II SA/Gd 60/18

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku Monika Hennig po rozpoznaniu w dniu 23 kwietnia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku . W. i A. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 27 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić skarżącym przyznania prawa pomocy. Wnioskiem zawartym w skardze, złożonym na urzędowym formularzu PPF w dniu 13 lutego 2018 r. (data stempla pocztowego), skarżący I. W. i A. K. zwrócili się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie radcy prawnego. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podali, iż są małżonkami i prowadzą wspólnie gospodarstwo domowe, są właścicielami domu o powierzchni 100 m2 i wartości 400.000 zł oraz posiadają oszczędności w kwocie 10.000 zł, dodatkowo skarżąca jest współwłaścicielką niezabudowanej nieruchomości o powierzchni 477 m2 (jej udział wynosi 60%), utrzymują się z emerytur w łącznej wysokości 3.900 zł netto miesięcznie, które wydatkują na pokrycie kosztów swojego utrzymania, w tym wydatków na dom oraz na leczenie. W odpowiedzi na zarządzenie referendarza sądowego z dnia 20 lutego 2018 r., w dniu 2 marca 2017 r. skarżący nadesłali: zaświadczenie z Bank [..] o posiadaniu przez skarżącą rachunku bankowego, którego saldo na dzień 1 marca 2018 r. wynosiło 4.342,06 zł; (-) potwierdzenie wypływu w dniu 22 lutego 2018 r. na rachunek bankowy skarżącego w Banku [..] kwoty 2.479,04 zł tytułem emerytury; (-) dowody potwierdzające wysokość poniesionych przez małżonków opłat za gaz w kwocie 912,39 zł (za okres od 20 listopada 2017 r. do 19 stycznia 2018 r.), energię elektryczną w kwocie 236,12 zł (za okres od 8 listopada 2017 r. do 21 stycznia 2018 r.), wodę i odprowadzanie ścieków w kwocie 187,90 zł (za styczeń 2018 r.) oraz za telewizję w kwocie 91,42 zł (za luty 2018 r.); (-) dodatkowe oświadczenie z dnia 2 marca 2018 r., w którym podali, że rozliczenia rocznego podatku dokonuje za nich ZUS oraz wskazali, iż oszczędności zgromadzone na rachunkach bankowych są przeznaczone na zakup opału w sezonie grzewczym. Jednocześnie skarżący wnieśli o przedłużenie do dnia 1 kwietnia 2018 r. terminu do przedłożenia wymaganych dokumentów. Referendarz sądowy zarządzeniem z dnia 8 marca 2018 r. przedłużył skarżącym termin do wykonania wezwania z dnia 20 lutego 2018 r. o 14 dni od dnia doręczenia zarządzenia, o czym zostali oni poinformowani. Do dnia wydania niniejszego postanowienia pozostałe wymagane dokumenty nie wpłynęły do sądu. Skarżący nie nadesłali wyciągów i wykazów ze wszystkich posiadanych rachunków bankowych, obrazujących historię i salda tych rachunków w okresie od 1 grudnia 2017 r., dokumentu potwierdzającego miesięczną wysokość emerytury pobieranej przez skarżącą oraz dowodów ponoszonych przez małżonków kosztów leczenia i innych wydatków związanych z ich utrzymaniem. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.), przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym, obejmującym tylko zwolnienie od kosztów sądowych lub tylko ustanowienie pełnomocnika z urzędu następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 w zw. z art. 245 § 3 p.p.s.a.). Nadmienić przy tym należy, że ustanowienie dla strony pełnomocnika z urzędu wymaga dodatkowego złożenia przez wnioskodawcę osobistego oświadczenia o niezatrudnianianiu lub niepozostawaniu w innym stosunku prawnym z ww., przy czym nie dotyczy to pełnomocnika ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy (art. 246 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić przy tym należy, że rzeczą wnioskodawcy jako zainteresowanego jest wykazanie, iż jego sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia wyjątkowe traktowanie, o którym mowa w powołanym przepisie. Tym samym to na nim spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uprawniającej go do skorzystania z prawa pomocy. Jedynym instrumentem służącym weryfikacji oświadczeń wnioskodawcy i tym samym umożliwiającym prawidłową ocenę jego kondycji finansowej, jest unormowanie zawarte w art. 255 p.p.s.a., zgodnie z którym odpowiednich informacji, czy też dokumentów musi dostarczyć sam wnioskodawca. Przy rozpoznawaniu wniosku o przyznanie prawa pomocy brak jest bowiem możliwości poszukiwania z urzędu faktów przemawiających na korzyść ubiegającego się o przyznanie prawa pomocy, dokonywana jest jedynie ocena w świetle art. 246 § 1 p.p.s.a. tych okoliczności, które wskazała strona. W konsekwencji uchylenie się przez wnioskodawcę od obowiązków nałożonych w trybie art. 255 p.p.s.a. stanowi przeszkodę wykluczającą uprawdopodobnienie wskazanych we wniosku okoliczności, a tym samym przyznania mu prawa pomocy w żądanym zakresie. Referendarz sądowy uznał, że skarżący nie wykazali zasadności wniesionego żądania. Skarżący nie przedstawili wszystkich dokumentów, do których przedłożenia zostali zobowiązani zarządzeniem z dnia 20 lutego 2018 r., a które mają kluczowe znaczenie dla oceny ich sytuacji finansowej. Skarżący uchylili się od udokumentowania wysokości emerytury wypłacanej skarżącej. Nie przedstawili również wyciągów z posiadanych przez każdego ze skarżących rachunków bankowych, które pozwoliłyby zweryfikować wysokość posiadanych przez nich oszczędności a także cel, na jaki faktycznie są one wydatkowane. Niezależnie od powyższego stwierdzić należy, że analiza dokumentów nadesłanych przez skarżących (w tym danych zawartych w formularzu PPF) nie pozwala przyjąć, że skarżący nie są w stanie ponieść pełnych kosztów niniejszego postępowania, które kształtuje: 1/ wpis od skargi w kwocie 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi; Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej jako: rozporządzenie); 2/ wpis od skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł (§ 3 rozporządzenia); 3/ wpis od zażalenia na postanowienie wydane przez sąd, który wynosi 100 zł (§ 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia) oraz opłata kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem doręczony na wniosek w kwocie 100 zł (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych; Dz. U. Nr 221, poz. 2192), a także wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru, które jest ustalane, co do zasady, swobodnie pomiędzy stronami, tj. mocodawcą i pełnomocnikiem. Pewną wskazówką dla oceny obciążeń finansowych, jakie skarżący musiałaby ponieść z tego tytułu jest jedynie wysokość opłat, określonych w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804). Zauważyć należy, że skarżący osiągają stałe dochody na poziomie około 4.000 zł netto, z czego miesięcznie przeznaczają kwotę około 854 zł na koszty związane z eksploatacją nieruchomości i z których – jak wynika z podanych informacji – są w stanie poczynić oszczędności. Kwota tych oszczędności wielokrotnie przewyższa wysokość kosztów niniejszego postępowania, których rozmiar został przedstawiony powyżej. Warto przy tym odnotować, że skarżący nie podnoszą, iż mają jakiekolwiek trudności finansowe, tj. zaprzestali regulowania swoich bieżących zobowiązań, czy też nie regulują ich terminowo. Z tych wszystkich względów, na podstawie przepisu art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.