów. Wyjaśniono również, że organy nadzoru budowlanego nie mogą brać pod uwagę przyszłych zmian w planie zagospodarowania przestrzennego dla obszaru, na którym znajduje się działka skarżących, bowiem rozstrzygają na podstawie stanu faktycznego istniejącego w dacie wydawania decyzji. W skardze na opisaną decyzję P. Z. i M. J. napisali, że "obiekty budowlane", których dotyczą decyzje, to w rzeczywistości barakowóz bez kół, który skarżący zawieźli na działkę w 1995 roku, tj. wówczas, gdy nowe przepisy prawa budowlanego nie były jeszcze powszechnie znane. Sprzedający działkę i notariusz mówili skarżącym, że na działce można postawić obiekt budowlany o powierzchni do 35 m kw. bez fundamentów. Nadto skarżący byli przekonani, że skoro Gmina pozwoliła na podział większej nieruchomości na działki o powierzchni około 500 m kw., to jest zainteresowana ich zainwestowaniem na cele rekreacyjne i skarżący są zdziwieni, że po 9 latach wszczęto postępowanie administracyjne porządkujące sprawy zabudowy działek, zakończone nakazem rozbiórki schludnie wyglądającego w zieleni domku. Skarżący płacili przez ubiegłe lata należności na rzecz Gminy, teraz czują się oszukani i wnoszą o pozostawienie na aktualnym miejscu ich barakowozu. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Skarga nie mogła zostać uwzględniona, gdyż zaskarżone decyzje odpowiadają prawu. W myśl art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd orzekł w granicach sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną – art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stan faktyczny sprawy, ustalony przez organy do spraw nadzoru budowlanego przed podjęciem decyzji, nie jest sporny między stronami postępowania sądowoadministracyjnego. Skarżący nie kwestionowali ustaleń dokonanych przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w trakcie oględzin przeprowadzonych w dniu 27 maja 2003 roku na działce nr [...] położonej w K., utrwalonych w protokole oględzin nieruchomości na k-3 akt administracyjnych. Z protokołu wynika, że w 1995 roku na tej działce skarżący pobudowali bez pozwolenia na budowę domek letniskowy i sanitariat, o parametrach wyżej opisanych. Fakt ten skarżący przyznali również w odwołaniu od decyzji organu I instancji, nakazującej rozbiórkę obiektów i w skardze do sądu administracyjnego. Wbrew przekonaniu skarżących budowa obiektów budowlanych, o jakich mowa w sprawie, nawet nietrwale związanych z gruntem, wymagała w 1995 roku i w czasie wydawania decyzji oraz obecnie, uzyskania pozwolenia na budowę przed rozpoczęciem robót budowlanych. Stanowią o tym przepisy art. 28 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89 poz. 414 ze zm.), obowiązującej w czasie, gdy skarżący wybudowali obiekty objęte nakazem rozbiórki, który to przepis stanowił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę /..../; a kolejne zmiany treści przepisu pozostawiły zasadę jako nadal obowiązującą (cyt. art. 28 ust. 1 ustawy wg brzmienia z dnia orzekania przez organ II instancji - Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31). Również wbrew przekonaniu skarżących i uzyskanych przez nich informacjom, obiekty kontenerowe są obiektami budowlanymi w rozumieniu art. 3 pkt 1 lit. b i pkt 3 ustawy – Prawo budowlane, wyżej cytowanej; ich budowa nie wymaga pozwolenia na budowę tylko wówczas, gdy są przeznaczone do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych i w celu ich wykonania (art. 29 ust. 1 pkt 24 Prawa budowlanego). Przywołany jako prawna podstawa orzeczenia nakazu rozbiórki obiektów pobudowanych na działce nr [...] w K. przepis art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego stanowi, że właściwy organ nakazuje, /..../, w drodze decyzji, rozbiórkę obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę w przypadku nie spełnienia w wyznaczonym terminie nałożonych przez organ obowiązków. W niniejszej sprawie postanowieniem organu I instancji z dnia 14 maja 2004 roku nałożono na skarżących obowiązek przedstawienia w terminie do dnia 30 września 2004 roku wymienionych w postanowieniu dokumentów, a ponieważ skarżący nie wywiązali się z nałożonych obowiązków, zastosowano cytowany wyżej przepis o nakazie rozbiórki samowolnie wzniesionych obiektów. Istotą normy art. 48 cyt. ustawy Prawo budowlane jest bowiem wyeliminowanie stanu naruszenia prawa i doprowadzenie budowy do stanu zgodnego z przepisami. Fakt nałożenia takiego obowiązku nie może zatem być traktowany jako kara, służy on bowiem zawsze usunięciu stanu niezgodności z prawem. Samowola budowlana albo jest, albo jej nie ma, w odniesieniu do danego obiektu budowlanego lub do określonej jego części i zastosowanie art. 48 jest wówczas obligatoryjne a nie fakultatywne - uznaniowe. Podnoszone w odwołaniu od decyzji II instancji i w skardze argumenty o wszczęciu postępowania po 9 latach od budowy obiektów, wywiązywania się z zobowiązań podatkowych wobec Gminy i estetyce domku, nie mają prawnego znaczenia dla oceny, że zaskarżone decyzje są zgodne z Prawem budowlanym. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 151 cyt. na wstępie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.